احتمال واگرایی اقتصادی میان قدرت‌های غربی

باوجود تضعیف چشم‌گیر رشد اقتصاد اروپا، ایالات متحده آمریکا رشد سالانه ۱/ ۲درصدی را ثبت کرده است. با ثبت این رقم برای سه‌ماه دوم همراه با مشاهده نشانه‌هایی مبنی بر تضعیف بازار کار، این انتظار شکل گرفته است که اقتصاد آمریکا فرودی نرم داشته باشد و بتواند تورم را بدون ایجاد رکود کنترل کند. به گفته کاترین نایس، اقتصاددان ارشد اروپایی در شرکت «دارایی‌های ثابت پی‌جی‌ای‌ام» نشانه‌های واقعی مبنی بر واگرایی وجود دارد. تورم هسته ایالات متحده تقریبا از اواسط سال گذشته بطور مداوم کاهش یافته است؛ اما کاهش آن در اروپا کندتر بوده و رشد دستمزدها نیز در ایالات متحده با سرعت بیشتری کاهش یافته است.

هاوپیل، اقتصاددان ارشد بانک مرکزی انگلستان معتقد است که اروپا با ترکیب متفاوتی از شوک‌های اقتصادی مواجه شده است؛ به‌طوری‌که حل کردن آنها برای تعیین‌کنندگان نرخ بهره نسبت به ایالات متحده دشوارتر است؛ چراکه قیمت گاز طبیعی در این سوی اقیانوس اطلس به معادل قیمت نفت یعنی ۶۰۰ دلار در هر بشکه افزایش یافته است، همچنین میزان افزایش قیمت انرژی اروپا، به‌طور کامل در مباحث کلان اقتصاد مورد توجه واقع نشده است. بر اساس این گزارش، با توجه به اینکه هم درآمد شرکت‌ها و هم درآمد شخصی در اروپا به‌شدت آسیب دیده است، مشاغل و خانوارها سخت‌تر از ایالات متحده برای مقاومت در برابر ضررها مبارزه کرده‌اند و این موضوع تورم را چسبنده‌تر کرده است.

سیاستگذاران و اقتصاددانان در سراسر ایالات متحده نسبت به روند تورم خوش‌بین‌تر هستند. بیشتر اقتصاددانان انتظار دارند حداقل در ماه‌های آینده با تعدیل تقاضا، افزایش عرضه و ادامه روند ضعیف شدن بازارکار، فشارهای قیمتی کاهش یابد. براساس داده‌های جدید اداره آمار کار ایالات متحده آمریکا، میانگین رشد درآمد ساعتی با سرعت سالانه ۳/ ۴درصد در ماه اوت ثابت بوده است. در مقابل، سطح دستمزد انگلستان در سه ماه دوم سال جاری ۲/ ۸درصد افزایش یافته است. انتظار می‌رود که دستمزد نیروی کار ساعتی در منطقه یورو نزدیک به ۵درصد افزایش یابد که نزدیک به بالاترین حد خود است. سون استن، اقتصاددان ارشد اروپا در گلدمن‌ساکس معتقد است که رشد بیشتر دستمزدها، تورم خدمات را در سراسر اروپا بالاتر از ایالات متحده نگه خواهد داشت.

بر اساس این گزارش، نرخ تورم کل در منطقه یورو در ماه اوت به ۳/ ۵درصد رسیده است؛ چراکه افزایش قیمت سوخت و حذف یارانه برق و گاز در کشورهایی مانند فرانسه باعث بازگشت تورم در بخش انرژی شده است. تورم هسته که تورم بدون احتساب قیمت انرژی و مواد غذایی است، در بلوک واحد پولی اروپا اندکی کاهش یافته است. اما با ۳/ ۵درصد، تنها به سطح خود در ابتدای سال بازگشته و نزدیک به رکورد ثبت‌شده خود در ماه مارس خود قرار گرفته است. ایزابل اشنابل، اقتصاددان آلمانی و عضو هیات اجرایی بانک مرکزی اروپا، اخیرا هشدار داده است که احتمالا تورم منطقه یورو با سرعت کمتری نسبت به افزایش آن، کاهش خواهد یافت.

ازآنجاکه شرکت‌ها افزایش هزینه‌های خود را بر گردن مصرف‌کنندگان می‌اندازند، بنابراین ممکن است تمایلی به کاهش هزینه‌های خود نداشته باشند. بر اساس این گزارش، در انگلستان، تورم کل در ماه ژوئیه ۸/ ۶درصد و تورم هسته ۹/ ۶درصد بوده است. درهمین‌حال، در ایالات‌متحده، شاخص تورم هزینه‌های مصرف شخصی (PCE) در حال حاضر ۳/ ۳درصد است. شاخص تورم هزینه‌های مصرف شخصی هسته را که تغییرات اقلامی که قیمت اقلامی که قیمت آنها متغیر است، حذف می‌کند ۲/ ۴درصد است.

بسیاری از اقتصاددانان پیش‌بینی می‌کنند که تورم پایین‌تر به فدرال رزرو اجازه می‌دهد تا افزایش نرخ‌های بهره را متوقف کند؛ درحالی‌که انتظار می‌رود دو افزایش دیگر نرخ بهره توسط بانک مرکزی انگلستان و یک افزایش دیگر توسط بانک مرکزی اروپا در راه باشد. همچنین سرمایه‌گذاران پیش‌بینی می‌کنند که فدرال‌رزرو قبل از دو بانک دیگر کاهش نرخ بهره را آغاز کند. همچنین، به باور پیتر تچیر، رئیس بخش استراتژی کلان در آکادمی سکیوریتیس، تفاوت بسیار زیادی بین آنچه اروپا با آن مواجه است و آنچه آمریکا با آن سروکار دارد، وجود دارد. بنابراین تعجب‌آور نیست اگر سال دیگر به جای نگرانی پیرامون تورم، نگرانی درباره احتمال وقوع تورم منفی شکل بگیرد.