اشتباه محاسباتی در قمار نتانیاهو

«دن شاپیرو»، یک مقام ارشد سابق آمریکا و سفیر این کشور در اسرائیل، با خطاب قرار دادن ترامپ و نتانیاهو گفت: «آنها دچار افراط و زیاده‌خواهی شدند. هر دوی آنها سرمست موفقیت‌های خود بودند، در ارزیابی آنچه می‌توانستند به‌دست آورند دچار اشتباه محاسباتی شدند.» نتانیاهو پس از بازگشت ترامپ به قدرت، بارها در جلسات با او حضور یافت و مورد استقبال قرار گرفت. این دو نفر حداقل هفت‌بار بین مراسم تحلیف رئیس‌جمهور آمریکا و شروع جنگ با هم ملاقات کردند. اما از زمان آن دیدار سرنوشت‌ساز در ماه فوریه و در آستانه آغاز درگیری، آنها دیگر در کنار یکدیگر [در انظار عمومی] ظاهر نشده‌اند. واشنگتن به دنبال تحمیل آتش‌بس به اسرائیل و توقف جنگ با حزب‌الله در لبنان بود که باعث اعتراض ساکنان شمال اسرائیل و وزرای راست افراطی به آنچه هر دو گروه «از دست دادن حاکمیت» نامیده‌اند، شد. نتانیاهو اصرار دارد که نیروهایش از «منطقه امنیتی» خودخوانده عقب‌نشینی نخواهند کرد.

این وضعیت، سقوطی شتابان در بخت و اقبال نتانیاهو نسبت به پایان سال گذشته به شمار می‌رود. سال گذشته نقطه اوج دکترین امنیتی فوق تهاجمی نتانیاهو بود که با حمله به حماس، حزب‌الله، سوریه و غیره همراه بود. سربازان اسرائیلی چندین «منطقه حائل» را در اختیار داشتند و به دلخواه خود به اینجا و آنجا حمله می‌کردند. با این حال، شاید بزرگ‌ترین نقطه ضعف و مایه دردسر برای نتانیاهو، فاصله گرفتن روزافزون او از ترامپ باشد؛ کسی که بر اساس گزارش‌ها، در هفته‌های اخیر نخست‌وزیر اسرائیل را «احمقِ زنجیری» خطاب کرده و به فایننشال‌تایمز گفت: «حرف اول و آخر را من می‌زنم؛ او [نتانیاهو] کاره‌ای نیست (تصمیم‌گیرنده نیست)».

حمایت از رئیس‌جمهور آمریکا در میان اسرائیلی‌ها - و به ویژه در میان پایگاه راست‌گرای نتانیاهو- به شدت کاهش یافته است. نظرسنجی کانال ۱۲ اسرائیل پنج‌شنبه گذشته نشان داد که تنها ۱۳درصد از اسرائیلی‌ها به ترامپ که قبلا محبوب بود، برای حفاظت از منافع اسرائیل اعتماد دارند. چهره‌های رسانه‌ای طرفدار نتانیاهو، ترامپ را یک «بازنده» نامیدند. حزب لیکود و متحدان راست‌گرای نخست‌وزیر رژیم در نظرسنجی‌ها از مخالفان عقب هستند و هیچ مسیر روشنی برای کسب اکثریت پارلمانی دیگر وجود ندارد. اسرائیلی‌ها انتظار نداشتند که اوضاع به این شکل تمام شود.

نظرسنجی کانال۱۲ نشان داد که تنها ۱۱درصد از اسرائیلی‌ها معتقدند که این رژیم در جنگ پیروز شده است. «شیرا افرون»، یکی از اعضای شرکت رند مستقر در اسرائیل، گفت که کارزارهای نظامی اسرائیل پس از ۷اکتبر  پر از «انتظارات غیرواقع‌بینانه» و تمرکز منحصر به فرد بر راه‌حل‌های نظامی است. او گفت: «رویکرد اسرائیل این بود که آنچه با زور جواب نمی‌دهد، با زور بیشتر جواب می‌دهد. هیچ‌گاه در هیچ یک از جبهه‌ها ابزار دیپلماتیک وجود نداشت. این زیاده‌روی است.» حماس هنوز حدود ۴۰درصد از غزه را کنترل می‌کند و رفتار اسرائیل در این نوار، این رژیم را بیش از پیش در انزوای بین‌المللی قرار داده است.

طرفداران نتانیاهو هنوز امید خود را از دست نداده‌اند. «میکی زوهر»، از وزرای ارشد حزب لیکود و از چهره‌های نزدیک به نتانیاهو، هفته گذشته در یک مصاحبه رادیویی گفت: «باور کنید ترامپ و [نتانیاهو] حتی پیش از انتخابات ماه اکتبر، چند غافلگیری دیگر برای ما در آستین دارند.» شاپیرو افزود: «این یک اشتباه بزرگ استراتژیک بود، با یک درس کلیدی: در دنیای پس از ۷ اکتبر، چیزی به نام تمام کردن کار وجود ندارد.»