پایان صعود ابزارهای طلایی بورسی؟

رینگ مشتقه و مالی از سکه افتاد

کاهش نگرانی در خصوص گسترده شدن درگیری ژئوپلیتیک در خاورمیانه باعث شد تا نرخ ارز در بازار آزاد کاهشی شود و از ارزش دارایی‌‌‌های طلایی در بازارهای مالی بورسی و بازار فیزیکی ظرف روزهای اخیر کاسته شود. اثرگذاری فروکش تب جنگ در خاورمیانه در کاهش حجم ورود نقدینگی به معاملات گواهی سپرده شمش طلا ظرف هفته منتهی به ‌روز جمعه ۱۹آبان و همچنین عقب‌‌‌نشینی بهای سکه بورسی تا کف کانال قیمتی ۲۹میلیون تومانی مشهود است.

عدم‌مداخله مستقیم کشورهای منطقه خاورمیانه در جنگ میان اسرائیل و فلسطین باعث شد تا دلار در بازار آزاد داخلی وارد سراشیبی افت نرخ شود و به کانال قیمتی ۵۱‌هزار تومانی بازگردد. این موضوع به‌سرعت بر روند معاملات در رینگ مشتقه و مالی بورس‌کالای ایران اثرگذار شده و باعث عقب‌‌‌نشینی بهای ارزش دارایی‌‌‌ها در این بازارها شد. در حالی که عقبگرد نرخ ارز در بازار آزاد، سیگنال منفی کاهشی موثری برای بازارهای مالی و مشتقه به همراه داشت، افت بهای طلا در بازارهای جهانی نیز مزید بر علت شد تا روند افت نرخ در بازار دارایی‌‌‌های مبتنی بر طلا کاهشی‌تر شود.

سقوط ۵۰درصدی ارزش معاملات سپرده شمش طلا

حجم فروش گواهی سپرده شمش طلا در سومین هفته آبان‌ماه (هفته منتهی به‌ روز جمعه ۱۹آبان) به ۷۲۸‌هزار و ۹۰۰گواهی رسید. همچنین در این بازه زمانی مجموع ارزش معاملات گواهی سپرده شمش طلا برابر ۲۴۰۱‌هزار میلیارد ریال بود که حجم و ارزش معاملات هفتگی این دارایی طلایی نسبت به هفته قبل (هفته منتهی به ‌روز جمعه ۱۲ آبان) کاسته شد. در هفته منتهی به‌ روز جمعه ۱۲آبان‌ماه بالغ بر یک‌میلیون و ۴۵۳‌هزار گواهی سپرده شمش طلا با مجموع ارزش ۴۸۵۳‌هزار میلیارد ریال در رینگ بازار مالی بورس‌کالا معامله شد. به این ترتیب حجم فروش هفتگی این دارایی افت ۴۹درصدی و ارزش معاملات کاهش ۵۰درصدی داشت. اعلام موضع سایر کشورهای منطقه در خصوص جنگ در نوار غزه و ‌تمایل نداشتن آنها برای ورود مستقیم به این جنگ ترمز صعود دارایی‌‌‌های طلایی در بازارهای جهانی و داخلی را کشید و به افت حجم ورود نقدینگی به رینگ گواهی سپرده شمش طلا انجامید.

اگرچه از حجم و ارزش معاملات رینگ گواهی سپرده شمش طلا ظرف هفته اخیر کاسته شد، همچنان حجم و ارزش معاملات به مراتب بالاتر از هفته‌‌‌های پیش از آغاز جنگ در نوار غزه است. در هفته منتهی به ‌روز جمعه ۱۴مهرماه بالغ بر ۱۳۳‌هزار گواهی شمش طلا با مجموع ارزش ۳۹۶‌هزار میلیارد ریال در بازار مالی بورس‌کالا معامله شده بود. به این ترتیب حجم معاملات گواهی سپرده بورسی نسبت به حجم معاملات در هفته پیش از شروع جنگ در نوار غزه رشد ۴۴۸درصدی داشته است.

انتظارات قیمتی معامله‌‌‌گران بورسی مطابق با فعالان بازار فیزیکی

ظرف ساعات میانی معاملاتی در روز شنبه ۲۰آبان‌ماه میانگین نرخ گواهی سکه رفاه به ۲۹۱‌هزار و ۲۸۹تومان رسید که این رقم معادل سکه بورسی ۲۹میلیون و ۱۲۸‌هزار تومانی است. در همین زمان سکه در بازار فیزیکی با نرخ ۲۹میلیون و ۱۰۴‌هزار تومان معامله شد. بنابراین سکه بورسی ۰.۰۸‌درصد گران‌تر از سکه فیزیکی معامله شد. البته تفاوت قیمت میان سکه بورسی و سکه در بازار فیزیکی محدود شده است. به شکل بنیادی ارزش بنیادی هر گواهی سکه برابر یک‌صدم نرخ فروش سکه در بازار فیزیکی است، بنابراین ارزش بنیادی سکه بورسی و سکه فیزیکی یکی است. اما انتظارات قیمتی در معاملات گواهی سکه می‌‌‌تواند باعث شود تا نرخ این دارایی بالاتر یا پایین‌‌‌تر از ارزش بنیادی تعیین شود. فروش سکه بورسی با نرخی در محدوده سکه فیزیکی نشانگر آن است که معامله‌‌‌گران هر دو بازار انتظارات قیمتی مشابهی دارند.

سیگنال جهانی کاهشی شد

فروکش تب جنگ در کرانه باختری همزمان با صعود شاخص دلار آمریکا باعث شد تا طلا در بازارهای جهانی از سکه بیفتد و بازده این دارایی در بازه هفتگی منفی ۲.۷‌درصد شود. این عقب‌‌‌نشینی قیمتی سیگنال منفی موثری برای بازارهای مبتنی بر طلا در بازار داخل به همراه داشت و از عقبگرد قیمتی در این بازارها حمایت کرد.  در معاملات آتی کامکس آمریکا هر اونس طلا ظرف روز پایانی هفته برابر جمعه دهم نوامبر با نرخ‌ هزار و ۹۳۸دلار معامله شد که این رقم کمترین بهای فروش آن ظرف دوهفته اخیر بود. با این حال همچنان بازده طلا در بازه ماهانه مثبت ۳.۴‌درصد باقی مانده است.  

طلا ظرف روز پنجم اکتبر امسال تا کف کانال قیمتی ‌هزار و ۸۱۷دلار به ازای هر اونس عقب نشسته بود؛ اما آغاز جنگ در کرانه باختری باعث شد تا اقبال به معامله‌‌‌گران طلا بازگردد، به‌‌‌نحوی که این دارایی صعود نرخی قابل ملاحظه را به ثبت برساند و در روز ۲۷اکتبر در کانال قیمتی ۲هزار دلاری و برابر ۲۰۰۶دلار به ازای هر اونس معامله شود. جنگ در نوار غزه همچنان ادامه دارد؛ اما اعلام عدم‌دخالت کشورهای ثالث در این جنگ و احتمال تقویت سیاست انقباضی از سوی فدرال‌رزرو باعث شد تا ظرف روزهای اخیر طلا در بازارهای جهانی از سکه بیفتد و با ثبت دومین افت هفتگی متوالی تا کانال ‌هزار و ۹۳۸دلاری عقب‌‌‌نشینی داشته باشد.

فدرال‌رزرو در جلسه ماه اکتبر خود نرخ بهره را افزایش نداد؛ اما اعضای آن ظرف روزهای اخیر در سخنان خود از احتمال افزایش دیگر در نرخ بهره با هدف مهار تورم سخن گفتند. جروم پاول، رئیس فدرال‌رزرو روز پنج‌شنبه نهم نوامبر اعلام کرد که بانک‌مرکزی ایالات‌متحده در خصوص کافی بودن اقدامات اجراشده برای مهار تورم اطمینان ندارد. میشل بومن، از دیگر اعضای فدرال‌رزرو نیز از احتمال رشدی دیگر در نرخ با هدف مهار تورم سخن گفته و معتقد بود وضعیت مناسب اقتصاد آمریکا اجازه این رشد نرخ بهره را می‌دهد. نیل کشکاری، رئیس فدرال‌رزرو مینیاپولیس نیز در آخرین سخنان خود اظهار کرد که برای اعلام پیروزی بر تورم زود است. در این شرایط فعالان بازار چشم‌‌‌انتظار انتشار داده‌‌‌های تورمی آمریکا هستند؛ این داده‌‌‌ها می‌‌‌توانند به تصمیم فدرال‌رزرو در خصوص نرخ بهره جهت ‌‌داده و بر بازار طلا اثرگذار شوند.

عقب‌‌‌نشینی طلای سرخ از اوج

ارزش گواهی‌‌‌های زعفران ظرف دومین و سومین هفته از آبان‌ماه برای اولین مرتبه به کانال قیمتی ۵۰‌هزار تومانی صعود کرد. کاهش عرضه، بهبود نسبی صادرات همزمان با صعود نرخ ارز به کانال قیمتی ۵۰‌هزار تومانی، عامل رکوردشکنی قیمتی گواهی طلای سرخ بود. البته ظرف روز ابتدایی هفته جاری، رینگ طلای سرخ با اصلاح نرخ مواجه شد و از ارزش این دارایی کاسته شد؛ با این حال این دارایی همچنان در محدوده سقف نرخ تاریخی نوسان دارد.

کاهش برداشت زعفران در سال زراعی جدید زمینه‌‌‌ساز آن شد که بهای زعفران در بازار فیزیکی و بازار مالی بورس‌کالا صعودی کم‌سابقه داشته باشد، به‌‌‌نحوی که ارزش هر گواهی زعفران نگین سحرخیز تا روز ۱۷ آبان‌ماه به ۵۸‌هزار و ۳۰۰تومان رسید. از آنجا که هر گواهی زعفران برابر ۱۰۰گرم از این محصول است، بنابراین بهای هر کیلوگرم زعفران نگین سحرخیز هفته گذشته به ۵۸میلیون و ۳۰۰‌هزار تومان رسید.