سقف خیالی مسکن دولتی

در سومین روز از «مجمع جهانی شهرسازی» در باکو، نمایندگان حاضر هشدار دادند که پیامدهای جنگ و دگرگونی‌های اقلیمی با سرعتی فراتر از توان بازسازی دولت‌ها، در حال تغییر سیمای شهرهاست. شرکت‌کنندگان در این نشست خواستار عبور از الگوهای پیش‌ساخته و ساخت‌وسازهای یکنواخت شدند. در جلسه روز سه‌شنبه که در پایتخت جمهوری آذربایجان برگزار شد، کارشناسان تاکید کردند که شتاب تخریب‌های ناشی از بحران‌های اقلیمی و درگیری‌های نظامی، از سرعت ترمیم و بازسازی پیشی گرفته است. در همین راستا، یکی از مقامات محلی اوکراین گزارشی از روند احیای مناطق آسیب‌دیده ارائه داد.

«میکولا کالاشنیک»، رئیس اداره منطقه‌ای کی‌یف، در این‌باره گفت: منطقه کی‌یف در عرصه بازسازی پیشگام بوده است؛ به‌طوری‌که از آغاز تهاجم گسترده روسیه تاکنون، نزدیک به ۳۰هزار سازه آسیب‌دیده یا ویران‌شده را در این استان بازسازی کرده‌ایم. وی افزود: با همراهی رئیس‌جمهور، دولت، پارلمان و همت شرکای بین‌المللی، موفق شده‌ایم ۸۰درصد از زیرساخت‌های آسیب‌دیده را بازسازی کنیم؛ به‌طوری‌که شمار کل تاسیسات احیاشده اکنون به ۲۴هزار واحد رسیده است. کالاشنیک همچنین از جمهوری آذربایجان به‌عنوان یکی از هم‌پیمانان مستقیم این فرآیند یاد کرد و گفت ناامنی منطقه، ما را نیازمند فضاهای امن زیرزمینی ساخته و شرکای ما در ساخت این پناهگاه‌ها نقشی کلیدی داشته‌اند.

براساس این گزارش، محور برجسته دیگر در مباحث این روز، دگرگونی‌های اقلیمی بود. «دکتر موگس تادسه»، مدیر ارشد تاب‌آوری شهری آدیس‌آبابا، در گفت‌وگویی با یورونیوز تاکید کرد: «دگرگونی‌های اقلیمی بحرانی جهانی است که پیامدهای آن تنها به حوزه مسکن محدود نمی‌شود؛ این پدیده بنیان‌های اقتصادی را دستخوش تغییر کرده، معیشت و جان انسان‌ها را به مخاطره می‌اندازد و ابعادی بسیار ویرانگر دارد.»

در سوی دیگر، آمریکای لاتین جایی که حدود ۲۰درصد از خانوارها را خانواده‌های تک‌نفره تشکیل می‌دهند، این دگرگونی ساختاری، تقاضا برای ساخت واحدهای مسکونی کوچک‌تر، کم‌هزینه‌تر و مقرون‌به‌صرفه را افزایش داده است. همزمان، بحران مسکن در اتحادیه اروپا نیز موجی از انتقادها را به همراه داشت. «متیو رابرت بالدوین»، معاون مدیرکل کمیسیون اروپا و رئیس کارگروه مسکن مقرون‌به‌صرفه، با اشاره به خالی بودن حدود ۲۰درصد از واحدهای مسکونی در میان ۲۷کشور عضو این اتحادیه در کنار رونق بی‌سابقه اجاره‌های کوتاه‌مدت، گفت:«درحالی‌که با بازارهای پرالتهاب مسکن روبه‌رو هستیم، وجود این حجم از خانه‌های خالی یک رسوایی است.» بالدوین در پایان تاکید کرد که بودجه‌های دولتی به‌تنهایی توان گشودن این گره کور را نخواهد داشت.

او توضیح داد: «تمام بودجه‌های دولتی دنیا هم هرگز کافی نخواهد بود. ما باید راهی هوشمندانه پیدا کنیم تا سرمایه‌گذاری خصوصی را جذب کنیم؛ سرمایه‌ای که عجله‌ای برای سود کوتاه‌مدت ندارد و به‌صورت پایدار و مسوولانه وارد عمل می‌شود تا از تامین مسکن ارزان و قابل‌دسترس برای همه حمایت کند.» بالدوین در ادامه نسبت به تصویر کلی جهانی خوش‌بین بود و گفت: «ابزارهای مختلفی در اختیار داریم و برای نخستین بار، مسکن به یک اولویت تبدیل شده است. بیایید این مشکل را جدی بگیریم و با آن روبه‌رو شویم.»

این بحث‌ها همزمان با انتشار تازه‌ترین گزارش «شهرهای جهان» از سوی برنامه اسکان بشر سازمان ملل (UN-Habitat) انجام شد. این گزارش نشان می‌دهد قیمت مسکن در بسیاری از مناطق جهان سریع‌تر از درآمدها در حال افزایش است؛ موضوعی که با جابه‌جایی‌های ناشی از تغییرات اقلیمی و افزایش نابرابری تشدید شده است. «بن آریماه»، رئیس بخش گزارش‌ها و روندهای جهانی در برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی گفت: «چالش‌های پیش‌ روی مسکن شهری تا سال۲۰۵۰ به‌مراتب عمیق‌تر و پیچیده‌تر خواهد شد.» وی در ادامه افزود: «در حال حاضر تنها یک‌چهارم از مردم جهان توانایی بهره‌مندی از تسهیلات خرید مسکن را دارند؛ آماری که به‌وضوح نشان‌دهنده ناتوانی مالی اکثریت جامعه در تامین سرپناه مناسب است.»