ضرورت تغییر استراتژی نهاد ناظر
کمال خانزاده/ فعال بازار سرمایه
در خصوص اقدامات سازمان بورس برای بهبود بازار در شرایط بحرانی باید گفت، در کوتاهمدت محدود شدن دامنه نوسان گزینه بسیار درست و بجایی است و در این مدت اقدام نهاد ناظر بهموقع و درست بود؛ اما طولانی شدن این محدودیت باعث میشود ماهیت اصلی بازارسرمایه که نقدشوندگی است از بین برود. به نظر میآید هر زمانی بازارسرمایه در شرایطی پرریسک قرار دارد، تغییر حجم مبنا یکی از گزینههای مهم در جهت بهبود بازار محسوب میشود؛ چون بازار سهام یکی از بازارهایی است که نوسانات بسیار زیادی دارد. در خصوص تعطیلی بازارسرمایه در شرایط بحرانی باید گفت این اقدام درست نخواهد بود و بنده موافق این امر نیستم، ولی در شرایط حاد و خاص ممکن است بازار تعطیل شود؛ در نتیجه با توجه به گزینههای موجود، تعطیلی بازار همیشه آخرین اقدام خواهد بود.
همچنین تجربه در بازارسرمایه ثابت کرده است ترکیبی از محدویت دامنه نوسان و تغییر حجم مبنا اقدام و گزینه مناسبی خواهد بود و به نظر میرسد لازم است سازمان بورس این دو اقدام را همزمان برای تمامی نمادها انجام دهد. علاوه بر این موارد، باید اهمیت ریسک سهام در بازارسرمایه ایران را بیشتر از قبل مورد توجه داشته باشیم و نهادهای مالی از جمله کارگزاریها در این خصوص بیشتر با مشتریان ارتباط داشته باشند و لازم است این موضوع آسیبشناسی شود. این در حالی است که بیشترین آسیب را سرمایهگذاران در خرید اعتبار سهام شاهد هستند. از اینرو نباید اجازه داده شود مشتری سهم پرریسک با افول اعتبار در بازارسرمایه داشته باشد. موضوع دیگر مدیریت پرتفوی و تنوع دارایی است. چون بازار سهام ایران همواره بازاری پرریسک است، باید داراییهای مشتریان بهصورت متنوع در صندوق با درآمد ثابت، صندوقهای طلا و... باشد. البته در بعضی بورسهای دنیا تست استرس سرمایهگذاران و بررسی منظم پرتفوی و هشدارهای معاملاتی و هوشمندسازی معاملات هم در جهت کاهش زیان صورت میگیرد. در نهایت باید در این خصوص آسیبشناسی و دستورالعمل خرید اعتباری سهام تعدیل شود تا سرمایهگذاران دچار ضرر و زیان کمتری شوند.