روند عرضههای اولیه از سال ۱۴۰۲ بررسی شد؛
رونق IPO در بازار
برنامهریزی برای عرضههای اولیه جدید با هدف جذب نقدینگی تازه و افزایش جذابیت بورس برای طیف وسیعتری از سرمایهگذاران تا پایان سالجاری انجام شدهاست. این برنامهریزیهای منسجم و زمانبندیشده، بازار را از شیوه پراکنده گذشته دور میکند و به سمت مدیریت برنامه محور ورود شرکتهای جدید به بازار سوق میدهد. افزایش عرضه اولیه جدید در وضعیتی که بازار در اوج خود قرار دارد و در سطوح تاریخی معامله میشود در صورتی به بازار رونق خواهد داد که به مدیریت هوشمندانه عرضهها، ظرفیت بازار و عوامل کلان اقتصادی توجه شود.
افزایش حجم عرضه
در سال۱۴۰۳ بازار سرمایه شاهد ۲۳ پذیرش برای عرضه اولیه با حجم کل بیش از ۱۰میلیارد برگه سهم بودهاست. عرضه اولیه در سال۱۴۰۴ اگرچه از نظر تعداد کمتر از سالگذشته بودهاست اما از نظر حجم عرضه روندی مثبت داشتهاست و بهرغم ناتمامبودن سال، تا هفته سوم دی ماه حجم کل عرضه اولیه بیش از ۱۱میلیارد و ۶۴۸میلیون برگه سهم بودهاست که نهتنها از کل حجم سالقبل بیشتر است بلکه با یک روند متوازن از فروردین ماه آغاز شد و در پاییز شتاب گرفت. با توجه به آمارها، فشار عرضه اولیه به سه ماه پایانی سالمنتقل شدهاست.
براین اساس، مدیرعامل فرابورس اعلام کرد برنامهریزی برای عرضه اولیه ۱۳ شرکت تا پایان سالبا هدف برگزاری یک عرضه در هر هفته وجود دارد. حذف حجم مبنا بهعنوان یکی از تحولات کلیدی همزمان با روند افزایش عرضه اولیه، نکته قابلتوجهی است؛ این اقدام، گره معاملاتی را حذفکرده و شفافیت و کارآیی و نقدشوندگی را افزایش خواهد داد. حجم مبنا که در گذشته برای کنترل نوسانات طراحیشده بود، در بازار توسعهیافته فعلی، مانعی برای سرمایهگذاران بهشمار میرفت.
تاثیر حذف حجم مبنا بر عرضههای اولیه، غیرمستقیم اما مثبت است، پس از ورود اولیه به بازار، نمادهای جدید سریعتر به تعادل میرسند و کشف قیمت واقعیتر میشود و با توزیع بهتر نقدینگی، جذابیت عرضههای اولیه را افزایش میدهد. این اصلاح همراه با برنامهریزی منظم عرضهها، اعتماد سرمایهگذاران را تقویت میکند و بازار را پویاتر میسازد، هرچند نیاز به نظارت قوی و بازارگردانی موثر دارد.
زمستان عرضهها
اگر فرآیند افزایش عرضههای اولیه با برنامهریزی تدریجی و توجه به ظرفیت جذب بازار پیشبرود، زمستان امسال را میتوان زمان مناسبی برای این اقدام دانست. بازار سهام در هفتههای اخیر در مسیر صعودی قوی قرار داشتهاست و شاخصکل بورس تهران از مرز 4میلیون و 400 عبور کردهاست. این رشد با جهشهای روزانه قابلتوجه، ورود نقدینگی بالا، گزارشهای بنیادی مثبت شرکتها و عوامل کلان مانند روند نرخ ارز همراه بودهاست. با اینحال در این شرایط، ریسکهای کوتاهمدت را نیز نباید دستکم گرفت.
عرضههای بزرگ ممکن است بخشی از نقدینگی را جذب کنند و منجر به فشار فروش موقت یا تعادل در نمادهای موجود شوند، بهویژه در نزدیکی مقاومتهایی مانند محدوده بالای 4میلیونواحدی شاخص. با برنامه منظم سیاستگذار بورسی، امکان به حداقل رساندن این ریسکها وجود دارد و میتواند عرضههای اولیه را به محرک رونق تبدیل کند. در صورت پایداری روند صعودی بازار، رونق ورود پول حقیقی، وجود ظرفیت جذب قوی، عرضه تدریجی و منظم، اصلاحات حمایتی از سوی سازمان و بهبود عوامل کلان اقتصادی، در زمان ایدهآل برای عرضه اولیه بدون واردشدن لطمه به بازار قرار داریم.
