شانس یک کاشی‌ساز
دنیای اقتصاد - محمد غفوری : شرکت کاشی و سرامیک الوند، در سال ۱۳۶۳ تاسیس شد. این شرکت در سال ۱۳۷۱ شروع به بهره‌برداری از تولید انواع کاشی، ظروف چینی و سرامیکی کرد و در سال ۱۳۷۳ برای اولین بار در بازار سرمایه عرضه شد. در حال حاضر، این شرکت دارای سه کارخانه تخصصی تولید کاشی و سرامیک در شهر صنعتی البرزقزوین است. سهامداران، شرکت کاشی و سرامیک الوند را با نماد «کلوند» می‌‌‌شناسند و درحال‌‌‌حاضر در بازار دوم بورس دادوستد می‌شود.
این شرکت از محل فروش انواع کاشی و سرامیک و همچنین ارائه خدمات آزمایشگاهی، درآمد کسب می‌کند. این نماد ۴۰۰میلیون برگه سهم دارد که آخرین قیمت آن ۲۴۰۰تومان و ارزش بازاری آن معادل ۹۸۰میلیارد تومان بوده است. همچنین بازدهی این نماد در یک‌ماه، سه‌ماه و یکسال اخیر به ترتیب ۷، منفی۲ و ۱۷درصد بوده است. این در حالی است که بازده شاخص کل و بازدهی صنعت کاشی و سرامیک طی یکسال اخیر به‌ترتیب منفی۴ و منفی ۵درصد بوده است که نشان می‌دهد، شرکت طی یکسال اخیر بازدهی بهتری نسبت به صنعت خود و شاخص کل داشته و طی آخرین صورت مالی شرکت، حاشیه سود ناخالص ۲۷درصد، حاشیه سود عملیاتی ۲۵درصد و حاشیه سود خالص ۱۹درصد بوده و سهام شناور «کلوند» در حال حاضر ۲۸درصد است.
توسعه صادرات کاشی و سرامیک یکی از ضرورت‌‌‌های اجرایی در مدیریت صنعت کاشی و سرامیک است. در این خصوص وزارت صمت در میان چشم‌اندازهای افق ۱۴۰۴ اهداف چندی را برای صادرات کاشی و سرامیک کشور در نظر گرفته است که اهداف مهم در سال‌های پیش‌رو، حفظ رتبه چهارم صادرات کاشی و سرامیک ایران و تلاش برای کاهش فاصله با رتبه سوم در اولویت این صنعت قرار دارد. علاوه بر آن حفظ رتبه اول صادرات در منطقه خاورمیانه از اهداف مهمی است که برای دسترسی به آن لازم است به صنعت کاشی و سرامیک کشورهای منطقه توجه کرد.
کاشی و سرامیک نوعی مصالح هستند که عموما از شن، خاک‌رس و مواد معدنی ساخته می‌شوند. ممکن است شکل کلی کاشی‌ها متفاوت باشد. کاشی و سرامیک را معمولا به دو گروه پرسلان و غیر‌پرسلان تقسیم می‌کنند. سرامیک و کاشی غیر‌پرسلانی معمولا از خاک‌رس سفید، قرمز یا حتی قهوه‌ای در ترکیب با دیگر مواد معدنی ساخته می‌شود؛ اما در کاشی و سرامیک پرسلان، نسبت ترکیب خاک‌رس با دیگر مواد به یک‌اندازه است. افزودنی‌هایی که در کاشی و سرامیک پرسلان استفاده می‌شوند، عموما شن سفید یا فلدسپات هستند.
مراحل تولید کاشی و سرامیک به شرح ذیل است:
۱.آماده‌سازی مواد اولیه؛ ۲.آماده‌سازی پودر؛ ۳.شکل‌دهی یا پرس پودر؛ ۴.خشک کردن کاشی و سرامیک؛ ۵.لعاب‌کاری و اصلاح ظاهری؛ ۶.پخت کاشی و سرامیک و ۷.پولیش‌کاری.
آمارهای غیر‌رسمی حاکی از آن است که در حال حاضر حدود ۱۵۰کارخانه کاشی و سرامیک در کشور فعالیت می‌کنند و دامنه تولید سالانه آنها ۳۰۰ تا ۴۰۰میلیون مترمربع اعلام شده است. در این بین، استان یزد با بیش از ۶۰درصد تولید کاشی و سرامیک، رتبه اول را در این صنعت به خود اختصاص داده است. تقریبا بیش از ۱۰۰کارخانه کاشی و سرامیک در استان یزد قرار دارد. عمده کاشی‌های کشور در شهرهای یزد، کرمان، خراسان، اصفهان، تهران و قزوین تولید می‌شوند. ظرفیت اسمی تولید کاشی و سرامیک در کشور ۷۰۵میلیون مترمربع است؛ اما در عمل ۵۰ تا ۶۰درصد این ظرفیت تولید صورت می‌گیرد. ایران با صادرات ۱۸۰میلیون مترمربع در سال، پنجمین صادرکننده کاشی در جهان است. کاهش سرمایه‌گذاری در بازار مسکن و پروژه‌های عمرانی، باعث رکود در بازار کاشی شده و میزان تولید کاشی از ۵۰۰میلیون مترمربع در سال ۹۲ به ۴۵۰میلیون در سال ۱۴۰۰ رسیده است. همچنین به گفته وزارت صمت، شاخص‌های نهاده‌های تولید این صنعت در ایران، مانند تولید سرانه به‌ازای هر کارگر و ضایعات تولیدی، با میانگین‌های جهانی فاصله دارد. ایران با تولید ۴۴۹میلیون مترمربع و صادرات ۱۷۹میلیون مترمربع در سال ۱۳۹۹، به ترتیب ۸/ ۲ و ۵/ ۶درصد از سهم جهانی و به ترتیب جایگاه ششم و پنجم را به خود اختصاص داده است. شرکت صنایع کاشی و سرامیک الوند حدود ۵/ ۱درصد از سهم تولید را در بازار داخل و ۱/ ۰درصد سهم از بازار صادرات را در اختیار دارد. عمده صادرات کاشی و سرامیک کشور یعنی بیش از ۸۰درصد به سه کشور عراق، افغانستان و پاکستان است و عراق با سهم بیش از ۷۰درصد در صدر فهرست صادرات قرار گرفته است.
در بررسی فرآیند تولید کاشی و سرامیک، مواد مصرفی را می‌توان به سه دسته مواد اصلی خاک رس، پرکننده سیلیس و آلومین و گدازآور لعاب تقسیم کرد. دوغاب مواد اولیه وارد اسپری درایر شده و در فشار بالای محفظه به پودر تبدیل می‌شود. مواد اولیه پودرشده وارد قالب‌هایی با فشار بالا شده و پرس می‌شوند. قالب پرس‌شده وارد خشک‌کن عمودی شده و در حدود ۵۰دقیقه خشک می‌شود. در مرحله بعدی، دکور و لعاب اعمال می‌شود. پخت در دمای ۱۰۲۰درجه به مدت ۵۰دقیقه صورت می‌گیرد. در نهایت، محصول بسته‌بندی می‌شود و در مورد کاشی گرانیتی بدون لعاب، پولیش صورت می‌گیرد. در سال ۲۰۲۰ مجموع تولید کاشی و سرامیک در جهان بالغ بر ۱۶,۰۹۳میلیون مترمربع بوده است. چین با تولید ۸,۴۷۴میلیون مترمربع سهم ۶/ ۵۲درصدی را به خود اختصاص داده است. ایران نیز با تولید ۴۴۹میلیون مترمربع با سهم ۸/ ۲درصدی در جایگاه ششم بزرگ تولیدکنندگان این محصول قرار دارد. شرکت کاشی الوند در سال ۱۴۰۰، به میزان ۴/ ۷میلیون مترمربع کاشی به فروش رسانده که فرض شده است این رقم برای سال ۱۴۰۱ به ۸میلیون مترمربع افزایش یابد. در سال ۱۴۰۰ بالغ بر ۸۹درصد از فروش شرکت داخلی و ۱۱درصد صادراتی بوده است؛ در حالی که بالغ بر ۴۰درصد از تولیدات صنعت صادر می‌شود. انتظار می‌رود در سال‌جاری سهم صادرات شرکت افزایش پیدا کند و به ۲۵درصد سهم صادراتی و ۷۵درصد فروش داخلی برسد و به‌واسطه تغییرات نرخ ارز، سودآوری خوبی کسب کند.
«کلوند» در سال مالی منتهی به ۱۴۰۰ موفق به تحقق ۵۸۸میلیارد تومان درآمد عملیاتی شده که نسبت به سال ۱۳۹۹ افزایش ۶۴درصدی داشته است. بهای تمامشده درآمد عملیاتی شرکت ۴۳۲میلیارد تومان بوده که عمده بهای تمامشده شرکت را مواد مستقیم مصرفی و هزینه سربار تشکیل می‌دهد.
«کلوند» در دوره سه‌ماه ابتدایی سال ۱۴۰۱ مجموعا ۱۹۰میلیارد تومان فروش داشته که تقریبا ۷۵درصد فروش داخلی و ۲۵درصد فروش خارجی بوده است و ۸۰میلیارد تومان افزایش فروش را نسبت به مدت مشابه سه سال قبل نشان می‌دهد. همچنین میزان فروش ماهانه شرکت در مردادماه امسال ۷۵میلیارد تومان بوده که نسبت به مرداد ۱۴۰۰ افزایش ۶۷درصدی داشته است. شرکت کاشی الوند از ابتدای سال مالی تا انتهای مردادماه ۱۴۰۱ در مجموع ۳۳۹میلیارد تومان فروش داشته که فروش شرکت در مدت مشابه سال۱۴۰۰، به میزان ۲۱۰میلیارد تومان بوده است. برآورد تحلیلی شرکت برای سال مالی ۱۴۰۱ حدود ۸۶۰میلیارد تومان فروش و ۶۰۰میلیارد تومان بهای تمامشده درآمد عملیاتی است که افزایش ۴۶درصدی فروش و افزایش ۴۰درصدی بهای تمامشده شرکت را نوید می‌دهد.
درخصوص برآورد نسبتهای مالی این نماد برای سال‌جاری باید گفت، EPS سهم ۴۸۶تومان براساس آخرین سرمایه و P/ E آن عدد ۵ را نشان می‌دهد که نسبت به P/ E صنعت که عدد ۷ است، کوچک‌تر است. یکی از عوامل رشد حاشیه سودهای شرکت، به‌‌‌خصوص در سال‌جاری رشد ۴۶درصدی درآمد عملیاتی شرکت نسبت به رشد ۴۰درصدی بهای تمامشده محصولات است و انتظار می‌رود در سال‌جاری حاشیه سود شرایط بهتری را نسبت به سال ۱۴۰۰ تجربه کند. تعیین نرخ فروش صنعت کاشی و سرامیک در بخش فروش داخلی توسط کمیسیون فروش و با تصویب مدیرعامل صورت می‌گیرد، حال آنکه نرخ فروش محصولات صادراتی با توجه به بیشترین پیشنهاد تعیین می‌شود. عواملی همچون نرخ مواداولیه، هزینه حقوق و دستمزد، تورم و نرخ ارز بر قیمت‌گذاری محصولات این صنعت موثرند. بر این اساس نرخ فروش سال ۱۴۰۱ با افزایش ۴۵درصدی نسبت به سال ۱۴۰۰ در نظر گرفته شده است. میانگین نرخ فروش محصولات شرکت برای سال‌جاری ۱۱۲هزار تومان برآورد شده است.
یکی از مزیت‌های مهم صنعت کاشی و سرامیک وجود بیش از ۹۰درصد مواد اولیه در داخل کشور و نبود مشکلات ناشی از ارز برای واردات آن است. اصلی‌ترین بخش بهای تمامشده را مواد مستقیم با سهم ۵۳درصدی به خود اختصاص می‌دهد، مهم‌ترین مواد اولیه مصرفی برای تولید، شامل خاک رس، لعاب، رنگ، پالت و کارتن است. نسبت دستمزد و سربار ساخت به بهای تولید نیز به ترتیب ۱۲ و ۳۶درصد است. افزایش نرخ مواد و دستمزد نسبت به متوسط سال ۱۴۰۰ معادل ۵۰درصد در نظر گرفته شده و جمع بهای تمامشده شرکت برای سال‌جاری ۶۰۰ میلیارد تومان است.
«کلوند» با بهای تمامشده ۶۰۰میلیارد تومانی و فروش ۸۶۰میلیارد تومانی برای کل سال ۱۴۰۱ و میانگین وزنی نرخ فروش محصولات ۱۱۲هزار تومانی و دلار ۲۵هزار تومانی، در نهایت ۱۹۴میلیارد تومان سود خالص و ۴۸۶ تومان سود خالص به ازای هر سهم خواهد داشت. مارکت‌کپ شرکت در حال حاضر ۹۸۲میلیارد تومان و قیمت هر سهم روی تابلو ۲.۴۵۰تومان است. با توجه به مفروضات ذکرشده و سودهای برآوردی محاسبه‌شده، نسبت قیمت به سود P/ E آینده‌نگر سهم با فرض سود چهار فصل برای سال ۱۴۰۱ و با توجه به قیمت ۲.۴۵۰تومانی در سطح ۵واحد قرار می‌گیرد. P/ E تاریخی صنعت کاشی ۷ تا ۵/ ۷واحد است و مقایسه نسبتهای قیمت به درآمد گفته‌شده نشان می‌دهد که «کلوند» در حال حاضر جزو سهام کم‌حاشیه بازار به‌حساب می‌آید.
