بازگشت ریسک به بازارها
دنیای اقتصاد : نقض و کنار گذاشته شدن تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا باعث بازگشت ریسک به بازارها شد. اثر این موضوع بر بازار ارز و به‌خصوص نرخ دلار، به روشنی قابل مشاهده است. بازگشت ریسک به بازارها باعث شد دلار که به‌عنوان نشانگر انتظارات در اقتصاد شناخته می‌شود، در یک ماه اخیر صدرنشین رشد قیمت در میان بازار‌های دارایی باشد. در تیرماه، نرخ دلار بیش از ۱۸ درصد رشد داشت؛ درحالی‌که شاخص بورس ۴.۷درصد کاهش یافت.
بررسی بازدهی یک‌ماهه اخیر نشان می‌دهد رشد نرخ دلار از رشد قیمتی سایر دارایی‌ها پیشی گرفته است. درحالی‌که اسکناس دلار خردادماه را با نرخ ۱۵۹ هزار تومان به پایان رساند، در آخرین روز تیر ماه ۱۸۸هزار تومان ثبت شد که نشان‌دهنده ۱۸.۲۴درصد رشد است. در نخستین ماه تابستان، بالاترین رشد قیمتی در میان دارایی‌های ارزی و طلایی مربوط به دلار است؛ اما دارایی‌های دیگری نیز با رشدهایی بالاتر از ۱۰درصد مواجه بودند. در این ماه، هر گرم طلای ۱۸عیار با ۱۴.۴درصد رشد، سکه طلای طرح جدید ۱۶.۲درصد، نیم‌سکه ۱۴.۲درصد و ربع‌سکه طلا ۱۰.۷درصد رشد در قیمت روبه‌رو شدند. معمولا با افزایش ریسک بازارها تقاضا برای دارایی‌هایی مانند دلار و طلا افزایش می‌یابد و برای دارایی‌هایی که در ماهیت خود به ریسک‌پذیری بالاتری نیاز دارند، مانند بورس، تقاضا کاهش می‌یابد. در تیر ماه در کنار رشدهای بالاتر از ۱۰درصد برای دارایی‌های کم‌ریسک، بازار سرمایه با کاهش ۴.۷۲درصدی مواجه شد.
رشد ۲۵درصدی نرخ دلار در ۴ماه
بررسی بازدهی بازارها در چهارماه نخست سال جاری، نشان می‌دهد، بازار سرمایه بالاترین رشد را در میان بازارها ثبت کرده است. درحالی‌که طی این ۴ماه، نرخ دلار حدود ۲۵درصد رشد داشته، رشد شاخص بورس ۳۲درصد ثبت شد. البته رشد شاخص بورس مربوط به ۲ماه اخیر است؛ چراکه بازار سرمایه کشور در ۲۹اردیبهشت بعد از ۸۰روز تعطیلی بازگشایی شد.
کارشناسان معتقدند رشد حدود ۲۵درصدی نرخ دلار و افزایش چشم‌گیر شاخص بورس در حالی رخ داده است که انتظارات در بازارها در این ۴ماه، بین احتمال افزایش درگیری و رفع درگیری‌ها نوسان داشت. در اردیبهشت و تیر ماه سال جاری(۲ ماه از ۴ماه نخست سال۱۴۰۵)، رشد ماهانه قیمت دلار بالاتر از ۱۸درصد ثبت شد. اسکناس دلار در این ۲ماه به رکورد‌های قیمتی جدیدی رسید که تاکنون در این ارقام معامله نشده بود. در ۱۴اردیبهشت نرخ دلار برای اولین بار در سطوح قیمتی ۱۷۰هزار تومان قرار گرفت و دو روز بعد از آن در ۱۶اردیبهشت به کانال ۱۸۰هزارتومان وارد شد. در ۲۷تیر ماه نیز برای اولین بار به کانال قیمتی ۱۹۰هزار تومان واردشد. اصلی‌ترین ویژگی مشترک ۲ماه اردیبهشت و تیر، افزایش گمانه‌زنی‌ها برای تشدید تنش‌ها در روابط خارجی کشور و کنار گذاشته‌شدن مسیر دیپلماتیک رفع درگیری بود.
بازدهی طلایی‌ها در سال جنگی
بررسی نشان می‌دهد رشد نرخ دلار در ۴ماه نخست سال جاری ۳۵واحد درصد از رشد آن در مدت مشابه سال گذشته بالاتر بوده است. نرخ دلار در ۴ماه نخست سال گذشته ۱۰درصد کاهش ثبت کرده بود. برخی کارشناسان معتقدند این تغییر روند در بازار ارز نشان‌دهنده ورود اقتصاد کشور به مرحله‌ای جدید است؛ مرحله‌ای که بعد از جنگ و محاصره دریایی رخ داده است.
در آخرین روز از تیرماه سال۱۴۰۴، نرخ اسکناس دلار، ۸۸هزار و ۲۵۰تومان ثبت شد که نرخ دیروز آن ۱۱۳درصد بالاتر بود. با این حال، بالاترین بازدهی سالانه مربوط به بازار ارز نیست و دارایی‌های طلایی بالاترین بازدهی‌های یک سال اخیر را از آن خود کرده‌اند. قیمت هر گرم طلای ۱۸عیار در این مدت ۱۶۳.۵درصد رشد داشته و میانگین بازدهی ثبت‌شده برای صندوق‌های طلا ۱۵۹درصد بوده است. در این مدت، رشد شاخص بورس ۸۷واحد درصد پایین‌تر از میانگین بازدهی صندوق‌های طلا و بیش از ۴۰واحد درصد پایین‌تر از رشد نرخ دلار ثبت شد. شاخص بورس در یک‌ساله منتهی به ۳۱ تیرماه امسال، ۷۱.۷درصد افزایش داشته است.
وضعیت بازار ارز و طلا در آخرین روز تیر ماه
روز گذشته، همچون حداقل ۱۰روز اخیر، بازارها با اخبار مربوط به تشدید درگیری‌ها بازگشایی شدند. برخی منابع اعلام کردند در حملات بامداد ۳۱تیر ماه، شدیدترین تبادلات آتش میان مواضع ایران و آمریکا رخ داده است. البته خبرگزاری‌ها از احتمال رایزنی نخست‌وزیر عراق برای کاهش تنش‌ها در منطقه خبر دادند. در این میان بازار ارز با تغییر محسوسی نسبت روز سه‌شنبه مواجه نشد. روز چهارشنبه، نرخ اسکناس دلار ۱۸۸هزارتومان اعلام شد. روز سه‌شنبه با توجه به اخبار منتشرشده از ادامه‌دار بودن تنش‌های نظامی، نرخ دلار از ۱۸۵ تا ارقام بالاتر از ۱۸۸هزار تومان رسید و روز گذشته نیز در همین حوالی باقی ماند.
اما بازار طلا با رشدهای قیمتی بین ۲ تا ۳درصد مواجه شد. روز گذشته، سکه طلای طرح جدید با ۴میلیون و ۳۰۰هزار تومان افزایش در قیمت ۱۸۹میلیون تومان معامله شد. نیم‌سکه طلا با ۲میلیون و ۵۰۰هزار تومان افزایش در نرخ ۹۶میلیون و ۵۰۰هزار تومان به فروش رسید. ربع‌سکه طلا نیز در رقم ۵۳میلیون و ۷۰۰هزار تومان معامله شد که یک‌میلیون و ۲۰۰هزار تومان از نرخ ثبت‌شده در روز سه‌شنبه بالاتر بود. هر گرم طلای ۱۸عیار نیز در کانال قیمتی ۱۸میلیون و ۸۰۰هزار تومان نوسان داشت؛ درحالی‌که روز سه‌شنبه در ارقام ۱۸میلیون و ۳۰۰هزار تومان و ۱۸میلیون و ۴۰۰هزار تومان قرار داشت.
روز گذشته طلای جهانی با افزایش قیمت مواجه بود. روز گذشته نخستین روز بعد از حدود ۱۰روز، نرخ جهانی طلا در معاملات نقدی در سطوح بالاتر از ۴هزار و ۱۰۰دلار وارد شد و تا ارقام بالاتر از ۴هزار و ۱۶۰دلار به ازای هر اونس، پیشروی کرد. زیرا داده‌های آماری اخبر منتشرشده از اقتصاد آمریکا نشان داد که شرکت‌های خصوصی اخیرا شغل‌هایی کمتر از انتظارات ایجاد کرده‌اند.
بررسی‌ها نشان می‌دهد، بازارها به‌طور گسترده انتظار دارند فدرال‌رزرو در نشست هفته آینده نرخ بهره را بدون تغییر حفظ کند. با این حال، معامله‌گران بیش از ۵۵درصد احتمال افزایش نرخ بهره در ماه سپتامبر را در قیمت‌ها لحاظ کرده‌اند.
