مزایای عرضه ملک در بورس‌کالا
فاطمه حاج‌‌‌علی : یکی از معضلاتی که سال‌هاست، بسیاری از مردم با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند، مساله خرید مسکن، به‌خصوص در شهرهای بزرگ است. در حالی که بازار مسکن در سال‌های اخیر، روندی صعودی و تورمی داشته، خانه‌‌‌دار شدن برای گروه زیادی از مردم به آرزو تبدیل شده است. با افزایش قیمت مسکن در سال‌های اخیر، فاصله قدرت خرید و پس‌‌‌انداز افراد با مبلغ خرید ملک، افزایش یافته است. بنابراین سیاستگذاران و نهادهای مربوط باید با اتخاذ طرح‌‌‌ها و راهکارهایی، قدرت خرید مردم را برای خانه‌‌‌دار شدن افزایش دهند. عرضه مسکن در بورس‌کالا یکی از طرح‌‌‌هایی است که در چند سال اخیر مطرح شده بود و از ۲۹ مرداد ۹۹ اولین عرضه ملک در تابلوی املاک و مستغلات بورس کالای ایران رقم خورد. نخستین عرضه، متعلق به شرکت عمران شهر جدید پردیس بود که این شرکت، یک‌باب واحد تجاری را با قیمت پایه ۱۰میلیارد و ۶۳۹میلیون ریال به فروش رساند تا پرونده‌‌‌ای جدید در معاملات بازار سرمایه کشور باز شود.
قیمت‌گذاری دستوری کالاها تبعات زیادی برای اقتصاد و شرکت‌ها دارد. باید توجه کرد که بورس و بازار سرمایه جای تعیین قیمت نیست، بلکه مکانی برای کشف بهینه قیمت‌ها براساس سازوکار عرضه و تقاضاست. این رویه تاکنون در بورس‌کالا برای مبادلات کالایی دنبال شده و این بستر توانسته‌است، به مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان کالایی کشور کمک بسیاری کند. بسیاری از کارشناسان و مسوولان مربوطه اعلام کرده‌‌‌اند که عرضه مسکن در بورس‌کالا می‌‌‌تواند زمینه رشد تولید، بهبود معاملات، ایجاد شفافیت، جلوگیری از رانت و کاهش دلالی‌‌‌ها را فراهم کند.
با طرح عرضه مسکن در بورس‌کالا، این فرصت به مالکان داده می‌شود تا دارایی خود را به روش مدرن به فروش برسانند و مشکلات فروش سنتی دارایی خود (مسکن) را نداشته باشند. عرضه مسکن در بورس‌کالا، به غیر از تسهیل خرید و فروش مسکن، موجب شفافیت بیشتر معاملات و افزایش قدرت خرید مسکن از سوی مردم، واقعی‌شدن قیمت‌ها، تامین مالی سازندگان و مهم‌تر از همه اشتغال‌زایی وسیع در کشور می‌شود. همچنین شرایط غیر‌نرمال و قیمت‌های غیرواقعی که در بخش مسکن وجود دارد، با ورود به بورس‌کالا به‌تدریج از بین رفته و نرخ اصلی و واقعی مسکن را نشان‌می‌دهد. بنابراین عرضه مسکن در این بازار کاهش تقاضای واسطه‌‌‌گری را به دنبال دارد و سبب می‌شود که قیمت‌ها متعادل شود و حتی کاهش پیدا کند. در طرح فروش متری مسکن در بورس‌کالا نیز با توجه به اینکه با افزایش قیمت مسکن، برخی افراد قدرت خرید یک‌واحد مسکونی را ندارند، با این طرح می‌‌‌توانند با توجه به مبلغی که دارند، اقدام به خرید کنند. در حال حاضر، در پیش‌فروش مسکن، مبلغ ملک در چند دوره واریز می‌شود؛ اما هیچ ضمانتی برای تحویل به‌موقع آن وجود ندارد، در حالی که در خرید اوراق سلف مسکن، با مبلغ اندک هم می‌‌‌توان یک مترمربع خانه خریداری کرد و نیازی به پرداخت کامل پول یک‌واحد مسکونی نیست. ضمن اینکه بورس‌کالا ضمانت تحویل به‌موقع واحد را می‌دهد و در زمان موعد، براساس امیدنامه مسکن را تحویل می‌دهد.
خوشبختانه، عملکرد موفق بورس‌کالا طی یک‌سال اخیر در زمینه فروش املاک وزارت راه و شهرسازی، وزارت دفاع و بانک‌ها باعث شده است تا مشتریان دیگری از جمله شهرداری، بانک‌های دیگر و سازمان‌ها به عرضه املاک خود در این بورس اقدام کنند. با توجه به اینکه فرآیند خرید و فروش ملک به شیوه سنتی، غیرشفاف است، می‌‌‌تواند زمینه بروز تخلف و فساد را ایجاد کند که این مساله منافع ملی کشور را نیز به‌خصوص در انبوه‌‌‌سازی‌‌‌ها تهدید می‌کند. در بحث عرضه املاک در بورس‌کالا سیاستگذاران، به‌عنوان ناظر حضور خواهند داشت و طرف خریدار و قیمتی که پیشنهاد و در نهایت معامله می‌شود، مشخص خواهد بود. به این ترتیب، با توجه به نظارت‌‌‌ها و تضامینی که در بازار سرمایه وجود دارد، شائبه‌‌‌هایی که پیش از این وجود داشت نیز از میان می‌رود و خریدار با خیال راحت می‌‌‌تواند اقدام به سرمایه‌گذاری می‌کند و اگر سازنده به تعهدات خود عمل نکند، باید خسارت پرداخت کند. همچنین فروش املاک در سریع‌‌‌ترین زمان ممکن انجام می‌شود و در صورت عدم‌انجام معامله، امکان عرضه متوالی در هفت روز وجود دارد، به این ترتیب، در زمان فروش املاک صرفه‌‌‌جویی می‌شود.
