ریز نمرات اقتصاد بایدن
دنیایاقتصاد-گروه اقتصاد بینالملل : اکنون که جو بایدن اعلام کرده است به دنبال دوره دوم ریاستجمهوری آمریکاست، مهمترین سوال این است که چرا باید اینطور باشد؟

تقریبا تمامی نظرسنجیها از افکار عمومی این کشور نشان میدهد که دیدگاه مردم نسبت به اقتصاد آمریکا چیزی میان ناگوار و وحشتناک است و این ادراک مصرفکنندگان به روایت غالب رسانهای تبدیل شده است؛ بهطوری که وقتی سخن از اقتصاد به میان میآید، بهنظر میرسد حلقهای از منفیگرایی بیپایان در این کشور را تغذیه میکند. اما طبق ادعای جاودانه جورج اورول سختترین چیزها برای دیدن درست آنهایی هستند که جلوی چشم قرار دارند. دادههای جمعآوریشده توسط بلومبرگ نشاندهنده این واقعیت است که اقتصاد آمریکا در طول ۲۷ماه حضور جو بایدن در کاخ سفید شاهد بزرگترین و سریعترین بهبود تولید ناخالص داخلی در دوران مدرن بوده است. این تجربهای است که حداقل در نیمقرن گذشته بینظیر است. ایالات متحده در روند بهبود از اثرات یک بیماری همهگیر که جان بیش از یک میلیون آمریکایی را گرفت از هر اقتصاد توسعهیافته دیگری بهتر عمل کرده است.
درواقع چهلوششمین رئیسجمهور آمریکا شرایطی را به ارث برده است که ۱۲رئیسجمهور سلف او بعد از جنگ جهانی دوم آن را تجربه نکردند. رشد تولید ناخالص داخلی بیش از ۳درصدی آمریکا سه برابر میانگین رشد در دوران ریاستجمهوری ترامپ است. این میانگین رشد میتواند راه را برای کسب درآمد بیسابقه برای شرکتها، پایینترین نسبت بدهی شرکتها و افزایش درآمد واقعی هموار کند. ارزش املاک برای صاحبان خانه نیز افزایش مییابد که زمینه را برای پایینترین نرخ نکول پرداختهای وام مسکن فراهم میکند و حسابهای جاری خانوارها با حدود ۵تریلیون دلار پول نقد چشمک میزند. شاخص S&P ۵۰۰ نیز از زمان انتخابات نوامبر۲۰۲۰ حدود ۲۳درصد افزایش یافته است. بازار کار ایالات متحده اما در این میان ستاره واقعی است.
از زمان لیندون جانسون هیچ رئیسجمهوری با رکورد بایدن برابری نمیکند. او ۶برابر بیشتر از مجموع سه رئیسجمهور جمهوریخواه گذشته شغل ایجاد کرده است. حدود ۸۲۴هزار شغل تنها در بخش تولید در میانه بزرگترین طرح تعهد برای بازسازی جادهها، فرودگاهها، پلها و بنادر، از زمان ایجاد بزرگراههای ملی جدید در زمان آیزنهاور، ایجاد شده است. براساس دادههای جمعآوریشده توسط بلومبرگ، نرخ بیکاری ایالات متحده پایینترین نرخ در زمان صلح پس از جنگ جهانی دوم است. بیکاری در ۲۴ایالت در پایینترین حد خود قرار دارد و در ۲۱ایالت کمتر از ۳درصد است. نرخ بیکاری سیاهپوستان هرگز تا این حد پایین نبوده است و شکاف آن با نرخ کلی بیکاری پایینترین میزان است.
در این میان، تعداد اقتصاددانانی که خواهان رکود هستند روز به روز بیشتر میشود؛ چراکه فدرالرزرو همچنان با افزایش نرخ بهره به سیاستهای انقباضی بیسابقه خود ادامه میدهد تا نرخ تورم را به هدف ۲درصدی خود برساند. اما درحالی ناظران در انتظار رکود اقتصاد آمریکا هستند که بیش از یکسال پیش این اتفاق اجتنابناپذیر و قریبالوقوع تلقی میشد. هزینه زندگی طبق شاخص قیمت مصرفکننده برای ۹ماه متوالی کاهشی بوده است؛ بهطوریکه نرخ تورم در ماه مارس به ۵ درصد رسیده است، درحالیکه چند ماه قبل در ماه ژوئن بیش از ۹درصد بوده است. با تعدیل فشار هزینهها اقتصاد کشور درحال شتاب گرفتن است و شاخص مدیران خرید ترکیبی S&P Global در ماه آوریل به ۵/ ۵۳ رسیده است که بالاترین رقم از ماه مه محسوب میشود. این در حالی است که نگرانیهایی درباره «بحران اعتباری» درحال ظهور ناشی از سقوط بانک سیلیکونولی وجود داشته است.
با وجود این، جو بایدن برای بهبود کسری بودجه فدرال بهعنوان درصدی از تولید ناخالص داخلی در دو سال اول ریاستجمهوری خود تحت فشار قرار خواهد گرفت؛ چراکه اثرات همهگیری کاهش یافته است و جمهوریخواهان که مجلس نمایندگان را در کنترل دارند با هرگونه مالیات جدید یا بالاتر مخالف هستند. ولی کسری بودجه در دوران ترامپ هر سال افزایش مییافت و دموکراتها رکوردی برتر در پیگیری بودجههای متوازن دارند؛ بیل کلینتون و جیمی کارتر کسری را به ترتیب ۴/ ۲ و ۱/ ۱درصد در دو سال کاهش دادند؛ درحالیکه کسری بودجه در دوران ترامپ ۱/ ۱ و در دوران جورج دبلیو بوش ۳/ ۱درصد افزایش یافت.
علاوه بر مشاغل، بایدن درباره احیای تولید نیز بسیار خوب عمل کرده است. قوانین زیرساختها، تراشهها و کاهش تورم که در دوسال اول ریاستجمهوری او به تصویب رسید، سبب شد ایالات متحده آمریکا رونق تولید را تجربه کند. بلومبرگ هفته گذشته گزارش داد که توسعهدهندگان انرژیهای تجدیدپذیر به تنهایی بیش از ۱۵۰میلیارد دلار در پروژههای بزرگ انرژی پاک تنها طی ۸ماه سرمایهگذاری کردهاند که از مجموع آن در ۵ سال گذشته بیشتر است. مطمئنا انتقادات زیادی از دولت بایدن وجود دارد؛ از بحران در مرزهای جنوبی گرفته تا خروج بینظم از افغانستان و سایر اقدامات اشتباهی که در سیاست خارجی صورت گرفته است. اما جیمز کارویل مشاور سیاسی معتقد است، در زمان انتخابات تمام اینها در مقایسه با اقتصاد موضوعات فرعی هستند.