تداوم روند خروج پول از درآمد ثابتها و ورود پول به صندوقهای طلا و نقره
غلبه انتظارات تورمی در بازار
صندوقهای درآمد ثابت
بررسی دادههای معاملاتی روزهای اخیر نشان میدهد که صندوقهای درآمد ثابت، بهعنوان یکی از مهمترین مقاصد سرمایهگذاری کمریسک در بازار سرمایه، با موجی از خروج سرمایه مواجه شدهاند. در معاملات روز گذشته، حدود ۳۸هزارمیلیارد تومان واحد صندوقهای درآمد ثابت دادوستد شد و در نهایت، خروج حدود ۷هزارمیلیارد تومان پول حقیقیها در این بخش به ثبت رسید. این روند البته محدود به یک روز نبوده و طی هفت روز معاملاتی اخیر، در مجموع ۲۹همت سرمایه خرد حقیقی از این صندوقها خارج شده است. این در حالی است که تنها چند هفته قبل، شرایط کاملا متفاوتی بر بازار حاکم بود.
از زمان از سرگیری معاملات بازار سرمایه از هفدهم اسفند سال گذشته تا ششم اردیبهشتماه، حدود ۳۲هزارمیلیارد تومان پول حقیقی وارد صندوقهای درآمد ثابت شده بود. در آن مقطع، بهدلیل بسته بودن بازار سهام و نبود روند صعودی در بازارهای موازی همچون ارز و طلا، این صندوقها بهعنوان مقصدی امن برای نگهداری نقدینگی مورد توجه قرار داشتند. افزون بر این، بخشی از سرمایهگذاران، منابع ریالی خود را بهعنوان ذخایر احتیاطی در این ابزارها نگهداری میکردند تا در صورت تشدید تنشهای سیاسی یا اقتصادی، امکان دسترسی سریع به نقدینگی را داشته باشند. با این حال، تغییر شرایط در بازارهای دارایی، بهویژه آغاز روند صعودی در بازار ارز، طلا، سکه و نقره، موجب شد تا جذابیت نسبی صندوقهای درآمد ثابت کاهش یابد.
در چنین فضایی، سرمایهگذاران حقیقی که همواره به دنبال حفظ قدرت خرید داراییهای خود هستند، ترجیح دادند منابع خود را از ابزارهای کمریسک خارج کرده و به سمت داراییهایی حرکت کنند که توانایی بیشتری در مقابله با تورم و کاهش ارزش پول ملی دارند. به بیان دیگر، اولویت سرمایهگذاران از نگهداری نقدینگی به حفاظت از ارزش دارایی تغییر یافته است. یکی از مهمترین مقاصد این نقدینگی، صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر طلا بودهاند. در هفت روز معاملاتی اخیر، حدود ۲۲هزارمیلیارد تومان پول حقیقی وارد این صندوقها شده است؛ رقمی که نشان میدهد بخش قابلتوجهی از منابع خارجشده از صندوقهای درآمد ثابت، به این حوزه منتقل شده است. این جابهجایی نقدینگی، بهخوبی بیانگر تغییر انتظارات و افزایش نگرانیها نسبت به تورم و افت ارزش ریال است. با این حال، معاملات روز گذشته صندوقهای طلا با افت قیمتی همراه بود.
کاهش نرخ دلار در بازار آزاد و افت بهای اونس طلا در بازار جهانی، دو عامل اصلی این روند نزولی به شمار میروند. در نتیجه این تحولات، قیمت واحدهای صندوقهای طلا برای دومین روز متوالی کاهش یافت و ارزش معاملات این صندوقها نیز به حدود ۲۴هزارمیلیارد تومان رسید. افت قیمتها همچنین به تخلیه بخشی از حباب قیمتی این صندوقها منجر شد. نکته قابل توجه آن است که با وجود این اصلاح قیمتی، بررسی قیمتهای پایانی نشان میدهد که همچنان تمامی صندوقهای طلا با حباب مثبت به کار خود پایان دادهاند. این موضوع حاکی از آن است که سرمایهگذاران، چشمانداز افزایشی برای قیمت طلا و بهطور کلی بازارهای مبتنی بر آن در هفتهها و ماههای آینده متصور هستند. به عبارت دیگر، حتی در شرایطی که قیمتها با افت موقتی مواجه میشوند، تقاضای خرید همچنان در سطوح بالایی باقی میماند.
ورود بیش از ۵هزارمیلیارد تومان پول حقیقی در معاملات روز گذشته به صندوقهای طلا نیز این گزاره را تایید میکند. به نظر میرسد سرمایهگذاران، افت قیمتهای اخیر را نه بهعنوان نشانهای از تغییر روند، بلکه بهعنوان فرصتی برای ورود در قیمتهای پایینتر تلقی کردهاند. این رفتار، معمولا در شرایطی مشاهده میشود که انتظارات تورمی در سطح بالایی قرار دارد و فعالان بازار، روندهای صعودی را در افق میانمدت محتمل میدانند. در کنار صندوقهای طلا، صندوقهای مبتنی بر نقره نیز تحت تاثیر تحولات اخیر قرار گرفتهاند. این صندوقها نیز در معاملات روز گذشته با افت قیمتی همراه شدند؛ اما مشابه صندوقهای طلا، همچنان دارای حباب مثبت بودند. با این حال، یک تفاوت مهم در این بخش مشاهده شد؛ بهطوریکه برای نخستین بار در سال جاری، صندوقهای نقره با خروج پول حقیقی مواجه شدند.
در معاملات روز گذشته، حدود ۲میلیارد تومان سرمایه خرد از این صندوقها خارج شد. این موضوع میتواند نشاندهنده آن باشد که در شرایط فعلی، تمرکز اصلی سرمایهگذاران بر بازار طلا بهعنوان مهمترین پناهگاه تورمی قرار دارد و نقره هنوز نتوانسته است به همان میزان جذابیت برای جذب نقدینگی دست یابد. البته باید توجه داشت که رفتار این دو بازار در بسیاری از مواقع همسو است و تغییرات در یکی میتواند بر دیگری نیز اثرگذار باشد. در مجموع، تحولات اخیر نشان میدهد که بازار سرمایه در حال تجربه یک چرخش مهم در جریان نقدینگی است؛ چرخشی که ریشه در تغییر انتظارات تورمی و تحولات بازارهای موازی دارد. ادامه این روند میتواند پیامدهای مهمی برای ترکیب دارایی سرمایهگذاران و حتی جهتگیری کلی بازار سرمایه در ماههای آینده به همراه داشته باشد. در چنین شرایطی، رصد دقیق جریانهای نقدینگی و تحلیل رفتار سرمایهگذاران، بیش از پیش اهمیت مییابد.
