شریان پنهان نفت روسیه در جنوب شرق آسیا

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری؛ جزیره کوچک «کاریمون» در اندونزی و در مجاورت سنگاپور، به قطب پنهان تجارت نفت روسیه در آسیا تبدیل شده است. در سال‌های اخیر، دست‌کم ۱.۶ میلیارد دلار از محصولات نفتی مسکو شامل گازوئیل و مازوت از طریق این جزیره به بازارهای بزرگ منطقه سرازیر شده است. این پایانه نفتی که در اواسط سال ۲۰۲۴ تغییر مالکیت داد، اکنون در کانون شبکه‌ای قرار دارد که تحریم‌های غرب علیه روسیه را دور می‌زند.

تحقیقاتی که توسط بلومبرگ انجام شده نشان می‌دهد محموله‌های نفتی از هفت بندر روسیه (که سه مورد از آن‌ها توسط اتحادیه اروپا تحریم شده‌اند) توسط نفتکش‌های دارای هویت مبهم موسوم به ناوگان تاریک به این پایانه منتقل می‌شوند. زمانی که فرآورده‌های نفتی مانند بنزین یا مازوت وارد مخازن کاریمون می‌شوند، با سایر محصولات ترکیب شده و هویت و منشاء اولیه خود را از دست می‌دهند. سپس این محموله‌ها با برچسب محصول اندونزی، توسط نفتکش‌های قانونی به مقاصد سخت‌گیرتر مانند سنگاپور و در نهایت به شبکه گسترده تامین انرژی آسیا ارسال می‌شوند.

این تجارت سایه، چالش بزرگ آمریکا، اروپا و بریتانیا را در اعمال تحریم‌های فراسرزمینی نشان می‌دهد. شرکت اپراتور این پایانه توسط بریتانیا و اتحادیه اروپا تحریم شده است، هرچند این شرکت هرگونه تخلف را رد کرده و مدعی است طبق قوانین اندونزی و بین‌المللی و بدون همکاری با نهادهای تحریم‌شده فعالیت می‌کند. اما اندونزی مانند بسیاری از کشورهای منطقه، تنها به تحریم‌های سازمان ملل پایبند است و اقدامات یک‌جانبه غرب را اجرا نمی‌کند. بحران‌های ژئوپلیتیک، از جمله جنگ علیه ایران و اختلال در تنگه هرمز که عرضه جایگزین به آسیا را محدود کرده، اشتهای اقتصادهای نوظهور را برای سوخت ارزان روسیه دوچندان کرده است.

ردپای شرکت‌های صوری در این عملیات کاملا مشهود است. با وجود تحریم  شبکه‌های تجاری مرتبط توسط غرب، نهادهای جدیدی بلافاصله جایگزین آن‌ها می‌شوند. بخش قابل‌توجهی از این سوخت به پایانه‌های مهمی در سنگاپور، فیلیپین، میانمار و حتی تاسیسات پالایشگاهی در چین منتقل شده است. برای این اقتصادها که با شوک‌های قیمتی انرژی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، تامین سوخت ارزان بر پیگیری منشاء دقیق محموله‌ها اولویت دارد.

دولت اندونزی با تکیه بر سیاست خارجی مستقل خود، نه تنها برنامه‌ای برای توقف این روند ندارد، بلکه در پی گسترش زیرساخت‌های ذخیره‌سازی در کاریمون و تقویت روابط انرژی با مسکو است. در این میان، توسعه این تاسیسات عظیم به قیمت آوارگی بومیان و ماهیگیران محلی جزیره تمام می‌شود، در حالی که شریان‌های اقتصاد آسیا بی‌توجه به تحریم‌ها، با نفت مسکو به تپش خود ادامه می‌دهند./