چشمانداز بنزین ۵ دلاری در آمریکا
بر اساس این گزارش JPMorgan، قیمت نفت در کوتاهمدت میتواند به محدوده ۱۳۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد و اگر اختلال در عبور نفتکشها از تنگه هرمز(بهعنوان یکی از حیاتیترین شریانهای انتقال انرژی جهان) تا اواسط ماه مه ادامه پیدا کند، حتی عبور از مرز ۱۵۰ دلار نیز دور از انتظار نخواهد بود. چنین افزایشی بهطور مستقیم هزینههای سوخت در آمریکا را بالا میبرد، چرا که قیمت بنزین در این کشور بهشدت به نوسانات بازار جهانی نفت وابسته است.
در حال حاضر، نشانههای این فشار در بازار داخلی آمریکا بهوضوح قابل مشاهده است. میانگین قیمت بنزین برای نخستین بار از سال ۲۰۲۲ از مرز ۴ دلار در هر گالن (۳.۸ لیتر) عبور کرده و روندی صعودی را در پیش گرفته است. اما آنچه بیش از همه نگرانیها را افزایش داده، هشدار کارشناسان درباره سناریوی بدبینانهتری است: اگر تنگه هرمز همچنان بسته یا با محدودیت جدی مواجه بماند، قیمت بنزین در آمریکا ممکن است ظرف هفتههای آینده به بیش از ۵ دلار در هر گالن برسد؛ سطحی که میتواند رکوردهای تاریخی جدیدی را ثبت کند.
این افزایش قیمت، پیامدهای گستردهای برای اقتصاد خانوارهای آمریکایی بههمراه خواهد داشت. بالا رفتن هزینه سوخت نهتنها مستقیما بر بودجه خانوارها فشار وارد میکند، بلکه از طریق افزایش هزینه حملونقل، قیمت کالاها و خدمات را نیز بالا میبرد و به تشدید تورم دامن میزند. در چنین شرایطی، حتی خطر کاهش تقاضای مصرفی و کند شدن رشد اقتصادی نیز مطرح میشود. گزارش JPMorgan تاکید میکند که در سناریوی پایه، بحران عرضه در نهایت از طریق مذاکرات سیاسی و دیپلماتیک حلوفصل خواهد شد. با این حال، تا زمان تحقق این سناریو، بازار با کمبود عرضه و کاهش ذخایر مواجه خواهد بود و قیمت نفت احتمالا در سهماهه دوم سال بالای ۱۰۰ دلار باقی میماند. تنها در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ و با بازگشایی نسبی تنگه هرمز و بازگشت تدریجی تعادل به بازار، میتوان انتظار کاهش قیمتها را داشت.
رایزنیهای ایران و عمان
در این میان، تنگه هرمز بهعنوان نقطه کانونی بحران، بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه تحلیلگران و سرمایهگذاران قرار گرفته است. هرگونه تحول در وضعیت این گذرگاه (چه در جهت تشدید تنشها و چه در مسیر کاهش آن) میتواند بهسرعت مسیر قیمتها را تغییر دهد. تلاشهای دیپلماتیک، از جمله رایزنیهای ایران و عمان برای مدیریت عبور کشتیها، نشانههایی از امکان کاهش تنش را ارائه میدهد، اما همچنان ابهامات زیادی درباره آینده این مسیر حیاتی وجود دارد.
آنچه این بحران را متمایز میکند، پیوند مستقیم آن با زندگی روزمره شهروندان آمریکایی است. جنگ یا تنش در هزاران کیلومتر دورتر، اکنون بهطور ملموس در قیمت بنزین در آمریکا منعکس شده و اگر بحران ادامه یابد، این تاثیر میتواند بهمراتب شدیدتر و گستردهتر شود. در پی تشدید تنشهای ژئوپلیتیک در خلیج فارس قیمت نفت خام برنت با جهشی چشمگیر به بالاترین سطح خود در چهار سال گذشته رسیده و در روز جمعه سوم آوریل معاملات آتی نفت برنت با افزایشی بیش از ۷ درصد، از مرز ۱۰۹ دلار در هر بشکه عبور کرد. این رشد شدید قیمتها در حالی رخ داده که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرده که در صورت عدم پذیرش شرایط آتشبس از سوی تهران، حملات به زیرساختهای ایران در هفتههای آینده تشدید خواهد شد. این موضعگیری با واکنش متقابل ایران همراه شده و فضای تنش را بیش از پیش افزایش داده است.
در یک بازه کوتاه، خبر همکاری ایران و عمان برای مدیریت عبور نفتکشها از تنگه هرمز منتشر شد و همین باعث شد قیمت نفت موقتا کاهش پیدا کند، اما این روند نزولی دوام نیاورد و با بازگشت نگرانیها درباره امنیت این گذرگاه کلیدی، بازار بار دیگر مسیر صعودی در پیش گرفت. در همین حال، بریتانیا میزبان نشستهایی با حضور دهها کشور برای بررسی راهکارهای تامین امنیت مسیرهای انرژی در تنگه هرمز است. همزمان، ائتلاف اوپکپلاس نیز احتمال افزایش تولید را بررسی میکند، هرچند تحلیلگران معتقدند که هرگونه افزایش عرضه درکوتاهمدت تاثیر قابلتوجهی بر بازار نخواهد داشت. کارشناسان بازار انرژی هشدار میدهند که تداوم این وضعیت میتواند به افزایش بیشتر قیمتها و تشدید فشارهای تورمی در اقتصاد جهانی منجر شود.
