تغییر مدیریتی با ترفند روابط عمومی

در شرکت‌های عضو «فورچون ۵۰۰» میانگین مدت تصدی مدیران عامل حدود ۷.۴ سال است که یکی از طولانی‌ترین نقش‌ها در میان مدیران ارشد محسوب می‌شود. انتقال رهبری یک سازمان، یک کار سریع و کوتاه‌مدت نیست، بلکه بیشتر شبیه یک ماراتن طولانی است. هر بار که مدیرعامل تغییر می‌کند، نوعی عدم ‌قطعیت ایجاد می‌شود. و این عدم قطعیت فقط در خود شرکت نیست، بلکه در ذهن سرمایه‌گذاران هم هست. رهبری جدید معمولا به معنای جهت‌گیری‌ها و اولویت‌های تازه در شرکت است و همچنین این احتمال را به همراه دارد که فرد جدید به اندازه قبلی موفق نباشد.

همه این عوامل باعث نگرانی سرمایه‌گذاران می‌شود. به همین دلیل است که پس از انتشار خبر تغییر مدیر، ممکن است سهام یک شرکت نوسان زیادی را تجربه کند.

اپل از این موضوع آگاه است. این شرکت می‌دانست که حتی کوچک‌ترین واکنش منفی عمومی به تغییر مدیرعاملش می‌تواند صدها میلیارد دلار از ارزش بازار نزدیک به ۴ تریلیون دلاری آن را از بین ببرد. و در حالی که مدیریت شرکت شاید با یک افت (احتمالا موقتی) مشکلی نداشته باشد، میلیون‌ها سرمایه‌گذار خرد و نهادی چنین چیزی را نمی‌پذیرند.

بدتر از آن، یک فروش گسترده‌تر در بازار می‌توانست این روایت را تقویت کند که اپل تصمیم اشتباهی گرفته است؛ موضوعی که می‌توانست به تصویر برند شرکت آسیب بزند و روحیه کارکنان را تضعیف کند. دقیقا به همین دلیل است که به نظر می‌رسد اپل طی چند سال گذشته، برنامه گذار مدیرعامل را با دقت و به‌صورت کاملا حساب‌شده برنامه‌ریزی کرده است. اپل می‌دانست باید کاری کند تا سرمایه‌گذاران و تحلیلگران صنعت با این واقعیت کنار بیایند که تیم کوک، به‌عنوان یکی از تاثیرگذارترین مدیرعامل‌ها در حوزه تکنولوژی و حتی سیاست، و فردی که در دوران مدیریتش اپل را از یک شرکت ۳۵۰ میلیارد دلاری به یک غول ۴ تریلیون دلاری تبدیل کرده، در نهایت ناچار به بازنشستگی است. به همین دلیل، این فرآیند را زود شروع کرد. تیم کوک از سال ۲۰۲۳ صحبت در مورد بازنشستگی احتمالی‌اش را شروع کرده بود. در نوامبر همان سال، در برنامه‌ای در یک پادکست، افشا کرد که «برنامه‌های جانشینی بسیار دقیقی» دارد. البته به مخاطب اطمینان داد که هنوز «مدتی» در شرکت خواهد ماند. پیام او غیررسمی بود و هدفش این بود که مردم به این ایده عادت کنند که کوک به بازنشستگی فکر کرده و اپل هم برای آن برنامه دارد. 

در چند سال بعد هم، کوک هرازگاهی به احتمال بازنشستگی‌اش اشاره می‌کرد و همزمان تاکید داشت اپل گزینه‌های بسیار خوبی از میان مدیران اجرایی دارد که می‌توانند جای او را بگیرند. در همین دوره، گزینه‌های بالقوه در فضاهای عمومی‌تر معرفی شدند؛ به‌ویژه جان ترنوس که به چهره‌ای آشنا در ویدئوهای معرفی محصولات و بیانیه‌های خبری شرکت تبدیل شد.

در نوامبر ۲۰۲۵ که تیم کوک به سن معمول بازنشستگی یعنی ۶۵ سال رسید، روزنامه فایننشال تایمز گزارشی منتشر کرد که می‌گفت از سال آینده کوک از سمت مدیرعاملی کناره‌گیری خواهد کرد و جان ترنوس محتمل‌ترین جانشین او محسوب می‌شود. در همان زمان، خیلی‌ها می‌گفتند خود شرکت اپل که نگران تاثیرگذاری بر قیمت سهامش بوده، در یک «افشاگری آزمایشی» به‌عنوان ترفند روابط عمومی، این خبر را به فایننشال تایمز داده تا واکنش بازار را بسنجد. اگر واکنش منفی باشد، شرکت می‌تواند به‌سادگی گزارش را تکذیب کند و در پشت صحنه برنامه‌هایش را تغییر دهد. اما پس از انتشار این گزارش، قیمت سهام اپل حتی کمی افزایش یافت؛ موضوعی که به اپل نشان داد سرمایه‌گذاران با این خبر مشکلی ندارند. همین موضوع به شرکت اعتمادبه‌نفس داد تا نه‌تنها برنامه جانشینی ترنوس را پیش ببرد، بلکه خبر را در روز دوشنبه اعلام کرد، نه در روز جمعه و بعد از بسته شدن بازارها.

ماه‌های آینده

انتقال برنامه‌ریزی‌شده و حساب‌شده مدیرعامل در اپل هنوز به پایان نرسیده است. از حالا تا اول سپتامبر، زمانی که ترنوس به‌طور رسمی جایگزین تیم کوک در مقام مدیرعامل می‌شود، می‌توان انتظار داشت که اپل بیش از پیش تلاش کند مرز میان این دو نفر را کمرنگ کند؛ تلاشی برای این‌که نشان دهد در این غول فناوری ۴ تریلیون دلاری، همه چیز مثل قبل و به روال عادی ادامه خواهد داشت.

به‌طور مشخص، انتظار می‌رود که هم کوک و هم ترنوس در سخنرانی اصلی «کنفرانس جهانی توسعه‌دهندگان اپل» (WWDC) در ۸ ژوئن، نقش ارائه‌دهندگان اصلی را داشته باشند و احتمالا ترنوس در بخش‌های مشخصی از این رویداد از پیش ضبط‌شده، بیشتر در مرکز توجه قرار بگیرد.

در فاصله‌ زمانی تا اول سپتامبر، باید منتظر باشیم که کوک و ترنوس در رسانه‌ها حضور پیدا کنند و علاوه بر تاکید بر ثبات و تداوم، از فرصت‌های هیجان‌انگیزی که در عصر هوش مصنوعی پیش روی اپل قرار دارد هم صحبت کنند.

احتمالا ترنوس چند مصاحبه‌ مستقل انجام خواهد داد که همزمان با اول سپتامبر، یعنی روزی که رسما به‌عنوان مدیرعامل جدید اپل کار خود را آغاز می‌کند، منتشر می‌شوند. پس از آن، انتظار می‌رود او تنها چند روز بعد، در رویداد معرفی آی‌فون ۱۸ اپل در سپتامبر، اولین حضور عمومی مهم خود را تجربه کند؛ جایی که برای نخستین‌بار در مقام مدیرعامل با‌ میلیون‌ها طرفداری که این مراسم را دنبال می‌کنند، صحبت خواهد کرد.

منبع: Fast Company