تحلیل صنعت آمونیاک با رویکرد مصرف جدید-قسمت اول

میزان آمونیاک تولیدی در جهان از ۱۴۴.۹ میلیون‌‌‌تن در سال ۲۰۱۳ به ۱۵۵.۷ میلیون تن در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته و با توجه  به افزایش ظرفیت سالانه به ۲۳۰میلیون تن تا سال ۲۰۲۸ و در نظر گرفتن نرخ عملیاتی ۸۲ درصد،  پیش‌بینی می‌‌‌شود که میزان تولید آمونیاک تا سال ۲۰۲۸ به میزان ۱۸۹.۵ میلیون تن در سال برسد.

با توجه به اینکه ظرفیت آمونیاک جهانی سال ۲۰۲۳ در حدود ۱۹۰.۶ میلیون تن ارزیابی شده است،  بیشترین ظرفیت آمونیاک در سال ۲۰۲۳ را چین با ۵۵.۷ میلیون تن و کشورهای حوزه CIS و شبه‌قاره هند به ترتیب با ۲۵.۲ و ۲۱.۵ میلیون تن دارا هستند. همان‌طور که گفته شد چین بیشترین میزان ظرفیت تولید آمونیاک جهان در سال ۲۰۲۳ را داشته که این میزان حدود ۲۹.۲درصد از مجموع ظرفیت جهانی این محصول است.

در مجموع  سال ۲۰۲۳   میزان آمونیاک مصرفی در حدود ۱۵۵.۸میلیون تن ارزیابی شده است. صنعت اوره بزرگ‌ترین مصرف‌کننده آمونیاک در سطح جهان است که ۸۸ میلیون تن از میزان مصرف آمونیاک به اوره اختصاص یافته است. چین با مصرف ۵۰.۳ میلیون تن در سال ۲۰۲۳ حدود ۳۲.۳درصد از مصرف جهانی آمونیاک را به خود اختصاص داده است همچنین ژاپن و مکزیک به ترتیب ۰.۶ و ۰.۵‌درصد مصرف جهانی آمونیاک را از آن خود کرده‌اند. در شکل ۳ سهم مصارف نهایی آمونیاک در سال ۲۰۲۳ نشان داده شده است و همان‌طور که مشخص است اوره با ۵۶.۶درصد از سهم بازار مصرف آمونیاک بزرگ‌ترین مصرف‌کننده این محصول به‌شمار می‌رود و پس از اوره،  نیترات‌‌‌ها با ۱۳درصد از مجموع مصرف آمونیاک در جهان پرمصرف‌ترین صنعت پایین‌دست آمونیاک هستند.

چین با ۳۲.۳درصد از مصرف جهانی آمونیاک به عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده این محصول در جهان شناخته می‌‌‌شود که پس از آن شبه قاره هند (جنوب غرب آسیا) با ۱۳‌درصد از سهم مصرف جهانی آمونیاک جزو مناطق پرمصرف در سال ۲۰۲۳ ارزیابی شده است. بر اساس آمار منتشر شده در گزارش CEH تا سال ۲۰۲۸ سهم مصرف چین از سبد مصرف جهانی آمونیاک به ۲۶.۹درصد کاهش می‌یابد،  این در حالی است که اروپای غربی از سهم مصرف ۵.۵درصد در سال ۲۰۲۳ به ۱۵.۷درصد در سال ۲۰۲۸ خواهد رسید که با توجه به بررسی اطلاعات نشان می‌دهد میزان مصرف آمونیاک در اروپای غربی طی بازه ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۸ از رشد ۹.۲ میلیون تنی برخوردار بوده است که حدود ۶ میلیون تن از این رشد مصرف در این منطقه به افزایش مصرف آمونیاک در بخش کاربردهای Low-Carbon مربوط بوده است که نشان می‌دهد زمینه مصرف جدیدی در جهان ایجاد شده است به‌طوری که در کشورهای توسعه‌یافته همچون ژاپن نیز دیده شده است که میزان مصرف آمونیاک در ژاپن از ۹۵۵ هزارتن در سال ۲۰۲۳ به حدود ۳ میلیون تن در سال ۲۰۲۸ افزایش خواهد یافت که این افزایش نیز به‌دلیل افزایش تقاضا در کاربرد Low-Carbon است،  به‌طوری که افزایش مصرف حدود ۲ میلیون تنی آمونیاک در ژاپن ناشی از تقاضا در بخش کاربرد Low-Carbon است.

چین با ۲۹.۲درصد از مجموع ظرفیت جهانی آمونیاک  دارای بیشترین ظرفیت آمونیاک در سال ۲۰۲۳ در سطح جهانی است،  این در حالی است که کشورهای CIS و بالتیک با داشتن ۱۳.۲درصد از مجموع ظرفیت جهانی در رتبه دوم قرار دارد. پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۸ نیز این دو منطقه بیشترین ظرفیت آمونیاک را در جهان داشته باشند. در سال ۲۰۲۳ ظرفیت تولید آمونیاک در ژاپن و سایر کشورهای آسیای شمال شرقی ناچیز است به‌طوری که سهم حدود ۰.۵درصد را به خود اختصاص داده‌‌‌اند که در مجموع حدود ۳‌درصد از ظرفیت شمال شرقی آسیا را تشکیل می‌‌‌دهند و پیش‌بینی می‌‌‌شود که در سال ۲۰۲۸ نیز همچنان این دو منطقه ظرفیت بسیار ناچیزی داشته باشند. در نمودار‌های ۵و۶ ظرفیت جهانی آمونیاک به تفکیک مناطق در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۸ ارائه شده است.

میزان آمونیاک تولیدی در جهان از ۱۵۰.۳ میلیون تن در سال ۲۰۱۸ به ۱۵۵.۸ میلیون تن در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است و پیش‌بینی می‌‌‌شود که این میزان تا سال ۲۰۲۸ به ۱۸۹.۵ میلیون تن افزایش یابد. بخش عمده تولیدات جهان را در سال ۲۰۲۳ چین با ۵۰.۲ میلیون تن در سال دارد که پیش‌بینی شده میزان تولیدات آمونیاک چین تا ۲۰۲۸ به ۵۱.۱ میلیون تن برسد. بر اساس اطلاعات ارائه شده در گزارش CEH سهم تولید چین از ۳۲.۲درصد از میزان تولید جهانی آمونیاک به ۲۷درصد از میزان تولید این محصول در سال ۲۰۲۸ خواهد رسید،  این درحالی است که خاورمیانه از سهم تولید ۱۰.۹درصد در سال ۲۰۲۳ به ۱۳.۷درصد در سال ۲۰۲۸ خواهد رسید و اروپای غربی سهم تولید ۳.۵درصدی خود در سال ۲۰۲۳ را به ۶.۴درصد در سال ۲۰۲۸ افزایش خواهد داد. همان‌طور که در نمودار‌های ۷و۸ مشخص است سهم چین در تولید آمونیاک جهان در سال ۲۰۲۳ برابر با ۳۲.۲درصد  است که نسبت به سایر مناطق بیشترین سهم را دارد. پس از چین،  شبه‌قاره هند (جنوب غرب آسیا) با ۱۱.۷درصد در جایگاه دوم تولید آمونیاک در جهان قرار گرفته است. پیش‌بینی می‌‌‌شود تا سال ۲۰۲۸ چین با ۲۷درصد و خاور‌میانه با ۱۳.۷درصد به‌ترتیب در جایگاه اول و دوم تولید آمونیاک در جهان قرار خواهد گرفت.

همان‌طور که در نمودار ۹و۱۰ نشان داده شده است اروپای غربی بزرگ‌ترین واردکننده آمونیاک  جهان در سال ۲۰۲۳ بوده به‌طوری که ۲۶درصد از میزان واردات جهان به این منطقه اختصاص یافته است،  پس از اروپای غربی،  شبه قاره هند (جنوب غرب آسیا) با ۱۳درصد در جایگاه دوم قرار دارد. پیش‌بینی می‌‌‌شود که درسال ۲۰۲۸ نیز همچنان اروپای غربی با ۲۸.۲درصد در جایگاه اول و شبه قاره هند (جنوب غرب آسیا) با ۱۰.۳درصد در جایگاه دوم بزرگ‌ترین واردکنندگان آمونیاک در سطح جهان باشند.

خاورمیانه بزرگ‌ترین صادرکننده آمونیاک در جهان در سال ۲۰۲۳ بوده به‌طوری که ۲۵.۵درصد از میزان صادرات جهان به این منطقه اختصاص یافته است،  پس از خاورمیانه،  آمریکای جنوبی و مرکزی با ۲۲درصد در جایگاه دوم قرار دارد. پیش‌بینی می‌‌‌شود که در سال۲۰۲۸ نیز همچنان خاورمیانه با ۳۴.۶درصد در جایگاه اول و آمریکای جنوبی و مرکزی با ۱۲.۹درصد در جایگاه دوم بزرگ‌ترین صادرکنندگان آمونیاک در سطح جهان باشند.  در سال ۲۰۲۸ پیش‌بینی می‌‌‌شود مناطقی که در سال ۲۰۲۳ تراز تجاری آمونیاک آنها منفی بودند به جز مکزیک، چین و آفریقا همچنان تراز تجاری آنها منفی باشد و به عنوان بازارهای هدف جهت صادرات آمونیاک می‌توان آنها را در نظر گرفت. همچنین پیش‌بینی می‌‌‌شود که آفریقا پس از خاورمیانه از رشد صادرات برخوردار باشد به‌طوری که سهم صادرات آفریقا در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۱درصد بوده که در سال ۲۰۲۸ به حدود ۱۳درصد افزایش خواهد یافت.

منطقه اروپای غربی

در سال ۲۰۱۳ ظرفیت آمونیاک اروپای غربی ۹.۸ میلیون تن بوده است که تا سال ۲۰۲۳ این میزان به ۸.۹ میلیون تن کاهش یافته است. با توجه به اطلاعات به دست آمده از گزارش CEH تا سال ۲۰۲۸ ظرفیت تولید آمونیاک اروپای غربی به حدود ۱۲.۵ میلیون تن افزایش می‌یابد. پیش‌بینی می‌‌‌شود میزان تولید آمونیاک از ۵.۴ میلیون تن در سال ۲۰۲۳ به حدود ۱۲ میلیون تن در سال ۲۰۲۸ برسد. صادرات آمونیاک اروپای غربی از حدود یک میلیون تن در سال ۲۰۱۳ به ۸۷۳ هزارتن در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است. که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۲۸ میزان آمونیاک صادراتی از اروپای غربی به ۱.۸ میلیون تن افزایش یابد.

همچنین میزان واردات آمونیاک در این منطقه نیز از ۲.۹ میلیون تن در سال ۲۰۱۳ به ۴.۱ میلیون تن در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است و پیش‌بینی می‌شود که میزان واردات این محصول تا سال ۲۰۲۸ به حدود ۷.۶ میلیون تن افزایش یابد. در نتیجه می‌توان اروپای غربی را به عنوان یکی از بازارهای صادراتی در نظر گرفت. افزایش تولید و به‌دنبال آن افزایش واردات آمونیاک به‌دلیل رشد مصرف در کاربرد جدید در این صنعت است که از آن به عنوان تقاضا Low-Carbon نام برده می‌شود که موجب شده میزان تولید آمونیاک در سال ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۸ حدود۶.۲ میلیون تن و واردات این محصول نیز در این بازه زمانی حدود ۲.۶ میلیون تن افزایش یابد. سال ۲۰۲۳،  اصلی‌ترین بازار مصرف آمونیاک در اروپای غربی،  آمونیوم نیترات بوده است به‌طوری که ۳۲‌درصد از میزان مصرف آمونیاک در این منطقه را به خود اختصاص داده است،  بر اساس پیش‌بینی‌های صورت گرفته در سال ۲۰۲۸،  کاربرد Low-Carbon  اصلی‌ترین پایین‌دست آمونیاک خواهد بود که سهم بازار مصرف ۳۳درصد را به‌خود اختصاص می‌دهد و پس از آن آمونیوم نیترات قرار می‌گیرد. اروپای غربی بزرگ‌ترین وارد کننده آمونیاک در جهان است.

واردات آمونیاک در این منطقه طی سال ‌‌‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۳ سالانه ۳.۵‌درصد افزایش یافته است و پیش‌بینی می‌شود که این واردات با نرخ رشد سالانه ۱۳.۱‌درصد طی سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۸ افزایش یابد. بلژیک،  آلمان و نروژ به ترتیب با ۱۹.۲ درصد،  ۱۳.۷‌درصد و ۱۰.۸‌درصد بزرگ‌ترین واردکنندگان آمونیاک در اروپای غربی در سال ۲۰۲۳ به شمار می‌روند.