هشدار اقتصاددان مشهور: ترامپ به جای عقبنشینی به دنبال تشدید تنش خواهد رفت
ترامپ احتمالاً جنگ با ایران را تشدید میکند و خطر «رکود تورمی دهه ۷۰» را به جان میخرد
گروه آنلاین روزنامه «دنیای اقتصاد»- نسیم بنایی: گزارشی از سیانان میگوید، نوریل روبینی، اقتصاددان و سرمایهگذار مشهور، به سیانان گفته که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، احتمالاً جنگ با ایران را تشدید خواهد کرد و در صورتی که این اقدام طبق برنامه پیش نرود، خطر «رکود تورمی دهه ۷۰» را به همراه دارد.
ترجمه مطالب از رسانههای خارجی به معنای تایید آن محتوا نیست. هدف صرفا اطلاع مخاطب از رویکرد و نگاه رسانههای جهان به جنگ کنونی است.
روبینی که به دلیل پیشبینی بحران مالی جهانی در سال ۲۰۰۸ شهرت دارد، در مصاحبه با کارولین راث از سیانان در مجمع آمبروزتی در چرنوبیو ایتالیا، دیدگاه مبنی بر اینکه ترامپ «بهشدت به دنبال راهی برای خروج» از جنگ است را رد کرد. بازارهای مالی در روزهای اخیر نسبت به احتمال حل و فصل مناقشه خوشبین به نظر میرسیدند.
او با اشاره به انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر گفت: «مردم استدلال میکنند که طبق نظرسنجیها، نرخ پذیرش او پایین است، او میخواهد این جنگ تمام شود زیرا آسیبهایی به اقتصاد، رشد و تورم وارد میکند و بر انتخابات میاندورهای تأثیر میگذارد. اما اگر به آن فکر کنید، آسیبها از قبل وارد شده است. اگر آتشبس با شرایطی شبیه به شرایط ایران برقرار شود، او بازنده به نظر خواهد رسید – اعتبارش کمتر میشود، او قطعاً انتخابات را خواهد باخت.»
روبینی درباره ترامپ اظهار داشت: «استدلال من این است که برخلاف انتظار، او تصمیم به تشدید خواهد گرفت. او با تصرف جزیره خارگ، ادامه بمباران رهبران ایران و ساختارهای نظامی، با کمک اسرائیل، وضعیت را تشدید خواهد کرد.»
او سناریویی را ترسیم کرد که در آن «همه چیز خوب پیش میرود، شاید جنگ به دلیل این تشدید کمی بیشتر طول بکشد، اما سپس ممکن است شاهد فروپاشی رژیم باشیم.»
این استاد دانشگاه افزود که در این صورت، قیمت نفت ممکن است در کوتاهمدت بالاتر باشد، اما تغییر رژیم – که ترامپ خواستار آن در ایران شده است – میتواند «وضعیتی را به ارمغان بیاورد که از نظر ثبات ژئوپلیتیکی برای جهان بهتر باشد.»
اما او در مورد سناریوی دیگری هشدار داد که در آن، پس از تشدید اوضاع توسط ترامپ، «ایرانیها بتوانند به مسدود کردن تنگه هرمز یا حمله به تأسیسات نفتی خلیج فارس ادامه دهند، آنگاه شما در نهایت با رکود تورمی دهه ۷۰ روبرو خواهید شد.»
او گفت: «من فکر میکنم در این مقطع، او وضعیت را تشدید خواهد کرد. از دیدگاه او، با توجه به ارزش گزینه برنده شدن در جنگ، ریسک کردن ارزشش را دارد.»
پنجشنبه شب، ترامپ اعلام کرد که توقف حملات به تأسیسات انرژی را ۱۰ روز دیگر تمدید خواهد کرد تا امکان مذاکرات برای توافق صلح فراهم شود. ترامپ گفت که این تعلیق تا ۶ آوریل (۱۷ فروردین) ادامه خواهد داشت و افزود: «مذاکرات در جریان است و… بسیار خوب پیش میرود.»
روبینی روز جمعه گفت سناریوی پایه او رکود تورمی یا رکود اقتصادی نیست، بلکه کند شدن رشد اقتصادی است. او به سیانان گفت که بازارها در مورد تمایل ترامپ برای پایان دادن سریع به جنگ بیش از حد خوشبین هستند.
او توضیح داد: «اگر این وضعیت به زودی پایان نیابد و شما شاهد تشدید تنش باشید، یک وضعیت دوگانه خواهید داشت: شما تنش را افزایش میدهید، پیروز میشوید، و آنگاه این برای جهان و بازار در بلندمدت بهتر است.»
«اما اگر شما تنش را افزایش دهید و پیروز نشوید، در نهایت با رکود تورمی دهه ۷۰ روبرو خواهید شد. بنابراین سؤال این است که آیا بازار ریسک نهاییِ گرفتار شدن در یک جنگ طولانی، با شوکی شبیه به دهه ۷۰ و سپس پیامدهای تورمی برای جهان را لحاظ کرده است. این سناریوی پایه من نیست، اما احتمالاً یک ریسک نهایی است که بازارها در حال حاضر به طور کامل آن را لحاظ نکردهاند.»
آیا این بار خبری از «TACO» نیست؟ (اشاره به توافق احتمالی در گذشته)
روبینی خاطرنشان کرد که شاخص نزدک کامپوزیت در محدوده اصلاح (correction territory) معامله میشود، در حالی که بازده اوراق قرضه در سراسر جهان به سرعت در حال افزایش است. اما در حالی که فشار بازار ترامپ را «مجبور کرده بود اساساً عقبنشینی کند، ترسو باشد»، روبینی استدلال کرد که وضعیت فعلی ممکن است متفاوت باشد.
او به سیانان گفت: «مشکل این است که اگر او همین الان عقبنشینی کند، اعتبارش را از دست میدهد. او جنگ را باخته است. رژیم فعلی در قدرت است. او [سپس] انتخابات را خواهد باخت.»
«بنابراین من فکر میکنم در این مقطع، تنها گزینهای که او دارد، تشدید تنش است. زیرا اگر او تنش را افزایش دهد، وضعیتی در جهان وجود دارد که با احتمال قابل توجهی… مدیریت [ایران] فرو میپاشد، و او در انتخابات میاندورهای چندان بد عمل نخواهد کرد.»
«اگر الان متوقف شود، آنگاه قطعاً میبازد. بنابراین از این نظر، انضباط بازار فشار کمتری بر او وارد میکند، زیرا او باید تمام شرطبندیهای خود را بر روی یک ریسک نهایی انجام دهد.»