فروش بنگاهها جان گرفت
دنیای اقتصاد : رشد شاخص تولید و فروش شرکت‌های صنعتی بورسی در بهمنماه نسبت به ماه مشابه سال قبل همچنان منفی است، اما نسبت به ماه قبل افزایش داشته است. پایش بخش حقیقی اقتصاد حاکی از این است که رشد شاخص تولید و فروش فعالیتهای صنعتی در بهمنماه نسبت به ماه قبل به ترتیب ۱.۰ و ۶.۱درصد افزایش داشته است. به نظر می‌رسد بخشی از دلایل رشد فروش بنگاهها به افزایش تقاضا در ماه‌های پایانی سال و اثر تقویمی مرتبط باشد. با وجود رشد بهمنماه اما روند رشد شاخص تولید و فروش بنگاهها همچنان منفی است. بررسیها حاکی از این است که طی سه‌ماه منتهی به بهمنماه ۱۴۰۲، رشد میانگین متحرک سه‌ماهه شاخص تولید کاهش ۳.۹درصدی و شاخص فروش آن کاهش ۵.۲درصدی داشته است.
در بهمنماه سال ۱۴۰۲، رشد شاخص تولید و فروش شرکت‌های صنعتی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش ۱.۹ و ۳.۴درصدی را تجربه کرده و نسبت به ماه قبل افزایش یک‌درصدی و ۶.۱درصدی داشته است. به‌علاوه در ۱۱ماه سال ۱۴۰۲ نسبت به مدت مشابه سال قبل شاخص تولید افزایش ۰.۵درصدی و شاخص فروش کاهش ۱.۲درصدی داشته است. در بهمنماه سال ۱۴۰۲ نرخ رشد ماهانه قیمت فعالیتهای صنعتی بورسی افزایش ۰.۸درصدی داشته و رشد نقطه به نقطه هم با کاهش ۳.۳واحد درصدی نسبت به ماه قبل، به ۲۳.۶درصد رسیده است.
میانگین سالانه شاخص قیمت نیز در بهمنماه سال۱۴۰۲ نسبت به ماه قبل ۰.۷واحد‌درصد تغییر یافته و ۲۲درصد افزایش نشان میدهد.
شاخص تولید و فروش به تفکیک رشتهفعالیتهای صنعتی بورسی
بررسی مرکز پژوهش‌‌‌های مجلس از پایش بخش حقیقی اقتصاد نشان میدهد که در بهمنماه سال ۱۴۰۲ نسبت به ماه مشابه سال قبل از بین ۱۵رشته فعالیت صنعتی بورسی، ۹رشته فعالیت افزایش در شاخص تولید و ۶رشته فعالیت کاهش در شاخص تولید داشتهاند. رشته فعالیتهای سایر کانی غیرفلزی، شیمیایی به جز دارو و کاشی و سرامیک بیشترین افزایش در شاخص تولید و رشته فعالیتهای محصولات فلزی به جز ماشین‌‌‌آلات و تجهیزات، خودرو و قطعات و تجهیزات برقی بیشترین کاهش را در شاخص تولید داشتهاند. همچنین در این ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل، از بین ۱۵رشته فعالیت صنعتی بورسی، ۷رشته فعالیت افزایش در شاخص فروش و ۸رشته فعالیت کاهش در شاخص فروش را تجربه کردهاند. رشته فعالیتهای سایر کانی غیرفلزی، کاشی و سرامیک و سیمان بیشترین افزایش در شاخص فروش و رشتهفعالیتهای خودرو و قطعات، چوب و کاغذ و محصولات فلزی به‌‌‌جز ماشین‌‌‌آلات و تجهیزات بیشترین کاهش را در شاخص فروش تجربه کردهاند. طی بهمنماه سال ١٤٠٢ نسبت به ماه قبل، رشتهفعالیتهای غذایی و آشامیدنی به‌‌‌جز قند و شکر تجهیزات برقی و شیمیایی (به‌‌‌جز دارو) افزایش در شاخص تولید و رشتهفعالیتهای چوب و کاغذ، سیمان و دارو کاهش در شاخص تولید را ثبت کردهاند. همچنین، رشتهفعالیتهای تجهیزات برقی، غذایی و آشامیدنی به‌‌‌جز قند و شکر و محصولات فلزی به‌‌‌جز ماشین‌‌‌آلات و تجهیزات افزایش در شاخص فروش و تنها رشتهفعالیتهای سیمان و دارو کاهش در شاخص فروش داشتهاند.
طی بهمنماه سال ١٤٠٢ نسبت به ماه مشابه سال قبل رشته فعالیتهای سایر کانی غیرفلزی، لاستیک و پلاستیک و کاشی و سرامیک بیشترین سهم را در افزایش شاخص تولید و رشته فعالیتهای خودرو و قطعات، محصولات فلزی به‌‌‌جز ماشین‌‌‌آلات و تجهیزات و تجهیزات برقی بیشترین سهم را در کاهش شاخص تولید داشتهاند. همچنین رشته فعالیتهای سایر کانی غیرفلزی، کاشی و سرامیک و لاستیک و پلاستیک بیشترین سهم را در افزایش شاخص فروش و رشته فعالیتهای خودرو و قطعات، محصولات فلزی به‌‌‌جز ماشین‌‌‌آلات و تجهیزات برقی بیشترین سهم را در کاهش شاخص فروش داشتهاند.
طی بهمنماه سال ١٤٠٢ نسبت به ماه قبل، رشتهفعالیتهای غذایی و آشامیدنی به‌‌‌جز قند و شکر، تجهیزات برقی و خودرو و قطعات بیشترین سهم را در افزایش شاخص تولید و رشتهفعالیتهای سیمان، دارو و فلزات پایه بیشترین سهم را در کاهش شاخص تولید داشتهاند. همچنین رشتهفعالیتهای تجهیزات برقی، کاشی و سرامیک و محصولات فلزی به‌‌‌جز ماشین‌‌‌آلات و تجهیزات بیشترین سهم را در افزایش شاخص فروش و رشتهفعالیتهای سیمان و دارو بیشترین سهم را در کاهش شاخص فروش ثبت کردهاند.
شاخص‌‌‌های تولید و فروش رشتهفعالیت شیمیایی به‌‌‌جز دارو
در بهمنماه سال ١٤٠٢ شاخص تولید رشتهفعالیت شیمیایی به‌‌‌جز دارو، برمبنای شرکت‌های بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش ۱۰.۶درصدی و نسبت به ماه قبل افزایش ۵.۳درصدی داشته است. همچنین شاخص فروش آن نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش ۱.۳درصدی و نسبت به ماه قبل افزایش ۵.۱درصدی داشته است. شاخص تولید تحت‌‌‌تاثیر افزایش تولید زیربخش متانول نسبت به ماه قبل رشد مثبتی داشته که ناشی از تقاضای صادراتی بوده است. همچنین، نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش شاخص تولید تحت‌‌‌تاثیر افزایش تولید زیربخش کودها و ترکیبات نیتروژن‌دار رشد مثبتی داشته است.
شاخص‌‌‌های تولید و فروش رشتهفعالیت فلزات پایه
در بهمنماه سال ١٤٠٢، شاخص تولید رشتهفعالیت فلزات پایه برمبنای شرکت‌های بورسی، نسبت به ماه مشابه سال قبل بدون تغییر بوده و نسبت به ماه قبل کاهش ۷.۶درصدی داشته است. در مقابل شاخص فروش آن نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش ناچیز ۰.۷درصدی و نسبت به ماه قبل افزایش ۵.۱درصدی داشته است. نسبت به ماه قبل شاخص فروش تمام زیربخش‌‌‌ها افزایش و شاخص تولید تمام زیربخش‌‌‌ها به‌‌‌جز ورق کاهش یافته است.
شاخص‌‌‌های تولید و فروش رشتهفعالیت غذایی و آشامیدنی به‌‌‌جز قند و شکر
در بهمنماه سال ١٤٠٢، شاخص تولید رشتهفعالیت غذایی و آشامیدنی به‌‌‌جز قند و شکر برمبنای شرکت‌های بورسی، نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش ۸.۲درصدی و نسبت به ماه قبل افزایش ۱۱.۱درصدی داشته است. همچنین شاخص فروش آن نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش ۱.۶درصدی و نسبت به ماه قبل افزایش ۱۷.۷درصدی داشته است. همچنین شاخص تولید و فروش تمام زیربخش‌‌‌ها نسبت به ماه قبل افزایش یافته است. همچنین نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش شاخص تولید زیربخش‌‌‌های روغنی‌‌‌ها و کیک و بیسکویت باعث کاهش شاخص تولید شده است.
شاخص‌‌‌های تولید و فروش رشتهفعالیت دارو
در بهمنماه سال ١٤٠٢ شاخص تولید رشتهفعالیت دارو برمبنای شرکت‌های بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش ۱.۴درصدی و نسبت به ماه قبل کاهش ۸.۱درصدی داشته است. همچنین شاخص فروش آن نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش ۰.۵درصدی و نسبت به ماه قبل کاهش ٨درصدی داشته است. همچنین نسبت به ماه قبل شاخص تولید و فروش تمام زیربخش‌‌‌ها کاهش یافته است. علاوه بر آن، نسبت به ماه مشابه سال قبل شاخص تولید و فروش زیربخش قرص و کپسول و شاخص فروش زیربخش فرآورده‌های تزریقی کاهش یافته است.
شاخص قیمت فعالیتهای صنعتی بورسی
در بهمنماه سال ١٤٠٢ نرخ رشد ماهانه قیمت فعالیتهای صنعتی بورسی افزایش ۰.۸درصدی داشته و رشد نقطه‌‌‌به‌‌‌نقطه با کاهش ۳.۳واحد درصدی نسبت به ماه قبل، به ۲۳.۶درصد رسیده است. میانگین سالانه شاخص قیمت نیز در بهمنماه سال ١٤٠٢ نسبت به ماه قبل ۰.۷واحد‌درصد کاهش داشته و ٢٢درصد افزایش نشان میدهد.
بررسی شاخص قیمت رشتهفعالیتهای بورسی نشان میدهد که در بهمنماه سال ١٤٠٢، رشتهفعالیتهای فلزات پایه و سایر کانی غیرفلزی بالاترین نرخ رشد ماهانه و رشتهفعالیتهای خودرو و قطعات و لاستیک و پلاستیک بالاترین نرخ رشد نقطه‌‌‌به‌‌‌نقطه را تجربه کردهاند. رشتهفعالیت دارو در بهمنماه، نرخ رشد ماهانه منفی ٢درصدی داشته است. رشد نقطه‌‌‌به‌‌‌نقطه رشتهفعالیت دارو هم نسبت به ماه پیش کاهش یافته و به ۱۰.۷درصد رسیده، میانگین سالانه قیمت نیز ٣٦درصد افزایش یافته است. یکی از رشتهفعالیتهای دیگری که در ماه‌های ابتدایی سال ١٤٠١ مشمول حذف ارز ترجیحی شد، رشتهفعالیت غذایی و آشامیدنی به‌‌‌جز قند و شکر بود. بررسی روند قیمت‌ها در این رشتهفعالیت هم بعد از گذشت چند ماه از اعمال این سیاست جالب توجه است: با حذف ارز ترجیحی مواد اولیه رشتهفعالیت غذایی و آشامیدنی به‌‌‌جز قند و شکر، رشد ماهانه شاخص قیمت این رشتهفعالیت در اردیبهشت و خردادماه سال ١٤٠١ به حدود ٤٥ و ٥٠درصد رسید، اما در ماه‌های بعد و پس از تخلیه اثر این شوک به‌‌‌شدت کاهش یافت، همچنین پس از افزایش در ماه‌های اخیر، در بهمنماه رشد ماهانه منفی ۱.۴درصدی داشته است. از طرفی رشد نقطه‌‌‌به‌‌‌نقطه شاخص قیمت در این رشتهفعالیت در بهمنماه به ۱۰.۱درصد رسیده است. گفتنی است، میانگین سالانه قیمت در این رشتهفعالیت از فروردین‌‌‌ماه نزولی بوده و به ٢٣درصد رسیده است.
شاخص‌‌‌های تولید و فروش شرکت‌های معدنی بورسی
در بهمنماه سال ١٤٠٢، شاخص تولید شرکت‌های معدنی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل با افزایش ۵۹.۳ درصدی و نسبت به ماه قبل با افزایش ۹.۶درصدی مواجه شده و همچنین، شاخص فروش شرکت‌های معدنی بورسی هم نسبت به ماه مشابه سال قبل با افزایش ۱۲.۷درصدی و نسبت به ماه قبل با کاهش ۲.۱ درصدی مواجه شده است. نسبت به ماه قبل کاهش شاخص فروش زیربخش کنسانتره باعث کاهش شاخص فروش شده است. نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش شاخص تولید زیربخش‌‌‌های گندله و کنسانتره منجر به افزایش شاخص تولید و افزایش شاخص فروش زیربخش گندله باعث افزایش شاخص فروش شده است. تحلیل روند رشد بخش صنعت از جنبه‌‌‌های مختلف، عاملی کلیدی در تحلیل‌های خُرد و کلان اقتصادی و یکی از ارکان تصمیم‌گیری در حوزه اقتصاد است.
شاخص تولید بخش صنعت به‌‌‌دلیل تاثیر نوسانات سطح فعالیت صنعت بر بخش‌‌‌های دیگر اقتصاد، به‌‌‌عنوان یک شاخص مهم اقتصادی کوتاه‌مدت مورد استفاده قرار می‌گیرد. مرکز پژوهش‌‌‌های مجلس شورای اسلامی به‌‌‌صورت ماهانه شاخص تولید، فروش و قیمت شرکت‌های بورسی را محاسبه می‌کند. اهمیت این شاخص به‌‌‌روز، برای اقتصاد ایران که تحولات زیادی دارد بیشتر خواهد بود. زیرا بازخورد شوک‌های وارده به اقتصاد ایران و واکنش‌‌‌های سیاستگذاران باید در تواتر کمتر از فصل مورد رصد قرار گیرد؛ این درحالی است که آمار رسمی بخش حقیقی به‌‌‌صورت فصلی و با تاخیر ارائه می‌شود.
