صعود پتروشیمی‌‌‌ها با چشمانی بسته
دورنمای ابهام‌‌‌آمیز قیمت‌های جهانی محصولات پتروشیمیایی
دنیای‌اقتصاد - راضیه احقاقی : قیمت پایه اغلب محصولات پلیمری و شیمیایی برای عرضه در هفته پیشرو افزایشی اعلام شد. افزایش نرخ ارز نیمایی و فاصله‌گرفتن بهای جهانی برخی محصولات پتروشیمی از کف قیمت یکساله خود، از جمله دلایل رشد قیمت‌های پایه برای عرضه در بازار فیزیکی بورس‌کالای ایران بود. اگرچه بهای جهانی برخی محصولات پتروشیمی در بازارهای جهانی اندکی رشد داشت؛ اما همچنان بازار این محصولات با غلبه سیگنال‌‌‌های کاهشی متاثر از واهمه از بروز رکود اقتصادی مواجه است. در این شرایط، رینگ داخلی محصولات پتروشیمی با حمایت سیگنال صعود نرخ آزاد ارز در بازار داخل با استقبال خوب خریداران روبه‌روست.
بازار رونق داشت؛ عرضه‌‌‌ها کم شد
بررسی روند معاملات محصولات پلیمری و شیمیایی در بازار فیزیکی بورس‌کالای ایران ظرف یک‌هفته اخیر از استمرار رونق در این بازارها حکایت دارد. در حالی که تولیدکنندگان جهانی به دلیل واهمه از بروز رکود اقتصادی با نبود تقاضا مواجه شده و مجبور به کاهش قیمت‌ها هستند، تولیدکنندگان مواد اولیه پلیمری و شیمیایی همچنان با سیگنال کاهش تقاضا روبه‌رو نشده‌‌‌اند و نوسانات مثبت نرخ ارز در بازار داخل باعث شده است تا رونق همچنان در این بازار پابرجا باشد. میزان فروش محصولات پلیمری و شیمیایی در بازار فیزیکی بورس‌کالای ایران پس از هفته ابتدایی شهریورماه به‌طور مستمر بالاتر از میانگین حجم فروش هفتگی در سال گذشته بود. طولانی‌شدن مذاکرات احیای برجام و بازگشت مجدد نرخ ارز در بازار آزاد به مسیر رشد قیمت، مهم‌ترین دلایل رشد حجم معاملات مواد پلیمری و شیمیایی در بازار فیزیکی بورس‌کالای ایران ظرف هفته گذشته بود. البته حجم معاملات محصولات پلیمری و شیمیایی در هفته اخیر (از دوشنبه ۲۰شهریور تا یکشنبه ۲۷شهریور) به علت کاهش عرضه برخی محصولات اندکی افت داشت؛ اما استقبال از عرضه‌‌‌ها بالا بود و در نهایت نیز حجم معاملات محصولات پتروشیمی در کانال ۸۰هزار تنی و بالاتر از میانگین هفتگی حجم فروش در سال قبل یعنی ۷۲هزار تن قرار گرفت.
قیمت‌های پایه افزایشی اعلام شدند
مدیریت توسعه صنایع پایین‌‌‌دست پتروشیمی، نرخ پایه محصولات پلیمری و شیمیایی برای عرضه در دوهفته پیشرو، از دوشنبه ۲۸شهریور تا یکشنبه دهم مهرماه را با فرض نرخ ارز ۲۶هزار و ۸۸۹تومان محاسبه و اعلام کرد، تعطیلی یکشنبه سوم مهر باعث شده است تا این هفته نرخ پایه محصولات پتروشیمی برای دوهفته تعیین و اعلام شود. نرخ ارز نیمایی محاسبه‌شده برای تعیین قیمت پایه ۵/ ۰درصد نسبت به نرخ ارز نیمایی در نظر گرفته‌شده در هفته قبل افزایش داشت و این موضوع از رشد قیمت‌های پایه حمایت کرد. اگرچه چشم‌‌‌انداز مثبت بلندمدتی از نرخ مواد اولیه پتروشیمی در بازار جهانی وجود ندارد؛ اما بهای این محصولات پس از تجربه چند هفته افت نرخ، ظرف هفته گذشته مجددا به مسیر رشد قیمت بازگشت. این موضوع از افزایش قیمت‌های پایه در بازار داخلی نیز حمایت کرد. به این ترتیب قیمت پایه اغلب محصولات پلیمری، افزایشی اعلام شد.
در میان محصولات پلیمری، بیشترین رشد نرخ پایه مربوط به پلی‌‌‌پروپیلن شیمیایی بود که نرخ پایه آن افزایش ۸/ ۲درصدی داشت. در عین حال PVC تنها محصولی بود که این هفته ارزان شد. نرخ پایه این محصول برای عرضه در هفته پیشرو با وجود رشد ۵/ ۰درصدی نرخ مبنای ارز، کاهش ۷۸/ ۱درصدی داشت. پلتس، از کاهش نرخ PVC صادراتی آمریکا ظرف هفته گذشته خبر داد، به نحوی که بهای این محصول فوب آمریکا با کاهش ۳۰دلاری در هر تن با نرخی در محدوده ۷۶۰ تا ۷۷۰دلار به ازای هر تن در روز دوشنبه ۱۲سپتامبر ارزیابی شد. کاهش قیمت به عقبگرد قیمتی PVC در بازارهای آسیایی منجر شد و تاثیر خود را بر نرخ PVC صادراتی ایران و در ادامه، قیمت پایه در بازار داخل گذاشت.
افت قیمت؛ ارمغان بازار جهانی برای پتروشیمی‌‌‌ها
در حالی که بازار داخلی محصولات پتروشیمی متاثر از سیگنال رشد نرخ ارز در بازار داخل همچنان پررونق است، عقبگرد بهای انرژی در بازارهای جهانی و دادههای اقتصادی شرق و غرب، زمینه کاهش تقاضا برای محصولات پتروشیمی و در ادامه، افت نرخ این محصولات را در بازارهای جهانی فراهم کرد. در این شرایط، انتشار دادههای تورمی آمریکا برای ماه اوت بالاتر از پیش‌بینی‌‌‌ها و احتمال تشدید سیاست انقباضی از سوی فدرال‌رزرو برای مهار تورم، سیگنال کاهش نرخ موثری را به بازارهای کالایی وارد کرد. در عین حال، شاخص مدیران خرید صنعتی چین برای ماه اوت طی دومین ماه متوالی کمتر از ۵۰واحد اعلام شد که این موضوع به تقویت ذهنیت بروز رکود در دومین اقتصاد بزرگ جهانی دامن زد. به این ترتیب، دادههای اقتصادی غرب و شرق همزمان سیگنال افت قیمت را برای بازارها به همراه دارد.
محصولات پتروشیمی همگرایی قیمتی بالایی با نوسان نرخ نفتا در بازار جهانی دارند و معمولا تغییر قیمتی این محصول با وقفه‌‌‌ای کوتاه‌مدت در بازار مواد پتروشیمی اثرگذار می‌شود. ظرف یک‌هفته منتهی به روز جمعه شانزدهم سپتامبر، نفتا رشد ۷/ ۱درصدی را در معاملات بورس کالایی آمریکا به ثبت رساند و با نرخ ۶۲۸دلار و ۳۷سنت به ازای هر تن به فروش رفت. تاثیر این رشد قیمتی و فاصله گرفتن بهای نفتا از کف قیمتی ۱۳ماه اخیر خود ظرف این هفته از رشد نرخ قیمت‌های پایه در بازار داخل حمایت کرد. البته در بازه یک‌ماهه نفتا کاهش قیمت ۵/ ۲درصدی را به ثبت رساند و در عین حال بهای فروش آن در روز جمعه ۱۶سپتامبر ۷درصد کمتر از نرخ فروش آن در زمان مشابه در سال قبل قرار گرفت. اگرچه نفتا ظرف یک‌هفته اخیر بازده مثبت ۷/ ۱درصدی داشت؛ اما این محصول همچنان در محدوده‌‌‌ای نزدیک به کف قیمت ۱۳ماه اخیر خود نوسان دارد و به این ترتیب بازار جهانی محصولات پتروشیمی از این منظر با سیگنال قدرتمند افزایش قیمت مواجه نیست.
در عین حال، ظرف یک‌هفته اخیر بهای نفت در بازارهای جهانی به مسیر افت نرخ خود ادامه داد، به‌‌‌نحوی که نفت خام با ثبت کاهش هفتگی ۹۴/ ۱درصدی تا ۱۱/ ۸۵دلار به ازای هر بشکه در روز جمعه ۱۶سپتامبر عقب نشست. احتمال تشدید سیاست انقباضی از سوی فدرال‌رزرو و ترس از بروز رکود اقتصادی در دنیا به کاهش تقاضا برای نفت منجر شده، در عین حال افزایش نرخ دلار آمریکا فشار کاهشی بیشتری را به قیمت دلاری کامودیتی‌‌‌ها وارد کرده و به افت بهای نفت در بازارهای جهانی منجر شده است. کاهش مستمر بهای نفت در بازارهای جهانی برای سومین هفته متوالی می‌‌‌تواند به افت نرخ مشتقات نفتی، از جمله نفتا و در ادامه سایر محصولات جانبی در این زنجیره تولید ظرف هفته‌‌‌های پیشرو منجر شود.
