فراز و نشیب ریختهگری ایران
دنیای‌اقتصاد - علی قاسمی : صنعت خودرو با وجود تحریم‌‌‌های بین‌المللی و از طرف دیگر قیمت‌گذاری دستوری، تحت فشارهای داخلی و بین‌المللی قرار گرفته است. در سال‌جاری با شروع عرضه محصولات خودرویی در بورس‌کالا، قیمت‌گذاری دستوری از این صنعت تا حدی حذف شده است. با تداوم عرضه محصولات در بورس‌کالا صنایع بالادستی صنعت خودرو و قطعه‌‌‌سازان نیز از این موضوع منتفع شده و می‌توانند فرصت‌‌‌های خوبی را برای سهامداران فراهم کنند. از جمله این شرکت‌ها، نماد «خریخت» است که در بازار دوم فرابورس معامله می‌شود. روند تولید شرکت ریختهگری ایران طی سه‌سال اخیر، افزایشی بوده و به‌واسطه افزایش نرخ‌هایی که در سال‌جاری دریافت کرده، به لحاظ درآمدی نیز رشدهای خوبی را به ثبت رسانده است. این رشدهای درآمدی همراه با افزایش جریان نقدی حاصل از عملیات بوده است. در این میان، مدیریت صحیح بهای تمام‌شده به‌خصوص، خرید قراضه و شمش با قیمت‌های مناسب باعث شده است تا این شرکت عمدتا زیان‌‌‌ده در سال‌های اخیر سودهای خوبی را برای سهامداران خود رقم بزند. در سال‌های آینده نیز، شرکت در نظر دارد برخی از مواد اولیه خود را از طریق واردات تامین کند. این شرکت ادعا کرده است که تامین ماده اولیه به این شیوه، ارزان‌‌‌تر و به‌صرفه‌‌‌تر است. همین امر، موجب صعودی‌شدن روند حاشیه سود در این شرکت شده است. همچنین این نماد به لحاظ تکنیکالی از مقاومت دوساله خود عبور کرده است.
شرکت صنایع ریختهگری ایران در سال ۱۳۵۴ به صورت سهامی خاص تاسیس شد و در اداره ثبت شرکت‌های استان تهران به ثبت رسید. این شرکت در سال ۱۳۶۶ به بهره‌‌‌برداری رسید و در سال ۱۳۷۵ به شرکت سهامی عام تبدیل شد. این شرکت در حال حاضر یکی از زیرمجموعه‌‌‌های گروه بهمن است و در حوزه تولید قطعات ریختهگری و محصولات چدنی برای صنایع خودروسازی فعالیت می‌کند.
ظرفیت اسمی سالانه شرکت حدود ۱۸هزار و ۵۰۰تن بوده که ۱۶هزار و ۵۰۰تن از این ظرفیت به صورت عملی است. ظرفیت عملی محصول سیلندر ۲هزار و ۵۰۰تن به صورت سالانه بوده که در سال ۱۴۰۰، حدود ۹۸۶تن و در ۶ماه اول سال‌جاری، هزار و ۴۰۰تن از این محصول به صورت واقعی تولید شده است. همچنین سرسیلندر با ظرفیت عملی هزار تن تولید می‌شود و در سال ۱۴۰۰، حدود ۲۳۰تن و در نیمه اول سال ۱۴۰۱، حدود ۵۷۶تن از این محصول وارد چرخه تولید شده است. ظرفیت عملی قطعات موتور نیز ۱۳هزار تن بوده که در نیمه اول سال‌جاری، ۴هزار و ۵۰۰تن از آن تولید شده است.
روند افزایشی تولید
بررسی روند تولید محصولات شرکت ریختهگری ایران در ۱۰سال اخیر نمایانگر آن است که با وجود روند رو به رشد تولید این شرکت در سال‌های برجامی کشور، مسیر تولید این شرکت معکوس شده و در سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ میزان تولید سیر کاهشی را تجربه کرده است؛ چراکه تحریم‌‌‌ها و افزایش فشارهای خارجی روی صنایع خودرویی اثر منفی گذاشته و صنایع بالادستی نیز از تاثیرات تحریمی در امان نخواهند بود. این امر در مقادیر فروش نیز در دوسال ۹۷ و ۹۸ به‌وضوح به چشم می‌‌‌خورد.
شرکت در نظر دارد با اجرای طرح توسعه‌‌‌ای در سال‌های آتی سیلندر و سرسیلندرهای جدید را برای استفاده در صنعت کشتی‌‌‌سازی تولید کند. این محصولات سیلندر ۴۵۷ نام دارد و در تولید موتورهای یورو۴ مورد استفاده قرار می‌گیرد. هرچند تاریخ دقیقی برای بهره‌‌‌برداری از تولید محصولات جدید ذکر نشده، با وجود پتانسیل درآمدی که در انتظار این شرکت است، به نظر میرسد تحقق این امر با برنامه‌ریزی دقیق غیر‌ممکن نیست. این شرکت علاوه بر این موارد با ریسک فرسودگی و مستهلک بودن ماشین‌آلات روبه‌رو بوده که عملا با وجود تحریم‌‌‌ها چاره‌‌‌ای جز ادامه تولید به وسیله تجهیزات فعلی وجود ندارد.
با توجه به اینکه شرکت در ۶ماه ابتدایی سال‌جاری، حدود هزار و ۱۶۵تن سیلندر را به تولید رسانده و شرکت نیز برای ۶ماه دوم تولید ۲هزار و ۲۰۰تن از این محصول را مدنظر قرار داده است، بنابراین با توجه به شرایط موجود در بازار خودرو، تحقق بودجه شرکت دور از دسترس نبوده و به نظر میرسد، شرکت در ۶ماه دوم به‌طور متوسط ماهانه ۳۲۰ تا ۳۵۰تن از این محصول را وارد چرخه تولید کند. با این تفاسیر، به نظر میرسد تولید سیلندر تا پایان سال ۱۴۰۱ عددی بین ۳هزار و ۱۰۰ تا ۳هزار و ۴۰۰تن باشد.
شرکت در نیمه اول سال ۱۴۰۱ نیز، ۵هزار و ۵۰۰تن از قطعات موتوری را تولید کرده و با توجه به فروش پاییز ۱۴۰۱، به نظر میرسد در ادامه سال نیز شرکت ریختهگری ایران، ماهانه هزار تن از این محصول را تولید کرده است. با این حال، به احتمال زیاد مجموع تولید قطعات موتوری در سال ۱۴۰۱، به ۹هزار و ۶۰۰تن خواهد رسید. با فرض محافظه‌‌‌کارانه، تولید سال ۱۴۰۲ نیز مانند سال ۱۴۰۱ فرض شده است؛ اما در هر صورت با توجه به ظرفیت عملی شرکت و افزایش تقاضا، میزان تولید نیز پتانسیل افزایش دارد.
نگاهی به وضعیت درآمد سالانه شرکت در چهارسال اخیر نشان می‌دهد که در سال ۱۳۹۹ به دلیل افزایش شدید تولید و در نتیجه افزایش میزان فروش، درآمد شرکت بیش از چهاربرابر افزایش یافته است. این شرایط در سال ۱۴۰۰ نیز، تداوم یافته و درآمد شرکت در این سال، بیش از ۱۳۰درصد رشد کرده است. با توجه به بودجه شرکت، روند تولید در سال ۱۴۰۱ نیز افزایش یافته و بررسی گزارش‌‌‌های ماهانه و پاییز شرکت، حاکی از آن است که این روند در زمستان امسال نیز صعودی باشد. با توجه به مفروضات ذکرشده به نظر میرسد درآمد شرکت، در سال ۱۴۰۱، حداقل ۵۱درصد افزایش یابد. در سال آینده نیز با توجه به اینکه فرض شده است، روند افزایشی تولید متوقف شده و تمام متغیرها کاملا محافظه‌‌‌کارانه در نظر گرفته شده است، رشد درآمد شرکت احتمالا بیش از ۴۰درصد خواهد بود؛ به‌طوری که درآمد شرکت تا پایان سال ۱۴۰۱، به ۶۵۹میلیارد تومان و تا پایان سال ۱۴۰۲، به ۹۲۰میلیارد تومان افزایش خواهد یافت.
بررسی روند فروش و موجودی محصولات
بررسی نسبت فروش به تولید در چهارسال اخیر نشان می‌دهد که این شرکت در این سال‌ها کمی کمتر از میزان تولید سالانه محصولات خود را به فروش رسانده است. دلیل این امر علاوه بر تعدیلات در موجودی کالا، می‌‌‌تواند ترس ناشی از تحریم‌‌‌ها و فشارهای بین‌المللی باشد. اما پیش‌بینی می‌شود با تداوم عرضه محصولات خودرویی در بورس‌کالا صنایع بالادستی نیز از این عرصه منتفع شده و مقدار بیشتری از تولید خود یعنی بخشی موجودی کالا را به فروش برسانند. بر این اساس با احتمال بالایی، تا پایان دوره ۶ماهه موجودی محصولات با بهای ۱۹میلیارد و ۶۰۰میلیون تومان و تا پایان دوره ۱۲ماهه منتهی به ۲۹/ ۱۲/ ۱۴۰۲، موجودی با بهای ۲۸میلیارد و ۲۰۰میلیون تومان، باقی خواهد ماند.
بازار و نرخ محصولات
نرخ محصولات شرکت ریختهگری ایران در سال ۱۴۰۱ با افزایش خوبی همراه بوده؛ چرا که از طرفی افزایش نرخ تورم در سال‌جاری و همچنین عرضه محصولات خودرویی در بورس‌کالا باعث شده است تا مجوزهای افزایش نرخ برای این شرکت نیز صادر شود. شرکت در ۶ماه ابتدایی سال‌جاری، محصول سیلندر خود را با نرخ ۵۵میلیون تومان و نرخ سرسیلندر خود را با نرخ ۶۴میلیون تومان به فروش رسانده است. همچنین قطعات موتور خود را با نرخ متوسط ۳۶میلیون تومان به مشتریان خود عرضه کرده است. با توجه به افزایش نرخ‌های اخیر، در نظر گرفتن نرخ ۵۶میلیون تومان برای سیلندر در ۶ماه دوم سال دور از ذهن نباشد. همچنین محصولات سرسیلندر با نرخ ۶۸میلیون تومان و نرخ قطعات موتور نیز ۴۷میلیون تومان خواهد بود. با توجه به اینکه نرخ متوسط محصولات در سال ۱۴۰۱، حدود ۴۰درصد و نرخ مواد اولیه بین ۱۰ تا ۱۵درصد افزایش یافته است، به نظر میرسد نرخ مواد اولیه در سال جدید نیز چندان افزایش نیابد و نرخ محصولات در سال آینده، حدود ۴۰درصد افزایش یابد.
نرخ محصول قطعات موتور در نیم‌سال دوم ۱۴۰۱ با درصد بالایی افزایش خواهد یافت. دلیل این امر بررسی فروش پاییز شرکت بوده است. «خریخت» در پاییز سال ۱۴۰۱ محصول قطعات موتور خود را با نرخ متوسط ۴۸میلیون و ۸۰۰هزار تومان به فروش رسانده است. با توجه به اینکه نرخ این محصول در گزارش آذرماه با کاهش اندکی همراه بوده است، برای ادامه سال ۱۴۰۱، به‌طور متوسط نرخ ۴۷میلیون تومان در نظر گرفته شده است. این در حالی است شرکت در آخرین بودجه خود نرخ این محصول را برای نیمه دوم سال، ۴۰میلیون تومان در نظر گرفته است. به نظر میرسد با توجه به اینکه «خریخت»، هم به لحاط نرخ و هم به لحاظ مبلغ فروش فروش‌های خوبی را در پاییز رقم زده است، بنابراین به احتمال زیاد، در گزارش ۹ماهه شرکت، این پیش‌بینی کمی تعدیل شود.
نرخ قراضه، تعیین‌کننده حاشیه سود
شمش و قراضه از اصلی‌‌‌ترین مواد اولیه این شرکت به شمار آمده و می‌‌‌تواند نقش تعیین‌‌‌کننده‌‌‌ای در سود هر سهم شرکت ایفا کند. با توجه به اینکه نرخ دلاری محصولات شمش و قراضه به‌طور متوسط ۵۲۰دلار است و شرایط بازار جهانی نیز افزایش چندان زیادی را از قیمت این محصول انتظار ندارد، بنابراین پیش‌بینی شده است نرخ این محصول در سال ۱۴۰۲ نیز به لحاظ دلاری تغییر چندانی نیابد. از این رو نرخ دلار برای ۶ماه دوم سال ۱۴۰۱، ۲۹هزار تومان و برای سال ۱۴۰۲، حدود ۳۲هزار تومان قیمت‌گذاری شده است.
بنابراین نرخ این محصول در نیمه‌دوم سال‌جاری، ۱۵میلیون تومان به‌ازای هرتن و در سال ۱۴۰۲، ۱۶۶میلیون تومان به ازای هر تن خواهد بود. همچنین میزان مصرف شمش و قراضه در سال ۱۴۰۰، حدود ۱۳هزار تن بوده که با احتساب افزایش تولید در سال ۱۴۰۱، به ۱۵هزار تن افزایش خواهد یافت.
با این تفاسیر، شرکت تا پایان سال ۱۴۰۱، حدود ۳۴۶میلیارد تومان و تا پایان سال ۱۴۰۲، حدود ۴۲۶میلیارد تومان مواد اولیه را به مصرف خواهد رسید. شرکت پیش‌بینی کرده است که در سال آینده مواد اولیه خود را از خارج از کشور وارد کند.
نگاهی به بهای تمام‌شده
بررسی اقلام سربار نشان می‌دهد که هزینه حقوق و دستمزد با افزایش ۵۰درصدی در سال ۱۴۰۱، به ۶۰میلیارد تومان افزایش یابد و در سال ۱۴۰۲ نیز پیش‌بینی می‌شود افزایش حقوق‌‌‌ها حدود ۳۰درصد باشد. همچنین بررسی گزارش‌‌‌های ماهانه در آذرماه نشان می‌دهد که به احتمال زیاد، شرکت در سال ۱۴۰۱، حدود ۷۱هزار مترمکعب گازوئیل را با نرخ ۴۸۲تومان، ۲۵۴هزار مترمکعب را با نرخ ۱۰هزار تومان، ۵۱هزار مگاوات ساعت برق را با نرخ ۲۸۳هزار تومان و یک‌میلیون و ۵۰۰هزار مترمکعب را با نرخ ۶۳۰ تومان به مصرف می‌‌‌رساند. سایر اقلام نیز با افزایش سطح عمومی قیمت‌ها تعدیل می‌شوند.
نگاهی به روند حاشیه سود شرکت
با توجه به اینکه روند تولید محصولات در «خریخت» افزایشی بوده و رشد نرخ محصولات نیز از رشد نرخ مواد اولیه پیشی خواهد گرفت، انتظار می‌رود حاشیه سود ناخالص در سال‌های ۱۴۰۱ و۱۴۰۲ نیز روند افزایشی داشته باشد و از ۲۴درصد به ۲۷درصد و در سال ۱۴۰۲، حاشیه سود ناخالص به ۲۹درصد برسد. حاشیه سود عملیاتی و حاشیه سود خالص شرکت نیز روند صعودی دارد و به نظر میرسد در آینده نیز روندی صعودی داشته باشد.
