طغیان مالی علیه واشنگتن
پایان امپراتوری ویزا و مسترکارت
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری: ماه گذشته، جیمیسون گریر، مقام ارشد تجاری آمریکا شکایت کرد که سیستم پرداخت فوری برزیل موسوم به پیکس، شرکتهای آمریکایی مانند ویزا و مسترکارت را در موقعیت ناعادلانهای قرار داده است. واشنگتن در واکنش به این موضوع، اعمال تعرفه ۲۵ درصدی علیه برزیل را روی میز گذاشت. با این حال برزیلیها تسلیم نشدند. لولا داسیلوا رئیسجمهور این کشور تاکید کرد پیکس دستاورد ملی برزیل است و هرگز از آن کوتاه نخواهند آمد. حتی رقبای سیاسی او نیز حاضر به کنار گذاشتن این سیستم نشدند و تنها پیشنهاد دادند پیکس به زیرساختهای رقیب آمریکا متصل نشود.
به گزارش اکونومیست،این رویارویی پرده از واقعیت ژئوپلیتیک جدیدی در اقتصاد جهانی برمیدارد. در شرایطی که واشنگتن دسترسی به اقتصاد خود و دلار را مشروط کرده و از آن به عنوان ابزار فشار بهره میبرد، سیستم مالی یکپارچه جهانی در حال تکهتکه شدن است. این روند که از سیستمهای پرداخت آغاز شده اکنون به دردسری بزرگ برای انحصار دوگانه ویزا و مسترکارت تبدیل شده است.
تا پیش از این، ترس از شبکههای پرداخت غربی تنها به کشورهای تحت تحریم یا رقبای استراتژیک واشنگتن محدود میشد. روسیه پس از تحریمها به شبکههای بومی روی آورد و چین نیز برای مقابله با سلطه آمریکا، زیرساختهای پرداخت فرامرزی خود را به شدت توسعه داد. اما امروز این نگرانی به اروپا و سایر نقاط جهان نیز کشیده شده است. اورور لالوک رئیس کمیته اقتصادی و پولی پارلمان اروپا صراحتا هشدار داده که آمریکای خصمانه میتواند بهراحتی دسترسی قاره سبز به زیرساختهای پرداخت را قطع کند و اروپا باید جایگزینهای خود را بسازد. کریستین لاگارد رئیس بانک مرکزی اروپا نیز تاکید کرده که کنترل پرداختهای دیجیتال باید در دستان خود اروپاییها باشد. بر همین اساس، پروژههای اروپایی برای استقلال مالی سرعت گرفته و کشورهایی مانند هند نیز در حال توسعه شبکه پرداخت بومی خود و عقد قراردادهای دوجانبه در سراسر جهان هستند.
این موج استقلالطلبی زنگ خطر را برای غولهای پرداخت آمریکایی به صدا درآورده است. با وجود درآمدهای کلان، حاشیه سود بالای ۵۰ درصدی ویزا و مسترکارت اکنون در معرض تهدید است و ارزش سهام آنها در یک سال گذشته افت کرده است. این دو شرکت برای حفظ بازار خود به تکاپو افتاده و دست به سرمایهگذاریهای چند صد میلیون دلاری در قلب اروپا زدهاند تا به دولتها اطمینان دهند منافع بومی آنها را تامین میکنند.
با این وجود، تکهتکه شدن سیستم مالی جهان تبعات سنگینی به همراه دارد. نهادهای بینالمللی هشدار میدهند که این چندپارگی علاوه بر تسهیل دور زدن تحریمها و افزایش تقلب مالی، میتواند تا سال ۲۰۳۰ میلادی حدود ۲.۶ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را نابود کند. به نظر میرسد بهای دستیابی به استقلال مالی و دور زدن آمریکا برای همه کشورها و حتی خود واشنگتن بسیار سنگینتر از حد تصور خواهد بود.
