«توازن دیپلماتیک» بایدن در سوریه شکست خورد

متحدان کرد در سیبل آنکارا

شماره روزنامه: ۶۱۸۰ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۴۱۳۴۷۳۳ دنیا

دنیای‌اقتصاد : جنگ داخلی ۱۳ساله بین دولت سوریه و شورشیان به پایان رسیده است. اما خطر برای اقلیت کرد سوریه تمام نشده است. پس از فروپاشی رژیم اسد، تعدادی از جناح‌های مسلح همچنان در تقلا برای کنترل هستند. این نیروها شامل «نیروهای سوریه دموکراتیک» به رهبری کردها می‌شوند که برای مبارزه با داعش با آمریکا متحد شده بودند و نیز «ارتش ملی سوریه» که شبه‌نظامیان مورد حمایت ترکیه هستند که با نیروهای کرد سر ستیز دارند. «لارا جیکز» در گزارشی در نیویورک‌تایمز نوشت، برای بیش از یک دهه، سربازان تحت رهبری کردها قابل اعتمادترین شریک آمریکا در سوریه بودند و شهرهایی را که توسط داعش تصرف شده بود، آزاد کردند و حدود ۹هزار نیروی رزمی داعش را بازداشت کردند. اما ترکیه - که با سوریه مرز مشترک دارد- مدت‌هاست که این گروه کرد را دشمن خود می‌داند. دولت ترکیه بر این باور است که مبارزان کرد در سوریه با حزب جدایی‌طلب «کارگران کردستان» یا«پ.ک.ک» که چندین دهه با دولت ترکیه جنگیده است، متحد هستند. به نظر می‌رسد اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه که از گروه‌های شورشی که رژیم اسد را سرنگون کردند، حمایت می‌کند، مشتاق استفاده از فرصت ایجادشده (به واسطه تغییر سیاسی مهم در سوریه) برای پیگیری برنامه‌های خود علیه مبارزان کرد است.

متحدان کرد در سیبل آنکارا

شکل دولت جدید سوریه به رهبری گروه «هیئت تحریرالشام» هنوز مشخص نشده است. اما مقامات آمریکایی و تحلیلگران خاورمیانه بر این امر اتفاق نظر دارند که ترکیه نفوذ بسیار زیادی خواهد داشت. «وائل الزیات»، کارشناس مسائل سوریه و دیپلمات سابق آمریکایی گفت که این به آن معناست که جای پای گروه‌های کرد در شمال شرق به‌طور فزاینده‌ای «ضعیف» می‌شود. او گفت که ترکیه «بزرگ‌ترین اهرم فشار را در آنچه در سوریه اتفاق می‌افتد یا خواهد افتاد، خواهد داشت.» «نیکلاس هِراس»، تحلیلگر ارشد «موسسه خطوط جدید» گفت: زمانی که تحریرالشام و متحدانش کنترل را از بشار اسد گرفتند «آنها موجی از قدرت و نفوذ ترکیه را بر آینده سوریه به ارمغان آوردند.» خطرات بزرگ برای کردها و برای نیروهای غربی که مصمم به جلوگیری از تهدید دوباره داعش هستند، در اوایل هفته گذشته روشن شد. حتی زمانی که هیئت تحریرالشام و متحدانش تسلط یافتند، شورشیان تحت حمایت ترکیه با پشتیبانی حملات هوایی و آتش توپخانه این کشور به «نیروهای سوریه دموکراتیک» حمله کردند. ژنرال «مظلوم عبدی»، فرمانده نیروهای سوریه دموکراتیک به نیویورک‌تایمز گفت که او باید نیروهایش را (که از زندان‌هایی دفاع می‌کردند که اعضای داعش در آن محبوسند) به سوی مبارزه با شبه‌نظامیان مورد حمایت ترکیه گسیل کند. اکنون هراس پیش‌بینی می‌کند که عرب‌هایی که برای مبارزه با داعش به «نیروهای دموکراتیک سوریه» پیوسته‌اند، می‌توانند تحت فشار ترکیه و هیئت تحریرالشام متلاشی یا به سایر گروه‌های شورشی فرار کنند.

این امر باعث تضعیف بیشتر نیروهای کرد خواهد شد. مقامات و کارشناسان گفتند که بهترین سناریو برای کردها شاید این باشد که آنها حمایت کافی از سوی ایالات متحده برای تامین امنیت سرزمینی که در شمال شرق سوریه در اختیار دارند، به‌دست آورند. این می‌تواند به آنها اهرم فشاری بر دولت جدید دمشق بدهد تا یک کشور کاملا خودمختار را دنبال کنند؛ چیزی که اقلیت کردها در سوریه مدت‌هاست به دنبال آن هستند. در بدترین حالت، کردها ممکن است با یک درگیری شدید با نیروهای مورد حمایت ترکیه مواجه شوند مجبور شوند حداقل برخی از مناطق نفت‌خیز خود را واگذار کنند و اگر دونالد ترامپ هم تصمیم به خروج نیروهای آمریکایی بگیرد، کمک حیاتی خود را روی زمین از دست خواهند داد. بر اساس آخرین گزارش ها، نیروهای ارتش ترکیه برای حمله به کوبانی آماده می شود.

«ناتاشا هال»، کارشناس سوریه در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی در واشنگتن می‌گوید: «واقعا باید نوعی توافق آتش‌بس/صلح بین ترک‌ها و کردها وجود داشته باشد که هر دو طرف بتوانند با آن موافقت کنند.» دولت بایدن اگرچه سخت در تلاش بود تا قبل از ترک قدرت این آتش‌بس را به مذاکره بگذارد، اما گزارش‌ها حاکی از شکست او در این فرآیند است. «آنتونی بلینکن» وزیر امور خارجه آمریکا، روز شنبه پس از نشست‌های هفته گذشته در ترکیه گفت که «اطمینان از اینکه داعش در جعبه است» یک اولویت فوری در سوریه است. او گفت که مبارزان کرد «نقش مهمی در تعقیب این ماموریت ایفا می‌کنند». اما به نظر می‌رسد آن توازن دیپلماتیکی که وی به دنبال آن بود راه به جایی نبرده است. در دیداری که بلینکن با هاکان فیدان، همتای ترک خود، داشت، فیدان گفت: «حضور پ‌ک‌ک در سوریه را نمی‌توان به مثابه شریک قانونی نگریست.» روز جمعه فیدان با اشاره به پ‌ک‌ک‌ گفت که اجازه نمی‌دهد سازمان‌های تروریستی از هرج و مرج در سوریه سوءاستفاده کنند.

 

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید
دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن