آینده صنعت فولاد چین
این اقدام بخشی از تلاشهای پکن برای مقابله با عدم تعادل عرضه و تقاضا و کاهش انتشار کربن در صنعت فولاد است. با توجه به کاهش ۴درصدی تولید فولاد خام در ۱۱ماه نخست سال ۲۰۲۵ و پیشبینی تولید سالانه زیر یکمیلیارد تن برای اولین بار در شش سال اخیر، این سیاستها میتوانند تاثیرات گستردهای بر بازارهای جهانی داشته باشند.
از رشد تولید تا محدودیتهای زیستمحیطی
صنعت فولاد چین در دهههای گذشته نماد رشد اقتصادی این کشور بوده است. از اوایل دهه ۲۰۰۰، تولید فولاد خام چین با نرخهای دورقمی افزایش یافت و در سال ۲۰۲۰ به اوج خود یعنی بیش از یکمیلیارد تن رسید. این رشد عمدتا ناشی از تقاضای داخلی بالا در بخش ساختوساز، زیرساختها و صنایع تولیدی بود. بااینحال، از سال ۲۰۲۱، پکن سیاستهای کنترل تولید را اعمال کرد تا رشد را متوقف کند. این تصمیم بخشی از برنامه جامع چین برای محدود کردن انتشار کربن بود، زیرا صنعت فولاد عامل حدود ۱۵درصد از کل انتشار کربن این کشور است.
در این راستا، تولید فولاد در سال ۲۰۲۰ به عنوان نقطه اوج در نظر گرفته شد و از آن زمان، کاهش تدریجی آغاز شده است. در سال ۲۰۲۵، تولید فولاد خام چین با چالشهای بیشتری روبهرو شد. براساس آمار اداره ملی آمار چین، تولید این کشور در نوامبر ۲۰۲۵ به ۶۹.۹میلیون تن رسید که کمترین میزان در دو سال اخیر بود و نسبت به نوامبر ۲۰۲۴، ۱۰.۹درصد کاهش نشان میدهد. همچنین، تولید کل ۱۱ ماه نخست سال ۲۰۲۵ حدود ۴درصد کمتر از دوره مشابه سال ۲۰۲۴ بود.
انجمن جهانی فولاد پیشبینی میکند که تقاضای فولاد چین در سال ۲۰۲۵حدود ۲درصد کاهش یابد و این روند در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه خواهد داشت. این کاهش عمدتا به دلیل رکود طولانیمدت در بازار املاک و مستغلات است که بیش از ۳۰درصد تقاضای فولاد داخلی را تشکیل میدهد. رکود بخش ساختوساز که از سال ۲۰۲۱ با بحران شرکتهای بزرگ ساختوساز آغاز شد، منجر به کاهش سرمایهگذاری در این بخش شده و ظرفیت مازاد تولید را تشدید کرده است. طبق گزارش موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک، تولید فولاد چین در سپتامبر ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۴.۶درصد کاهش یافت، اما این کاهش هنوز با افت تقاضا همخوانی ندارد و منجر به مازاد عرضه شده است. همچنین ظرفیت مازاد جهانی فولاد تا سال ۲۰۲۷ به ۷۲۱میلیون تن خواهد رسید، که بخش عمده آن به چین مربوط میشود. این مازاد نهتنها فشار قیمتی بر بازارهای داخلی وارد میکند، بلکه صادرات را به راهحلی برای جبران کاهش تقاضای داخلی تبدیل کرده است.
آمار تولید چین در ۲۰۲۵
سال ۲۰۲۵ برای صنعت فولاد چین سالی پرچالش بود. تولید فولاد خام در اکتبر ۲۰۲۵ به ۷۲میلیون تن رسید، اما در نوامبر به ۶۹.۹میلیون تن کاهش یافت. پیشبینیها نشان میدهد که برای اولین بار از سال ۲۰۱۹ تولید کل سال زیر یکمیلیارد تن بوده است. شرکت تحقیقاتی وود مکنزی تخمین میزند که مازاد ظرفیت چین در سال ۲۰۲۵ به ۵۰میلیون تن برسد و در بلندمدت تا بیش از ۳۵۰میلیون تن افزایش یابد. این مازاد عمدتا ناشی از کاهش تقاضای داخلی است، جایی که بخش املاک با افت ۸درصدی مصرف فولاد در سال ۲۰۲۵ روبهرو شد.
تداوم رشد صادرات
در مقابل، صادرات فولاد چین در سال ۲۰۲۵ رکورد زد. در ۱۰ ماه نخست سال گذشته، صادرات به ۹۷.۷میلیون تن رسید که ۶.۲درصد بیشتر از سال ۲۰۲۴بود. رشد صادرات به عنوان جبرانکننده کاهش تقاضای داخلی عمل کرد، اما با واکنشهای حفاظتگرایانه جهانی همراه شد. طبق گزارش S&P Global، بیش از ۵۴ مورد تعرفه و موانع تجاری علیه فولاد چین از سال ۲۰۲۴ اعمال شده که بیش از مجموع سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ است. این موانع شامل تعرفههای ضددامپینگ از سوی اتحادیه اروپا، ایالات متحده و کشورهای آسیایی مانند هند و ویتنام است. کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات چین در بیانیه خود تاکید کرده که صنعت فولاد در دوره برنامه پنجساله پانزدهم (۲۰۳۰-۲۰۲۶) باید اصلاحات سمت عرضه را عمیقتر کند.
هدف اصلی این برنامه که در اکتبر ۲۰۲۵ رونمایی شد، مقابله با عدم تعادل عرضه و تقاضاست، جایی که مازاد عرضه باعث کاهش سودآوری شرکتها شده است. در این برنامه، اولویت با توسعه فناوریهای سبز و کاهش انتشار کربن است. گزارشها نشان میدهد که کاهش تولید، بازیافت فولاد و استفاده از فناوریهایی مانند هیدروژن سبز، گامهای کلیدی برای دستیابی به صنعت فولاد بدون کربن تا سال ۲۰۶۰هستند. سیاستهای تنظیم تولید فولاد چین تا ۲۰۳۰، اگرچه چالشهایی مانند کاهش اشتغال و فشار بر شرکتهای کوچک را ایجاد میکند، اما فرصتی برای انتقال به اقتصاد سبز و کارآمد برای چین است. پیشبینیها حاکی از رشد یکدرصدی تقاضای جهانی فولاد در سال ۲۰۲۶ است. صنعت فولاد چین میتواند با تمرکز بر تکنولوژیهای جدید و مبتنی بر انرژیهای سبز، جایگاه خود را حفظ کند.
