چرا اروپا دیگر از هیاهوی ترامپ نمی‌ترسد؟

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری؛ نشست دو روزه رهبران ناتو در آنکارا که روز چهارشنبه به پایان رسید، روایتگر دو اجلاس کاملا متفاوت و موازی بود. اجلاس اول تماما به دونالد ترامپ تعلق داشت که با جریانی از شکایات، توهین به هم‌پیمانان، تغییرات ناگهانی لحن و تصمیم یک‌باره‌اش در میانه نشست برای آغاز دور جدیدی از حملات هوایی علیه کشورمان ایران، تیتر اخبار را به خود اختصاص داد. اهداف انتقادات او مثل همیشه متعدد بود؛ از خود ائتلاف گرفته تا رهبران آن و عدم وفاداری‌شان.

اما اجلاس دوم متعلق به خود ائتلاف بود که در سکوت تلاش کرد تعهداتش را به افزایش هزینه‌های نظامی، توسعه همکاری‌های صنعتی فراآتلانتیک و حمایت مستمر از اوکراین نشان دهد. این اجلاس با پیشرفتی آرام و پیوسته به سمت ایجاد یک ناتوی جدید همراه بود، دقیقا همان ساختاری که ترامپ ادعا می‌کند به دنبال آن است. ائتلافی که در آن اروپایی‌ها مسئولیت اصلی دفاع متعارف از قاره خود را بر عهده می‌گیرند تا واشنگتن بتواند منابع خود را روی مهار تهدید ظهور چین متمرکز کند.

استیون ارلنگر خبرنگار ارشد دیپلماتیک نیویورک‌تایمز در اروپا در گزارشی تحلیلی به بررسی فضای حاکم بر نشست اخیر ناتو پرداخته است. به نوشته او رهبران اروپایی بیشتر توهین‌های ترامپ را نادیده گرفتند، چرا که این رفتارها برایشان آشناست و دست‌کم در آنکارا با اقدامات عملی مخربی مانند خروج گسترده نیروهای آمریکایی همراه نبود. تحلیلگران معتقدند تهدیدهای مبهم ترامپ اثر خود را از دست داده‌اند و رفتار او صرفا به یک نمایش سیاسی تقلیل یافته است. در واقع، کارهای بنیادین در سطح ساختاری ائتلاف در حال انجام است و اروپا با عمل‌گرایی به این نتیجه رسیده که برای بقا، ناتو باید با شرایط جدید سازگار شود.

طنز ماجرا اینجاست که در حالی که ترامپ روی ایرادات ائتلاف متمرکز مانده، ناتو در حال تغییر شکل به همان سمتی است که او می‌خواهد. مارک روته، دبیرکل ناتو، تلاش کرد با زبان ارقام این موضوع را به ترامپ ثابت کند. در این اجلاس، هم‌پیمانان قراردادهای تسلیحاتی جدیدی به ارزش ۵۰ میلیارد دلار امضا کردند و با سرمایه‌گذاری ۲۷ میلیارد یورویی (حدود ۳۱ میلیارد دلار) در زیرساخت‌های توزیع سوخت موافقت کردند. روته پیش از اجلاس نیز با ارائه نمودارهایی در کاخ سفید به ترامپ نشان داده بود که هزینه‌های دفاعی از دوره اول ریاست‌جمهوری او بیش از ۱.۲ تریلیون دلار افزایش یافته است؛ نموداری که با حروف طلایی عنوان «تریلیون ترامپ» را بر خود داشت.

با این حال به نظر می‌رسد پول برای راضی کردن ترامپ کافی نیست. او تهدید عجیب خود برای تصرف گرینلند را تکرار کرد و از عدم حمایت متحدانش در جنگ مشترک با اسرائیل علیه ایران شاکی بود، آن هم در حالی که پیش از حمله نه به آن‌ها اطلاع داده بود و نه کمکی خواسته بود. 

تحلیلگران امنیتی هم‌نظرند که ترامپ پیروز بحث افزایش هزینه‌های نظامی اروپا شده است، اما نمی‌تواند این دستاورد بزرگ را به رهبری باثبات ائتلاف تبدیل کند. در نهایت، به نظر می‌رسد در حالی که آمریکایی‌ها درگیر نمایش‌های سیاسی خود هستند، اروپایی‌ها با عبور از این حواشی، مسیر خود را به سوی یک ساختار دفاعی جدید و مستقل‌تر پیش می‌برند.