آتش‌بس نفتی

دنیای‌اقتصاد: بازار جهانی نفت هفته جدید را با افزایش نسبی قیمت‌ها آغاز کرد؛ افزایشی که بیش از آنکه ناشی از کمبود عرضه باشد، بازتاب نگرانی معامله‌گران از شکننده بودن آتش‌بس میان ایران و آمریکا و آینده مذاکرات مربوط به تنگه هرمز است. به گزارش تارنمای Tradingeconomics بهای نفت برنت روز دوشنبه ۲۹ژوئن با عبور از مرز ۷۲دلار در هر بشکه، بخشی از افت هفته گذشته را جبران کرد؛ هرچند همچنان نزدیک به پایین‌ترین سطح چهار ماه اخیر قرار دارد. این رشد محدود قیمت‌ها پس از آن رخ داد که ایران و آمریکا، پس از چند روز حملات متقابل در خلیج فارس، بر توقف درگیری‌ها و ازسرگیری مذاکرات درباره امنیت تنگه هرمز توافق کردند؛ موضوعی که امیدها به تداوم جریان صادرات نفت از مهم‌ترین گذرگاه انرژی جهان را افزایش داده است.

تنش‌های تازه در هرمز

دور جدید تنش‌ها از روز پنج‌شنبه هفته گذشته آغاز شد؛ زمانی که یک کشتی کانتینربر هدف قرار گرفت. این اقدام با حملات متقابل آمریکا در روز بعد همراه شد و سپس واشنگتن در واکنش در حمله به یک نفتکش حامل نفت قطر، بار دیگر مواضعی را هدف قرار داد. با وجود این درگیری‌ها، مقام‌های دو کشور سرانجام توافق کردند حملات متوقف شود و مذاکرات برای کاهش تنش‌ها از سر گرفته شود. بر اساس گزارش رسانه آمریکایی آکسیوس، مقام‌های ایران و آمریکا قرار است طی روزهای آینده در دوحه درباره امنیت تنگه هرمز و سایر موضوعات اختلافی گفت‌وگو کنند؛ مذاکراتی که می‌تواند مسیر بازار جهانی نفت را در هفته‌های آینده تعیین کند.

نفت میان دو سناریو

به اعتقاد تحلیلگران، بازار نفت اکنون میان دو سناریوی متفاوت قرار گرفته است. از یک‌سو، کاهش تنش‌ها و افزایش صادرات کشورهای منطقه، چشم‌انداز عرضه را تقویت کرده و مانع جهش قیمت‌ها شده است. از سوی دیگر، هرگونه شکست مذاکرات یا بازگشت درگیری‌ها می‌تواند بار دیگر ریسک ژئوپلیتیک را به بازار بازگرداند. تحلیلگران موسسه ING معتقدند معامله‌گران بیش از آنکه بر احتمال تشدید بحران تمرکز کنند، به بازگشت تدریجی جریان صادرات نفت از خلیج‌فارس توجه دارند. با این حال، این موسسه هشدار داده که خوش‌بینی فعلی ممکن است شکننده باشد و در صورت کند شدن روند احیای عرضه، قیمت نفت بار دیگر با فشار صعودی روبه‌رو شود.

صادرات منطقه متوقف نشد

داده‌های رهگیری نفتکش‌ها نشان می‌دهد برخلاف نگرانی‌های اولیه، تولیدکنندگان بزرگ خلیج‌فارس صادرات نفت و گاز طبیعی مایع را ادامه داده‌اند. عربستان بار دیگر عملیات بارگیری نفت خام در پایانه رأس‌تنوره را از سر گرفته و ارسال محموله‌های صادراتی ادامه دارد؛ اقدامی که پس از حدود چهار ماه وقفه انجام شده است. این روند حتی پس از سقوط بالگرد متعلق به شرکت آرامکو در روز یکشنبه ۲۸ژوئن که به جان باختن ۱۴نفر انجامید نیز متوقف نشد و عملیات صادرات بدون وقفه ادامه یافت. همزمان دیگر تولیدکنندگان منطقه نیز صادرات نفت خام و LNG را حفظ کرده‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد کشورهای حاشیه خلیج‌فارس تلاش می‌کنند حتی در شرایط تنش امنیتی نیز سهم خود از بازار جهانی انرژی را حفظ کنند.

هرمز متغیر اصلی بازار

با وجود افزایش رفت‌وآمد کشتی‌ها، صنعت کشتیرانی همچنان با احتیاط عمل می‌کند. اگرچه پس از توافق موقت ایران و آمریکا، عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز نسبت به هفته‌های گذشته افزایش یافته، اما صدها شناور همچنان در آب‌های خلیج‌فارس منتظر روشن‌تر شدن وضعیت امنیتی هستند. بسیاری از مالکان کشتی‌ها همچنان نسبت به اعزام ناوگان خود به این مسیر حساس تردید دارند و شرکت‌های بیمه نیز با احتیاط بیشتری ریسک‌های منطقه را ارزیابی می‌کنند؛ موضوعی که می‌تواند بر هزینه حمل‌ونقل انرژی اثرگذار باشد.

چرا قیمت‌ها جهش نکرد؟

برنت هفته گذشته بیش از ۱۰درصد افت کرد و سومین کاهش هفتگی متوالی خود را به ثبت رساند. علت اصلی این کاهش، افزایش صادرات نفت از منطقه و کاهش نگرانی‌ها نسبت به اختلال گسترده در عرضه بود. اکنون نیز اگرچه تنش‌های نظامی به‌طور کامل پایان نیافته است، اما بازار بر این باور است که تا زمانی که جریان صادرات نفت از تنگه هرمز ادامه داشته باشد، کمبود جدی عرضه در بازار جهانی شکل نخواهد گرفت.

نگاه بازار به مذاکرات

کارشناسان معتقدند اکنون بیش از هر عامل دیگری، نتیجه مذاکرات پیش‌روی ایران و آمریکا تعیین‌کننده مسیر قیمت نفت خواهد بود. اگر گفت‌وگوها به کاهش پایدار تنش‌ها و تثبیت امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز منجر شود، احتمال تداوم فشار نزولی بر قیمت‌ها وجود دارد؛ اما در مقابل، هرگونه شکست مذاکرات یا ازسرگیری درگیری‌های نظامی می‌تواند به سرعت ریسک ژئوپلیتیک را به بازار بازگرداند و قیمت نفت را وارد مسیر صعودی کند. در واقع، بازار جهانی نفت این روزها نه صرفا تحولات میدانی، بلکه آینده مذاکرات تهران و واشنگتن را دنبال می‌کند؛ مذاکراتی که می‌تواند هم بر امنیت مهم‌ترین گذرگاه انرژی جهان و هم بر تعادل عرضه و تقاضای نفت در ماه‌های آینده اثر تعیین‌کننده بگذارد.