بررسی معادلات پیشرو؛
ایران در جامجهانی؛ آری یا خیر؟
این سوال در روزهای اخیر بیشتر از همیشه مطرح شده؛ چرا که گمانههایی درباره احتمال کنارهگیری ایران از جام جهانی شکل گرفته است. موضوعی که در صورت وقوع، نهتنها سرنوشت تیم ملی را تغییر میدهد بلکه میتواند معادلات گروه G و حتی بخشی از برنامهریزی رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۶ را تحت تاثیر قرار دهد. گزارشهایی نیز منتشر شده که نشان میدهد فدراسیون فوتبال ایران در حال بررسی سناریوهای مختلف در این باره است؛ سناریویی که با توجه به تحولات امنیتی منطقه مطرح شده و حتی واکنش نهادهای بینالمللی فوتبال را نیز برانگیخته است. در همین زمینه روزنامه اسپانیایی مارکا در گزارشی به بررسی پیامدهای احتمالی کنار رفتن ایران از جام جهانی پرداخته و سناریوهای پیش رو را مرور کرده است. با وجود اینکه تیم امیر قلعهنویی گروه آسان مقدماتی را با امتیاز بالایی پشت سر گذاشت و به جام جهانی ۲۰۲۶ رسید، اظهارات اخیر رئیس فدراسیون فوتبال ایران یعنی مهدی تاج تردیدهایی درباره حضور نهایی تیم ملی در این رقابتها ایجاد کرده است. او در صحبتهایی اعلام کرد که در شرایط فعلی کشور، همه گزینهها در حال بررسی است و حتی احتمال عدم حضور در جام جهانی نیز مطرح شده است.
اگر ایران رسما از حضور در جام جهانی کنار بکشد، مقررات فیفا برای چنین شرایطی سناریوهای مشخصی را پیشبینی کرده است. این نهاد میتواند یک تیم دیگر را به عنوان جایگزین معرفی کند، برنامه مسابقات را تغییر دهد یا حتی در مواردی محل برگزاری برخی بازیها را جابهجا کند. علاوه بر این، جریمههایی نیز در مقررات وجود دارد که میتواند تا سقف ۵۰۰ هزار فرانک سوئیس برسد. همچنین ممکن است از فدراسیون مربوطه خواسته شود هزینههای آمادهسازی بازگردانده شود و در موارد خاص حتی محرومیت از برخی رقابتهای بینالمللی آینده نیز در نظر گرفته شود. در همین حال ماتیاس گرافستروم، معاون دبیرکل فیفا، در واکنش به این گمانهزنیها تاکید کرده که هدف اصلی همچنان برگزاری رقابتهایی امن و منظم برای همه تیمهای حاضر در جام جهانی است. بر اساس برنامه فعلی مسابقات، قرار است ایران نخستین بازی خود را در ۱۵ ژوئن مقابل تیم ملی نیوزیلند در لسآنجلس برگزار کند. سپس در مرحله گروهی با تیمهای بلژیک و مصر روبهرو خواهد شد. خروج احتمالی ایران از رقابتها میتواند باعث بازطراحی کامل این گروه شود و حتی مسیر تیمها در مراحل حذفی را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
در چنین شرایطی این پرسش مطرح میشود که چه تیمی ممکن است جای ایران را در جدول مسابقات بگیرد؟ محتملترین سناریو این است که تیم جایگزین از قاره آسیا انتخاب شود تا سهمیه منطقه حفظ شود. در این میان نام دو تیم بیشتر از بقیه مطرح شده است: تیم ملی امارات متحده عربی که در مرحله انتخابی در جایگاه سوم قرار گرفت و میتواند از نظر رتبهبندی شانس حضور پیدا کند، و تیم ملی عراق که امارات را در پلیآف آسیایی حذف کرده و قرار است در مرحله پلیآف بینقارهای به میدان برود. با این حال تصمیم نهایی کاملا در اختیار فیفا خواهد بود و این نهاد بر اساس معیارهای فنی و اداری درباره آن تصمیمگیری خواهد کرد. سناریویی که اگرچه هنوز در حد گمانهزنی است، اما در صورت وقوع میتواند یکی از عجیبترین پیشزمینههای آغاز جام جهانی ۲۰۲۶ را رقم بزند.
