بررسی صنعت دامداری در ایران

به گزارش شرکت صنایع عمومی تامین و بر اساس آمارهای سایت فائو در سال ۲۰۲۱ بیشترین تولید شیر گاو در جهان به ترتیب در کشورهای هند‌، آمریکا و چین اتفاق افتاده است. همچنین ایران در سال ۲۰۲۱ در بین کشورهای همسایه بعد از پاکستان، ترکیه و ازبکستان با تولید هفت میلیون تن شیر در رتبه چهارم بوده است.

بررسی قیمت شیر تولیدی گاوداری‌‌‌ها در کشورهای مختلف بر اساس آخرین اطلاعات سایت فائو در سال ۲۰۲۱ نشان می‌دهد قیمت هر لیتر شیر در کشورهای آمریکا، انگلیس، ایتالیا و آلمان بین ۴۱ تا ۵۰ سنت است و این قیمت برای کشور ایران با توجه به قیمت ارز مصوب کشور و قیمت اعلامی شیر توسط دولت،  (‌قیمت شیر برای ایران در سال ۲۰۲۱ با ارز نیمایی ۲۸۵۰۰ تومان و قیمت مصوب شیر ۱۱۵۰۰ تومان محاسبه شده است) ۴۰سنت را نشان می‌دهد. بررسی روند قیمتی شیر در سال ۲۰۲۱- ۲۰۱۲ بین کشورهای ایران، ترکیه و عراق نشان می‌دهد قیمت شیر در عراق در همه سال‌ها بالاتر بوده و قیمت شیر در ایران نیز به جز سال ۲۰۲۱ پایین‌‌‌ترین قیمت در بین این سه کشور را داشته است.بررسی تجارت جهانی گروه محصولات لبنی (کره، پنیر، پودر شیرکم‌‌‌چرب و پر‌‌‌چرب) در سال‌های ۲۰۲۲- ۲۰۲۰ نشان می‌دهد بیشترین صادرات توسط کشورهای نیوزیلند، آمریکا و اتحادیه اروپا صورت گرفته است. در مقابل بیشترین ‌درصد واردات محصولات لبنی توسط کشورهای خاورمیانه و آسیای جنوب شرقی و چین انجام شده است. همچنین بر اساس پیش‌بینی انجام‌شده رشد صادرات تا سال ۲۰۳۲ در کشورهای آمریکا و نیوزیلند بیشتر از کشورهای اروپایی و سایر کشورها خواهد بود و نیز پیش‌بینی برای واردات بیانگر رشد تقاضای محصولات لبنی در جهان است و این رشد تقاضای محصولات لبنی در کشور‌‌‌های آسیای جنوب شرقی بیشتر از سایر کشورهاست.

مطالعات صنعت دامداری در ایران نشان می‌دهد طبق آخرین اطلاعات مرکز آمار ۲۳هزار ‌و ۶۴۸ گاوداری صنعتی در ایران فعال بوده که محصولات اصلی و عمده آن شیر و گوشت است. بررسی صورت گرفته از شرکت‌های بورسی صنعت دامداری در ایران برای سال ۱۴۰۱ نشان می‌دهد بیشترین شیر تولیدی بین شرکت‌های بورسی توسط شرکت دامداری فکا و قیام با تولید ۸۴ و ۸۰‌هزار تن در سال بوده است. همچنین بر اساس صورت‌های مالی ۱۴۰۱، شرکت‌های تلیسه‌، زفکا و زبینا از لحاظ درآمد عملیاتی که به ازای یک کیلوگرم شیر تولیدی به‌‌‌دست آورده‌‌‌اند عملکرد بهتری داشته‌‌‌اند و از متوسط صنعت، درآمد عملیاتی بیشتری ایجاد کرده‌‌‌اند.

نسبت‌‌‌های سودآوری شرکت‌ها نشان می‌دهد از لحاظ حاشیه سود خالص شرکت‌های زفکا، زبینا و زکشت عملکرد بهتری داشته‌‌‌اند و همچنین بازده حقوق صاحبان سهام و بازده دارایی‌‌‌ها به ترتیب در شرکت‌های زمگسا، زکشت و زفکا بیشترین مقدار بوده است. مقایسه صنایع مختلف با صنعت دامداری از لحاظ نسبت‌‌‌های سودآوری نشان می‌دهد شرکت فکا به عنوان یک نمونه از صنعت دامداری در مقایسه با صنایع مختلف بورسی از لحاظ حاشیه سود خالص بالاتر از صنایع لاستیک و پلاستیک، مخابرات و پالایشگاهی‌‌‌ها بوده و هم‌‌‌تراز با صنعت دارویی و نزدیک به پتروشیمی‌‌‌ها عمل کرده است و همچنین این بررسی نشان داد شرکت فکا از نظر بازده دارایی‌‌‌ها و بازده حقوق صاحبان سهام بالاتر از صنایع لاستیک و پلاستیک، مخابرات، بانک و آهن و فولاد بوده است. این آمار بیانگر این است که در صورتی که به صنعت دامداری توجه لازم صورت گیرد پتانسیل سودآوری بالایی را داراست که می‌تواند بازده بالایی در حد صنایع بزرگ بورسی برای سهامداران به عمل آورد.

در نهایت با بررسی پرتفوی بهینه متشکل از شرکت‌های بورسی صنعت دامداری این نتیجه حاصل شد که با توجه به نوسانات قیمت سهام‌‌‌ صنعت دامداری در یک سال گذشته به عنوان عامل ریسک و بازده روزانه قیمت سهام برای کسب بالاترین بازدهی ممکن و در عین حال با درنظر گرفتن کمترین ریسک ممکن، بهترین گزینه سرمایه‌گذاری سهم زفکا بوده است. همچنین شرکت‌های رو به رشدی مثل زگلدشت، زقیام و زشریف در بین شرکت‌های صنعت دامداری دارای پتانسیل سرمایه‌گذاری در بلندمدت هستند.