افزایش ۲درصدی تولید مواد پلیمری در بهار امسال
دنیای‌اقتصاد : تولید مواد پلیمری در سه ماه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲درصد افزایش داشته است. بر اساس گزارشی که از آمارهای سامانه جامع تولید و فروش شرکت ملی صنایع پتروشیمی تهیه شده است میزان تولید مواد پلیمری در بهار سال گذشته ۹۳/ ۱میلیون تن بوده که امسال به ۹۸/ ۱میلیون تن رسیده است. از طرفی مقایسه عرضه مواد پلیمری در بورس کالا در مقایسه دو بهار، ۳۶درصد معاملات، ۲درصد عرضه و ۵۷درصد تقاضا رشد داشته است.
افزایش تولید و فروش
سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان در گزارشی وضعیت تنظیم بازار محصولات پتروشیمی در سال ۱۴۰۰ و سه ماه ابتدای امسال را بررسی کرده است. به گزارش اینپیا، در این گزارش که آمار آن از سازمان‌های مختلف تهیه شده، در بخش تولید در سه ماه سال‌جاری بالغ بر ۱۵میلیون تن انواع محصولات پتروشیمی تولید شده است که شامل ۹/ ۱میلیون تن مواد پلیمری، ۸/ ۶میلیون تن مواد پایه و شیمیایی و ۶۳میلیون تن سایر محصولات توسط ۵۵ مجتمع پتروشیمی است. این ارقام در مقایسه با سه ماه نخست سال قبل، ۲درصد رشد را نشان می‌دهد. با تاکید بر بخش مواد پلیمری، نگاهی به آمار این سامانه نشان می‌دهد که میزان تولید مواد پلیمری در سه ماه نخست سال گذشته برابر ۹۳/ ۱میلیون تن بوده که این رقم در مدت مشابه امسال به ۹۸/ ۱میلیون تن رسیده است که به معنی ۲درصد افزایش است.
نگاهی به وضعیت توزیع بورسی انواع محصولات پتروشیمی نشان می‌دهد از حجم ۴.۸۸۰هزار تن محصولات پتروشیمی که در ۳ ماه نخست سال در داخل کشور به فروش رسیده است بیش از ۵۱۲هزار تن ذیل گروه‌‌‌های پلیمری و شیمیایی بورس کالای ایران است و ۲۶۶هزار تن محصولات پایه در رینگ داخلی بورس انرژی عرضه شده‌‌‌اند که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، عرضه به میزان۴درصد، تقاضا به میزان ۳۹درصد و حجم معاملات به میزان ۲۳درصد افزایش داشته است. دراین میان سهم گروه کالایی پلیمری، در ۳ ماه نخست سال گذشته در بخش عرضه ۱.۱۹۲ هزارتن، در بخش تقاضا ۱.۱۲۵ هزارتن و در بخش معامله ۷۸۸هزار تن بوده که این ارقام در ۳ ماه نخست امسال به ترتیب به ۱.۲۱۷هزار تن در بخش عرضه، ۱.۷۷۱هزار تن در بخش تقاضا و ۱.۰۷۲هزار تن در بخش معامله رسیده است. در واقع مقایسه ۳ ماه نخست امسال و سال ۱۴۰۰ نشان می‌دهد که میزان عرضه ۲درصد، تقاضا ۵۷درصد و معاملات ۳۶درصد تغییر داشته است.
بر اساس گزارش سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان، در بخش قیمت نرخ پایه و نرخ معامله شده محصولات پلیمری در خرداد سال‌جاری نسبت به فروردین سال ۱۴۰۰ تقریبا ثابت بوده است. همچنین در ۳ ماه نخست سال‌جاری در ۵۵درصد از محصولات پتروشیمی، رقابت قیمتی حادث شده که در مجموع بالغ بر ۲۳هزار میلیارد ریال به بهای تمام‌‌‌شده تولید صنایع پاییندست اضافه شده است. آمارها نشان می‌دهد بالاترین رقابتها مربوط به کالاهای «پلی وینیل کلراید گرید ۶۵»، «پلی اتیلن ترفتالات بطری و نساجی »، «پلی پروپیلن شیمیایی» و «پلی‌‌‌اتیلن سنگین لوله» بوده است که مجموع ۶۵درصد از ارزش کل رقابت را در برمی‌گیرد.
۳۶درصد از کل ارزش فروش داخلی سهم بطری، مخزن و ...
سازمان حمایت در بخش دیگری از گزارش خود به عملکرد خریداران در سال ۱۴۰۰ و ۳ ماه نخست سال‌جاری پرداخته است که بر اساس آن در زمینه فروش داخلی، حدود ۳هزار واحد تولیدی در سه ماه نخست سال‌جاری از بازار اصلی بورس کالا محصولات پتروشیمی خریداری کرده‌‌‌اند که از این تعداد، یک‌‌‌هزار و ۶۰۰ واحد تولیدی با سهم ۵۰درصد از ارزش کل معاملات بورس کالا، اطلاعات تولید، فروش داخلی و صادرات خود را در سامانه جامع تجارت ثبت کرده‌‌‌اند. با در نظر گرفتن ارزش کل فروش داخلی واحدهای تولیدی پاییندست، بالغ بر ۴۰۰هزار میلیارد ریال انواع کالای نهایی و واسطه‌‌‌ای مورد معامله قرار گرفته است.
همچنین ۳۶درصد از کل ارزش فروش داخلی به محصولات طبقه کالایی «ملزومات و قطعات پلاستیکی مورد مصرف در بسته‌‌‌بندی و نگهداری کالا» شامل بطری، مخزن، کیسه و ... تعلق دارد.
صادرات سه‌ماهه محصولات تولیدی صنایع پایین‌‌‌دستی هم بر اساس آمارهای گمرک جمهوری اسلامی ایران، حاکی از آن است که در ۳ ماه اخیر۲۲۳هزار تن کالای تولیدی از سوی خریداران محصولات پتروشیمی از بورس صادر شده است که تحت عنوان مواد پلاستیکی و اشیای ساخته شده از این مواد، ۴۳درصد رشد داشته است.
چالش‌های فعلی بازار محصولات پتروشیمی
بر اساس گزارش سازمان حمایت، نخستین چالشی که بازار محصولات پتروشیمی در شرایط فعلی با آن روبه‌رو است، اجرایی نشدن واردات تلفیقی محصولات دارای کمبود است و نکته قابل‌توجه در بحث واردات تلفیقی به تعویق افتادن مداوم تحویل کالای وارداتی است و به خریداران این پیام را می‌دهد که عزم جدی برای واردات از طرف تامین‌کنندگان وجود ندارد و این موضوع سبب شده است که رقابتها به بازار بازگردد. این روند فعلی و عدم‌واردات سبب می‌شود که صنایع پاییندست با رشد قیمت پایه محصول داخلی مواجه شوند، در نتیجه آن تولیدکنندگان اقدام به افزایش قیمت کالاهای تولیدی خود کرده و در نهایت مصرف‌کنندگان کالاهای نهایی تاثیر آن را می‌پذیرند.
چالش دیگری که در بازار محصولات پتروشیمی وجود دارد، قیمت‌گذاری و چالش‌های آن است که چهار رویکرد در این زمینه بر اساس دستورالعمل تنظیم بازار محصولات پتروشیمی در نظر گرفته شده است. مدل اول احصای قیمت فوب ایران از نشریات جهانی، مدل دوم راجع به بازارهای هدف صادراتی، مدل سوم نرخ‌گذاری بر مبنای ضوابط قیمت‌گذاری هیات تعیین و تصویب قیمت‌ها و مدل چهارم بر اساس توافق میان فروشندگان و خریداران است.
