سرنوشت مبهم و هدف نامعلوم
سیدجلال صادقیشریف/ عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی
پیشنویس قانون بورس و اوراق بهادار بیشتر در جهت ارتقای قانون مذکور در حوزههای نظارتی و ضمن اجرای قوانین و مقررات توسط نهادهای ذیربط از جمله سازمان بورس و اوراق بهادار در حوزههای مختلف تدوین شده است. همچنین در این قانون در ماده «۳» مکرر هیات ناظران دیده شده است. برخی وظایف شورای عالی بورس به وظایف سازمان انتقال پیدا کرده است که این امور به دلیل تخصصی و حرفهای و ریز به سازمان منتقل شده که هم باعث تقویت سازمان و هم باعث انباشتهشدن وظایف سازمان میشود و در نهایت، حوزه مسوولیت سازمان را افزایش میدهد. همچنین تبدیل رشته مالی به حوزه مالی شبهات در این زمینه را کاهش میدهد و به رشتههای نزدیک به مالی نیز اجازه ورود به این حوزه را میدهد. در خصوص فرهنگسازی اختصاص بودجه توسط سازمان امر پسندیدهای است و موجب توسعه بیشتر فرهنگ بورس در بین عامه مردم میشود.
اطلاعرسانی در حوزه عملکرد سازمان، مورد دیگری است که به آن پرداخته شده است. امتیازاتی به رئیس سازمان داده شده تا از قبیل رأی در شورای پول و اعتبار، تمهیداتی برای معامله مهم سهم شرکتهای سهامی خاص در این پیشنویس دیده شده که به نقدشوندگی این شرکتها کمک میکند. البته در خصوص مهلت استفاده از حقتقدم محدوده زمانی حداکثر تا ۱۵روز تمدید در نظر گرفته شده است. همچنین تبصره اضافهشده به ماده «۱۶» چندان راهگشا نیست؛ اما در ماده «۱۸» وظایف شورا در رسیدگی به تخلفات تعیین خواهد شد و پرداخت سود از طریق سجام تبدیل به قانون شده است. در مجموع «۱۶» ماده به قانون فعلی اضافه شده که همگی با اهداف ایجاد کارآیی و امنیت اقتصادی و جلوگیری از وقوع جرم و تخلف و تقسیم بیشتر کار بین شورای عالی بورس و ارکان سازمان، شرکتها و نهادهای مالی ایجاد شدهاند. آنچه در تدوین این قانون باید مورد توجه و مراقبت قرار گیرد، این است: تعامل بیشتر با سازمان، کانونها و نهادهای خبرگان بازارسرمایه در خصوص اموری است که میتواند به ارتقای کارآیی بازارسرمایه به کشور کمک کند و فرهنگ بورس و سرمایهگذاری در بازاری امن و مطمئن و بلندمدت را در بین عامه مردم ایجاد کند.
در نهایت، به عقیده بنده، این پیشنویس باید هدف از اصلاحات این قانون را بیان و نتیجه حاصل از اجرای این اصلاحات و تاثیر آن بر کارآیی بازار سرمایه و حفظ و ارتقای ارزش سرمایهگذاری و تشویق مردم به مشارکت بیشتر در بازار سرمایه را بیان کند. در این پیشنویس، دغدغه نگارندگان یا ارائهدهندگان مشخص نیست. سوال اساسی این است که اجرای این اصلاحات، چه اهداف اقتصادی و فرهنگی و اجتماعی دارد که موجب افزایش رفاه آتی جامعه و مردم میشود؟ در نهایت باید مشخص شود که این قانون، چه مشکلاتی را از دوش بازارسرمایه بر میدارد. باید گفت، اصلاح قانون اوراق بهادار، باید به کارآیی بهتر و توسعه، رشد و امنیت بورس کمک کند.