آزمون سیاسی «لی» زیر ذره‌بین پکن

«الکساندرا استیونسون» در گزارش دیروز شنبه برای نیویورک‌تایمز نوشت، «لی» باید نشان دهد که دولتش - تحت کنترل شدیدتر پکن پس از یک بازنگری سیاسی گسترده- می‌تواند بحرانی به این بزرگی را به تنهایی مدیریت کند. اگر نیروهای امدادی سرزمین اصلی وارد هنگ‌کنگ می‌شدند، این خطر وجود داشت که به‌عنوان تضعیف وعده شهر برای اداره امور خود تلقی شوند. «رونی تانگ»، مشاور ارشد لی، گفت: «مردم باید نسبت به تصویری که ممکن است ایجاد شود مبنی بر اینکه مردم هنگ‌کنگ قادر به رسیدگی به امور درون هنگ‌کنگ نیستند، حساس باشند.» هنگ‌کنگ روز پنج‌شنبه اعلام کرد که از سرزمین اصلی درخواست کمک آتش‌نشانی نکرده است. لی گفت که دولت او به تدریج آتش را تحت کنترل خود درآورده و از رهبر ارشد چین و رئیس خود، شی جین پینگ، به خاطر نگرانی‌اش تشکر کرد.

سیستمی که پکن پس از اعتراضات ضد دولتی سال۲۰۱۹ بر هنگ‌کنگ تحمیل کرد، با یک قانون امنیت ملی گسترده که مخالفان را ساکت کرده است، چهره واکنش به بحران در این شهر را تغییر داده است. سیاستمداران مخالف در زندان هستند، رسانه‌ها تحت محدودیت‌های جدید فعالیت می‌کنند، تظاهرات خیابانی به گذشته پیوسته‌ و بسیاری از گروه‌های مدنی مجبور به تعطیلی شده‌اند. پرسش این است که آیا نظم سیاسی بازسازی‌شده می‌تواند در یک بحران، به جای اینکه صرفا انتقادات از نحوه مدیریت آن را سرکوب کند، موثر واقع شود؟ دولت لی وظیفه عظیمی پیش رو دارد. تعداد کشته‌شدگان روز جمعه پس از آنکه آتش‌نشانان سرانجام توانستند وارد بقایای هفت ساختمان سوخته در مجتمع دادگاه «وانگ فوک» شوند، به سرعت به بالای ۱۰۰نفر رسید. صدها نفر از ساکنان شوکه و خسته در پناهگاه‌ها پناه گرفته‌اند. خانواده‌ها هنوز به دنبال حدود ۲۰۰عزیز گمشده خود هستند. اجساد باید شناسایی شوند. حدود ۳۸‌میلیون دلار از بودجه دولتی برای قربانیان اختصاص داده شده و دولت شروع به پرداخت حدود ۱۳۰۰دلار یارانه برای خانواده‌های آسیب‌دیده کرده است.

اگرچه سرکوب چین بسیاری از گروه‌های فعال مستقل را از بین برد، اما موج قابل‌توجهی از داوطلبی برای کمک به نیازمندان پس از آتش‌سوزی به پا خاسته است. داوطلبان، از جمله دانشجویان و صاحبان مشاغل کوچک، غذا، آب و لباس گرم توزیع کرده‌، مغازه‌های محلی را به مراکز اهدای کمک تبدیل کرده‌ و زنجیره‌های انسانی را برای جابه‌جایی کارآمد تدارکات تشکیل داده‌اند. گروه‌های چت‌آنلاین و ردیاب‌های زنده به هماهنگی تلاش‌ها کمک کرده‌اند. مددکاران اجتماعی و درمانگران برای رسیدگی به نیازمندان اقدام کرده‌اند. ظاهرا مقامات حتی در مواقع بحرانی نیز نسبت به سازمان‌دهی مستقل محتاط هستند. دیروز شنبه، ماموران امنیتی در حال گشت‌زنی در منطقه نزدیک مجتمع آپارتمانی دیده شدند و روزنامه «ساوت چاینا مورنینگ پست» گزارش داد که پلیس امنیت ملی شهر، نظارت خود را «علیه فعالیت‌های فتنه‌انگیز و جدایی‌طلبانه احتمالی در واکنش به بسیج ساکنان برای کمک به قربانیان آتش‌سوزی» افزایش داده است.

صدها نفر از ساکنانی که خانه‌های خود را از دست داده‌اند، به‌طور موقت در خوابگاه‌ها و هتل‌ها اسکان داده خواهند شد. «لاو سیو-کای»، مشاور انجمن چینی مطالعات هنگ‌کنگ و ماکائو، یک گروه تحقیقاتی تحت حمایت پکن، گفت: «ازآنجاکه لی کار سخت هماهنگی سازمان‌های مختلف دولتی را پس از این حادثه آغاز کرده است، انتظار می‌رود از این فرصت برای نشان دادن جنبه نرم‌تر دولت و برتری نظم سیاسی جدید هنگ‌کنگ نیز استفاده کند.» لی که بیشتر دوران کاری خود را در سرویس‌های امنیتی گذرانده و سرکوب اعتراضات را رهبری کرده است، به‌عنوان یک مشاور ارشد، نسبتا بی‌تجربه است. دیروز شنبه، او در کنار مقامات دولتی سه دقیقه برای قربانیان آتش‌سوزی سکوت کرد.

برای دولت، پرسش‌هایی در مورد چگونگی وقوع چنین جهنمی، سایه سنگینی بر امیدهای اولیه شهر برای جذب بیشتر مردم به رای دادن در انتخابات قانون‌گذاری در ۷دسامبر (۱۶آذر) انداخته است. این نظرسنجی تا حد زیادی با بی‌تفاوتی عمومی روبه‌رو شده است؛ زیرا پکن اصلاحاتی را اعمال کرد که فقط به افرادی که «میهن‌پرست» تلقی می‌شدند، اجازه می‌داد برای کرسی‌ها نامزد شوند. «سانی لو»، تحلیلگر سیاسی در هنگ‌کنگ، گفت: لی توسط پکن به‌دلیل تحقیقات دولتش در مورد تخلفات و اینکه آیا برخی از مقامات باید مسوولیت آن را بر عهده بگیرند، زیر ذره‌بین دقیق قرار خواهد گرفت.

لو، که متخصص روابط بین هنگ‌کنگ و چین است، گفت: «وقتی ما شیوه‌های مقابله با بحران‌ها در سرزمین اصلی را مشاهده می‌کنیم، معمولا مقامات به‌صورت فردی پاسخگو هستند. بنابراین پرسش این است که آیا شیوه‌های سرزمین اصلی در اینجا رعایت خواهد شد یا خیر.» کارشناسان می‌گویند پکن انتظار دارد که لی به‌عنوان بخشی از یک رویه دیرینه دولت چین در مواقع بحران، حمایت بیشتری از دولت مرکزی دریافت کند.