چشمانداز صنایع بورسی
مجتبی دیبا/ کارشناس بازار سرمایه
به‌واسطه انتشار گزارش عملکرد ماهانه شرکت‌ها احتمالا شاهد بازدهی مثبت در سهامی باشیم که گزارش عملکرد معقولی را منتشر کرده و اتفاقا طی روزهای اخیر عملکرد خوبی داشتند. این در حالی است که می‌توان عملکرد ماهانه شرکت‌ها را با توجه به حرکت دلار در ماه گذشته، شکستن سقف تاریخی و تثبیت در محدوده جدید بالای ۳۳هزار تومان در بازار آزاد با میزان حساسیت دلار تفسیر کرد؛ چرا که به نظر می‌رسد جهش نرخ دلار مهم‌ترین عامل روند صعودی بورس بوده و یکی از دلایلی که میتواند موجبات کف‌سازی نسبی را در نقاط کنونی شاخص فراهم کند، رشد دلار است که شجاعت خریداران را بیشتر و تمایل فروشندگان به فروش را کاهش می‌دهد.
اسکناس آمریکایی با توجه به شرایط کنونی که تحت‌تاثیر مواردی نظیر تداوم بن‌‌‌‌بست مذاکرات برجام، ریسک‌های داخلی، تحریم‌های جدید آمریکا و کشورهای اروپایی و اظهارنظرهای تند کشورهای آلمان و فرانسه علیه ایران، نگرانی از تسخیر اکثریت مجلس سنا توسط جمهوری‌خواهان آمریکا و نیز تصویب دومین قطعنامه شورای حکام علیه ایران طی ۶ماه گذشته قرار دارد، احتمالا چشم‌اندازی صعودی پیش‌روی خود خواهد داشت که این موضوع برای شرکت‌های صادرات‌محور تا حدودی موجب افزایش درآمد خواهد شد. در کنار این نکات باید اشاره کرد که اقتصاد جهانی کماکان کُند حرکت می‌کند و چشمانداز برای رکود تورمی در اقتصادهای دنیا سناریوی بزرگی برای ماه‌های آینده جهان است. چشمانداز احتمال رکود همه‌گیر در اقتصاد جهانی با توجه به آمار و ارقامی که از وضعیت تجارت جهانی منتشر می‌شود، نشان می‌دهد که اقتصاد دنیا با سرعت در حال کند شدن است و میتواند تقاضای کامودیتی‌‌‌ها را به‌وضوح کاهش دهد.
اما در ایران با اینکه شاهد کاهش تورم نقطه به نقطه هستیم، عاملی که به صورت نسبی یاری‌گر شرکت‌ها خواهد بود، حفظ چشمانداز تورمی برای آینده اقتصاد ایران است که خبرهایی مثل افزایش نرخ حامل‌های انرژی به این نوع نگاه کمک بزرگی کرد.از طرفی برای مثال در گروه نیروگاهی به دلیل خبر افزایش نرخ بیش از ۷۷درصدی و گروه غذایی به دلیل چشمانداز گزارشهای آبان‌ماه افزایش تقاضا را می‌توان متصور شد. شرایط برای دیگر گروهها هم خیلی جذاب به نظر نمی‌رسد. در گروه‌‌‌های بزرگ و کامودیتی‌‌‌‌محوری مانند فلزات اساسی، پتروشیمی‌‌‌‌ها و پالایشی‌‌‌‌ها، روند کاهشی در بازارهای جهانی همان‌طور که در بالا اشاره شد باعث افزایش عرضه‌‌‌‌ها و عدم‌رشد تقاضاست و بازار این گروهها را کماکان کم‌تقاضا خواهد کرد. یکی دیگر از عوامل مهمی که میتواند در گزارشهای آبان‌ماه مورد توجه قرار گیرد، شدت‌گرفتن عرضه خودرو در بورس‌کالا در چند وقت اخیر بود؛ به‌خصوص عرضه پژو۲۰۷ که جزو محصولات پرتیراژ شرکت ایران‌خودرو محسوب می‌شود.
از این رو به نظر می‌رسد روزهای خوش خودرویی‌‌‌ها شروع شده است و این گروه تقاضای مناسبی را در بازار سهام تجربه کرده است که در کل برای چشمانداز کلی شرکت‌های خودرویی خبر خوبی تفسیر می‌شود. در مجموع، شرایط کلی شرکت‌ها در فاز رکود تورمی تفسیر می‌شود و اگر بالانس تورم بالا برود، شرکت‌ها نیز از این زاویه می‌توانند سود حاصل کنند؛ در غیر‌این صورت احتمالا تغییر خاصی در عملکرد صنایع ایجاد نشود و به صورت کلی غیر از چند صنعت محدود خودرویی و قطعات خودرو، دارویی، غذایی و تا حدودی نیروگاهی‌ها نوساناتی در این زمینه خواهند داشت. از طرفی شاید در کلیت بازار (ریتم صعودی کم‌شتاب) به‌احتمال زیاد با توجه به چشمانداز گزارشهای ماه گذشته شرایط موجود حفظ خواهد شد.
نکته‌ای که می‌توانیم به‌عنوان تکمیل چشمانداز به گزارشهای ماهانه بگوییم، بررسی عامل بلندمدت‌تر یعنی شاخص رشد ۶ماهه صنایع بورسی است که با منفی نشان‌دادن رشد، ویژگی‌های اقتصاد گرفتار رکود تورمی را بیش از پیش به ما نشان داد. ضمن اینکه براساس اطلاعات منتشرشده، متوسط رشد اسمی سودآوری کل صنایع بورسی طی نیمه نخست ۱۴۰۱ حدود ۸/ ۲۰درصد بوده است. این در حالی است که میانگین رشد واقعی سودآوری کل صنایع بورسی در این مدت منفی ۱۷درصد (تعدیل‌شده با شاخص بهای تولیدکننده صنعت) را نشان می‌دهد. در این میان، بالاترین سود متعلق به گروه صنایع تولید فرآورده‌‌‌‌های نفتی با حدود ۱۷۳درصد و کمترین متعلق به صنایع فلزات اساسی با رقم منفی ۲/ ۱۳درصد بوده است.
