ایستایی سودآوری شوینده‌‌‌ها
دنیای اقتصاد - عباس بیات : در سال‌های گذشته، بیشترین آسیب به شرکت‌های تولیدکننده محصولات شوینده از محل قیمت‌گذاری دستوری تحمیل شده است. از آنجا که بخشی از مواداولیه این صنعت وارداتی است، رشد نرخ دلار موجب فزونی هزینه این صنعت و به‌دنبال آن افزایش بهای تمام‌شده تولید می‌شود. با این حال حصار دستوری اجازه رشد نرخ فروش همگام با هزینه‌های ایجادشده را نمی‌‌‌دهد. به‌رغم بهبود تناژ تولید و فروش این صنعت در سال گذشته، در ۱۰ماهه امسال نزول ۸درصدی در مقادیر تولید این صنعت رقم خورده است. با این حال رشد ۳۲درصدی نرخ فروش محصولات این صنعت در ۱۰ماهه سال جاری موجب شده است تا به‌رغم نزول مقادیر تولید و فروش، درآمد شرکت‌های شوینده با ۲۶درصد افزایش همراه شود. با این حال قیمت‌گذاری دستوری اجازه رشد را به متغیرهای سودآوری شوینده‌‌‌ها نمی‌‌‌دهد. در سال ۱۴۰۳ و پاییز امسال حاشیه سود صنعت شوینده همچون دوره تاریخی در محدوده ۲۳درصد ثابت بوده است.
رکود تولیدات
بررسی میزان تولید شرکت‌های تولیدکننده محصولات شوینده بازار سهام نشان می‌دهد که در دوره‌‌‌های اخیر تولیدات این صنعت تحت‌تاثیر اثرات منفی قیمت‌گذاری دستوری با کاهش همراه شده است. متوسط تولیدات شرکت‌های شوینده بازار سهام در ۱۳سال اخیر ۷۲۳هزار تن بوده که به‌طور میانگین هر سال با افزایش ۳درصدی همراه شده است. تا سال ۱۴۰۱ مقادیر تولید شوینده‌‌‌ها نزولی بود، اما در سال گذشته تولیدات این صنعت پس از دوسال کاهش با رشد همراه شد. در سال ۱۴۰۲ مجموع تولیدات شوینده‌‌‌ها به‌‌‌میزان ۷۹۶هزار تن به ثبت رسید که در قیاس با سال ماقبل رشد ۸درصدی را تجربه کرد. با وجود این، عملکرد خوب رشد تولیدات این صنعت در بازه فصلی تداوم نداشته است. طی تابستان و پاییز امسال میزان تولیدات شرکت‌های شوینده به‌‌‌ترتیب کاهش ۱۱ و ۹درصدی را در مقایسه با فصول مشابه سال گذشته تجربه کرده است. این نزول در تجمیع تولیدات این صنعت نیز رقم خورده است. در ۱۰ماهه امسال ۶۲۲هزار تن محصول توسط ۹شرکت تولیدکننده این صنعت به ثبت رسیده که در قیاس با مدت مشابه سال گذشته افت ۷درصدی را تجربه کرده است. از میان شرکت‌های تولیدکننده شوینده بازار سرمایه، «کیمیاتک» در ۱۰ماهه امسال موفق شد تولیدات خود را با رشد ۱۰درصد به ۶۰هزار تن افزایش دهد و با این اوصاف بیشترین میزان جهش تولید را در سال‌جاری تجربه کرده است.
نزول مقادیر فروش
در کنار مقادیر تولید، ارزیابی مقادیر فروش می‌‌‌تواند دید بهتری از وضعیت حقیقی صنعت شوینده نمایان کند. در مقیاس سالانه به‌طور متوسط ۴درصد به تولیدات این صنعت افزوده شده و به‌طور میانگین ۷۰۰هزار تن در هر سال محصول توسط ۹شرکت شوینده‌ساز بازار سهام به مرحله فروش رسیده است. با وجود آنکه مقادیر فروش این صنعت در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ کاهشی بوده، در سال ۱۴۰۲ تناژ فروش محصولات شوینده با ۸درصد افزایش به ۷۹۶هزار تن رسیده است. به‌رغم عملکرد خوب این صنعت در جهش مقداری فروش طی سال گذشته، در بازه فصلی عملکرد شوینده‌‌‌ها ضعیف بوده است. در تابستان و پاییز امسال به‌‌‌ترتیب ۱۲ و ۸درصد از تناژ فروش شوینده‌‌‌ها کاهش یافته است. همچنین طی ۱۰ماهه سال‌جاری مجموع فروش این صنعت با ۸درصد کاهش به ۶۰۶هزار تن کاهش یافته است. همان‌طور که «کیمیاتک» در افزایش مقداری تولیدات خود پیشتاز بود، در خصوص مقادیر فروش نیز توانست در ۱۰ماهه امسال با ثبت فروش ۵۹هزار تن محصول، فروش خود را نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷درصد افزایش دهد.
حصار دستوری شوینده‌‌‌ها
مرجع نرخ‌‌‌گذاری محصولات شوینده بازار سرمایه به‌صورت دستوری است. همین بزرگ‌ترین ریسک شوینده‌‌‌ها بوده و همواره موجب شده است تا تولیدکنندگان زیان بالایی را تجربه کنند. مواداولیه وارداتی و بورس‌کالایی این صنعت هزینه بالایی را برای تولیدکنندگان به‌دنبال دارد. این در حالی است که این هزینه تحمیل‌شده را شوینده‌‌‌ها نمی‌‌‌توانند در نرخ فروش خود سرشکن کنند. همین عاملی است تا سودآوری این صنعت کاهش یابد. در ۱۰ماهه امسال به‌طور متوسط ۳۲درصد به نرخ فروش محصول اصلی شرکت‌های شوینده افزوده شده است. در همین مقیاس بیشترین میزان رشد نرخ فروش مربوط به شرکت «شگل» است. این شرکت توانسته است محصول اصلی خود یعنی شامپو را در ۱۰ماهه امسال با افزایش ۴۸درصدی نسبت به مدت مشابه به فروش برساند. ارزیابی نرخ فروش صنعت شوینده در دهمین ماه سال نشان می‌دهد که ۱۷درصد میانگین به نرخ محصول اصلی این صنعت نسبت به میانگین سال‌جاری افزوده شده است. همچنین در مقیاس نقطه به نقطه در دی‌ماه ۳۷درصد به نرخ فروش شرکت‌های شوینده بازار سهام افزوده شد. در این مقیاس بیشترین میزان افزایش نرخ مربوط به شرکت «شگل» است که توانسته است شامپوی خود را با قیمتی ۶۰درصد بیشتر از دی‌ماه ۱۴۰۲ به فروش برساند.
توسعه درآمدی
در ۱۳سال گذشته هر سال به‌طور متوسط ۳۷درصد به درآمد حاصل از فروش شرکت‌های شوینده بازار سهام افزوده شده است. شتاب رشد درآمدی این صنعت در سال‌های اخیر افزایش یافته و در سال گذشته مجموعا درآمد شوینده‌‌‌ها با رشد ۴۲درصدی به میزان ۲۶هزار میلیارد ثبت شده است. در مقیاس فصلی در تابستان و پاییز امسال به‌‌‌ترتیب ۲۴ و ۲۸درصد به درآمد فروش شرکت‌های تولیدکننده شوینده بازار سهام افزوده شد. این رشد درآمد در تجمیع سالانه نیز تداوم داشته است. طی ۱۰ماه نخست امسال شرکت‌های شوینده ۲۶هزار میلیارد تومان فروش به ثبت رسانده‌اند که در قیاس با مدت مشابه سال گذشته ۲۶درصد رشد داشته است. با وجود جهش مقادیر تولید و فروش «کیمیاتک» در سال‌جاری، وضعیت درآمدی این صنعت افزایش چشمگیری نیافته است. در بحث درآمدی بیشترین رشد مربوط به شرکت «قرن» است. در ۱۰ماهه امسال مجموعا ۶هزار و ۴۷۰میلیارد تومان فروش توسط این شرکت به ثبت رسید که در قیاس با مدت مشابه سال قبل ۵۱درصد افزایش یافته است.
سکون متغیرهای سودآوری
با توجه به وجود قیمت‌گذاری دستوری در صنعت شوینده، متغیرهای سودآوری این صنعت متزلزل است؛ به‌طوری که در ۱۳سال اخیر به‌صورت میانگین ۲۳درصد حاشیه سود را تجربه کرده‌اند. ارزیابی روند حاشیه سود این صنعت نشان می‌دهد که در سال‌های اخیر توانستند رنج ۲۳درصدی حاشیه سود خود را حفظ کنند. در سال گذشته حاشیه سود این صنعت با یک‌درصد رشد به ۲۴درصد رسید. در مقیاس فصلی نیز رشد متغیرهای سودآوری صنعت شوینده بهبود یافته است. در پاییز امسال حاشیه سود این صنعت ۲۴درصد به ثبت رسید که در قیاس با متوسط فصلی ۳درصد بهبود یافته است. شرکت «کیمیاتک» بیشترین میزان سودآوری را چه در بازه فصلی و چه در مقیاس سالانه تجربه کرده است. در سال ۱۴۰۳ و پاییز امسال حاشیه سود «کیمیاتک» به‌‌‌ترتیب ۳۵ و ۳۳درصد به ثبت رسیده است.
