نسل نو، پلتفرم آموزشی خلاق در بستر هوش مصنوعی
اجازه بدهید بحث را از یک پرسش بنیادین آغاز کنیم. آیا هوش مصنوعی در حوزه فرهنگ و آموزش، صرفا یک ابزار است یا باید آن را یک شیفت پارادایمی تلقی کرد؟
هوش مصنوعی در آموزش به هیچ وجه صرفا یک ابزار نیست. ما با یک شیفت پارادایمی واقعی مواجه هستیم. فناوری هوش مصنوعی سالهاست که وجود دارد، اما امروز به نقطهای رسیده که تجاری شده و در دسترس عموم قرار گرفته است. همین دسترسی عمومی است که آن را به یک نیروی تغییردهنده بدل میکند؛ نیرویی که میتواند روشهای آموزش و یادگیری و حتی تعریف مهارت و مشاغل را با سرعت زیاد تغییر دهد. این تغییرات نه تنها در سطح ابزار، بلکه در سطح فلسفه آموزش رخ میدهد.
این تغییر پارادایم چه تاثیری بر ساختار فعلی مدرسه و نظام آموزشی خواهد داشت؟
در عصر هوش مصنوعی، هر دو امر آموزش و پرورش که در واقع کلمات کلیدی در ساختار مدارس هستند به چالش کشیده خواهد شد. آموزش علوم در چارچوبهای ثابت کافی نخواهد بود و اهمیت پرورش خلاقیت، توان تحلیلی و تفکر انتقادی، بیشتر از قبل خواهد شد. مدرسه باید به محیطی پویا برای تجربه گری و روایت سازی تبدیل شود. اگر این تغییرات رخ ندهد مدرسه دیگر نقش موثر در شکلگیری آینده شغلی دانش آموزان نخواهد داشت.
به نقش معلم اشاره کردید، آیا معلم در این فرآیند تضعیف میشود یا جایگاهش ارتقا مییابد؟
بحث بر سر تضعیف شدن نیست. نقشها جابجا میشوند. یکی از کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش این است که میتواند کار معلم را آسانتر کند و فرصت را برای او فراهم کند تا نقش پرورش دادن و مربی بودن را با آزادی عمل بیشتری انجام دهد. هوش مصنوعی میتواند بخش بزرگی از کارهای زمان بر و تکراری را انجام دهد؛ از تصحیح تکالیف گرفته تا تحلیل دادههای یادگیری. این یعنی معلم در عصر هوش مصنوعی میتواند بیشتر در نقش واقعی و اثرگذار خود یعنی مربی و راهنما بودن برای همه دانشآموزان ایفای نقش کند.
یکی از نگرانیهای جدی هوش مصنوعی، آسیب به بنیانهای علمی و فکری نسل آینده است. این خطر از کجا ناشی میشود؟
خطر از جایی آغاز میشود که هوش مصنوعی به صورت سطحی و بدون چارچوب فکری وارد آموزش شود. اگر دانش آموز صرفا مصرف کننده پاسخهای آماده باشد، به تدریج توان تحلیل، پرسشگری و خلاقیت خود را از دست میدهد. این میتواند پایههای علمی کشور را تضعیف کند و نسلی کم عمق، وابسته و فاقد تفکر انتقادی بسازد. اما اگر از ابتدا بر نحوه استفاده و چرایی استفاده تمرکز کنیم، بالعکس با کمک این فناوری میشود نسلی پویا و بسیار قوی تربیت کرد.
شما در پلتفرم نسل نو چه راهکاری ارائه میدهید؟
ما در نسل نو با تلفیق آموزش و هوش مصنوعی در مدارس بهدنبال این هستیم که دانشآموزانی را آماده کنیم که در جهان مبتنی بر هوش مصنوعی رشد و پیشرفت بکنند. برای پیشبرد این اهداف چندین راهکار طراحی کرده ایم که تمرکز اصلی آن بر تقویت نگاه بین رشتهای، خلاقیت، کسب مهارت و ارتباط با صنایع است. 
برای پلتفرم نسل نو چرا تفکر بینارشتهای این اندازه اهمیت دارد؟
آموزش تک رشتهای، دستاورد دنیای صنعتی است، اما با ظهور هوش مصنوعی آینده متعلق به آموزشهای ترکیبی است.جهان ما محل مسائل پیچیده است، مسائلی که با یک رشته و یک نگاه قابل تحلیل نیست. تفکر و آموزش بینارشتهای به دانش آموز کمک میکند تا بر ارتباط بین دروس و تاثیرشان بر هم آگاه شود. این راهکار دانش آموز را یاری میکند تا از بن بستهای فکری رها شود، و مسائل را با نگاه جدید حل کند. مشاغل مبتنی بر هوش مصنوعی این مهارت را طلب میکنند.
شما چگونه میخواهید با کمک هوش مصنوعی خلاقیت را به دانش آموزان آموزش دهید؟ ایا خلاقیت قابل آموزش است یا صرفا یک ویژگی ذاتی محسوب میشود؟
خلاقیت یک توانایی قابل آموزش است، خلاقیت یعنی قابلیت عبور از محدودیتها، بازسازی مدلهای ذهنی و آمادگی فکر کردن در شرایط جدید. ما در نسل نو با کمک تیمی از هنرمندان و مشاوران علوم تربیتی دروس را در قالب روایتها بازسازی کرده ایم. این فضای درسی پویا اجازه میدهد که دانش آموزان مسائل درسی، جهان پیرامون و استعدادهای شخصیشان را در شکلی جدید و ترکیبی، کشف کنند.
برخی نگران این هستند که هوش مصنوعی باعث همسان سازی فکری و یکنواختی خروجیها شود، این نگرانی تا چه حد واقعی است؟
این نگرانی میتواند واقعی باشد، اما این هم قابل مدیریت است. فناوری هوش مصنوعی در آموزش این فرصت را فراهم میکند تا ما بتوانیم به سمت شناخت فردی، رصد مسیر رشد و تقویت ویژگیهای منحصربه فرد هر دانش آموز برویم. و این باعث میشود که هر دانشآموز دیده شود ؛ چیزی که در کلاسهای بزرگ تقریبا ناممکن است.
گویا شما در مقطع متوسطه تمرکزتان را بر روی مشاغل، صنایع و مهارت گذاشتهاید. چگونه میخواهید با کمک هوش مصنوعی نخ ارتباط آموزش و صنایع را شکل دهید؟
دانشآموزان در مقطع متوسطه آرام آرام به سمت مسیرهای آینده خود گام برمی دارند، ما با کمک هوش مصنوعی و طراحی نوین در هر یک از این مقاطع کلیدی دانشآموزان را در پیدا کردن علایقشان، انتخاب رشته و آماده شدن برای مشاغل همراهی میکنیم. پلتفرم (نسل نو) با مشارکت صنایع برای هر مقطع تحصیلی روایتهایی میسازد. دانشآموزان با حل تمرین در این درسها مسیرهای آینده خود را امتحان و کشف میکنند. صنایع نیز با سرمایهگذاری هوشمند در مسیر رشد دانشآموزان، نیروی کاری آینده خود را تربیت و تامین میکند.
