ژانویه پرسفر توریسم ۲۰۲۲
«ریسک کرونا» جای خود را به «ریسک جنگ» میدهد
دنیایاقتصاد : سازمان جهانی گردشگری در جدیدترین گزارش خود اعلام کرد، گردشگری در سال ۲۰۲۲ شروع قدرتمندی را تجربه کرده در حالی که با عدمقطعیتهای جدیدی روبهرو است.

گردشگری بینالمللی در ژانویه ۲۰۲۲ به مسیر بهبودی خود ادامه داده و عملکرد بسیار بهتری نسبت به شروع ضعیف سال ۲۰۲۱ داشت. ورودیهای جهانی با افزایش ۱۸میلیونی بیش از دو برابر معادل ۱۳۰درصد در مقایسه با ژانویه ۲۰۲۱ افزایش یافته است. البته باوجود نتایج قوی، سرعت بهبودی در ژانویه تحتتاثیر گونه جدید «اُمیکرون» و اعمال محدودیتهای سفر در چند مقصد قرار گرفت. پس از رسیدن تعداد گردشگران بینالمللی در سهماهه سوم ۲۰۲۱ به منفی ۶۰درصد، ورودیها در ژانویه ۲۰۲۲ در مقایسه با ابتدای ۲۰۱۹ یعنی سال قبل از کرونا در حدود منفی ۶۷درصد بود.
همه مناطق جهان در ژانویه ۲۰۲۲، در مقایسه با سطح پایین ژانویه ۲۰۲۱، از بازگشت قابلتوجهی برخوردار شدند. اروپا و قاره آمریکا همچنان قویترین نتایج را ثبت کردند. اروپا با ۱۹۹درصد سه برابر بیشتر از ژانویه ۲۰۲۱ مورد استقبال گردشگران قرار گرفتند. در حالی که قاره آمریکا با ۹۸درصد تعداد ورودیهای خود را به دو برابر رساند. در مقاسه با سال ۲۰۱۹ نیز اروپا و قاره آمریکا با منفی ۵۳ و ۵۲درصد کمترین میزان کاهش را داشتهاند.
خاورمیانه و آفریقا در ژانویه ۲۰۲۲ نیز با ۸۹ و ۵۱درصد نسبت به سال ۲۰۲۱ رشد داشتهاند که البته در مقایسه با سال ۲۰۱۹ همچنان کاهش بیش از ۶۰درصدی را نشان میدهند. در این میان آسیا و اقیانوسیه همچنان ضعیفترین عملکرد را داشته اما با وجود این، رشد ۴۴درصدی را نسبت به سال گذشته به ثبت رسانده است. باتوجه به اینکه چند مقصد در این منطقه همچنان برای سفرهای غیرضروری بسته باقی ماندند، ورودیهای بینالمللی آن در مقایسه با سال ۲۰۱۹ همچنان بیشترین کاهش در حدود منفی ۹۳درصد را به ثبت رساند.
بیشتر زیرمنطقههای جهان شاهد رشد دو تا چهار برابری ورودیهای بینالمللی خود در ژانویه ۲۰۲۲ در مقایسه با ماه مشابه در سال ۲۰۲۱ بودند. اروپای غربی با رشد ۳۰۰درصدی گردشگران بینالمللی بهترین نتایج را داشته است که چهار برابر بیشتر از ژانویه سال ۲۰۲۱ بوده، اما همچنان ۵۸درصد کمتر از سال ۲۰۱۹ است. علاوه بر این کارائیب با رسیدن به منفی ۳۸درصد، و اروپای جنوبی و مدیترانه با منفی ۴۱درصد سریعترین میزان بهبود را نسبت به سطح ۲۰۱۹ نشان دادند. در میان مقاصد کوچک، چند جزیره در دریای کارائیب و آسیا و اقیانوسیه، همراه با برخی از مقاصد کوچک در اروپا و آمریکای مرکزی شامل آندورا (منفی۳درصد)، آلبانی (منفی۷درصد)، جمهوری دومینیکن (منفی۱۱درصد)، صربستان و مالدیو (هر دو منفی۱۳درصد)، بلغارستان و کوراسائو (هر دو منفی۲۰درصد)، السالوادور (منفی۱۹درصد) و سیشل (منفی۲۷درصد) بهترین نتایج را در ژانویه ۲۰۲۲ نسبت به سال ۲۰۱۹ ثبت کردند. بوسنی و هرزگوین با رشد ۲درصدی حتی از سطح قبل از همهگیری نیز فراتر رفت. در میان مقاصد بزرگتر، ترکیه و مکزیک به ترتیب با کاهش ۱۶درصدی و ۲۴درصدی مواجه شدند که بیشتر این مقاصد نیز جزو بهترین عملکردها در سال ۲۰۲۱ بودند.
چالشهای پیش روی گردشگری در ۲۰۲۲
پس از رشد بیسابقه توریست ورودی در ژانویه ۲۰۲۲ و سهماهه آخر ۲۰۲۱، انتظار میرود، گردشگری بینالمللی به بهبود تدریجی خود در سال ۲۰۲۲ ادامه دهد. از ۲۴ مارس، ۱۲ مقصد محدودیتهای مرتبط با کووید-۱۹ را نخواهند داشت و تعداد فزایندهای از مقاصد در حال کاهش یا برداشتن محدودیتهای سفر بودند که به آزادسازی تقاضای متوقف شده، کمک میکند. همچنین در حالی که گردشگری بینالمللی بازمیگردد، گردشگری داخلی به بهبودی در تعداد فزایندهای از مقاصد ادامه خواهد داد. با این حال، خطرات عمدهای، بهبود مداوم گردشگری در سال ۲۰۲۲ را تهدید میکند. حمله نظامی روسیه به اوکراین همراه با یک محیط اقتصادی چالش برانگیز از جمله قیمت بالای انرژی میتواند سرعت کند و نابرابر بهبودی را مختل کند. محدودیتهای سفر هنوز در بسیاری از مقاصد به دلیل همهگیری مداوم وجود دارد، همچنین میتواند بهبود گردشگری بینالمللی را به تاخیر بیندازد. حمله نظامی روسیه به اوکراین معیشت دههامیلیون نفر را تحتتاثیر قرار میدهد. این درگیری همچنین نشاندهنده خطر بزرگی برای بهبود گردشگری بینالمللی است که هنوز ضعیف و ناهموار است، اگرچه ارزیابی تاثیر کامل آن، زود است. این درگیری میتواند منجر به ایجاد خطر بازگشت عدماعتماد به سفرهای جهانی شود. بازارهای مبدا ایالات متحده و آسیا که دوباره شروع به باز شدن کردهاند، ریسکپذیر نیستند که این امر میتواند سفرهای جهانی بهویژه سفر به اروپا را تحتتاثیر بگذارد. بسته شدن حریم هوایی اوکراین و روسیه، و همچنین ممنوعیت شرکتهای هواپیمایی روسی توسط بسیاری از کشورهای اروپایی، بر سفرهای درون اروپایی تاثیر میگذارد. به گفته یوروکنترل (از ۲۳ مارس)، تغییر مسیر در اطراف اوکراین، جریان ترافیک در یک منطقه وسیع را مختل میکند، چنانکه تاکنون پروازهای مولداوی متوقف شده و پروازهای اطراف مرزهای اوکراین، روسیه و بلاروس نیز مختل شده است. این اختلاف همچنین در پروازهای طولانی بین اروپا و آسیای شرقی نیز اثر میگذارد که منجر به پروازهای طولانیتر و هزینههای بالاتر میشود.روسیه و اوکراین هر دو مجموعا ۳درصد از هزینههای جهانی گردشگری بینالمللی در سال ۲۰۲۰ را تشکیل میدهند، به این معنی که حداقل ۱۴میلیارد دلار از درآمدهای گردشگری ممکن است در نتیجه یک درگیری طولانیمدت از بین برود. این کشورها ۴درصد از ورودیهای بینالمللی به اروپا و یکدرصد از درآمدهای گردشگری بینالمللی اروپا را تشکیل میدهند. اهمیت هر دو بازار برای کشورهای همسایه در اروپا و فراتر از آن، از جمله جزایر قابلتوجه است.
بازار روسیه در طول بحران کرونا در مقاصد راه دور مانند مالدیو از ۵درصد در سال ۲۰۱۹ به ۱۷درصد در سال ۲۰۲۱، سیشل از ۳درصد به ۱۷درصد یا سریلانکا از ۵درصد به ۹درصد، افزایش قابلتوجهی به دست آورد.
اگرچه ارزیابی تاثیر کامل در این درگیری، زود است، اما بررسیها و رزروهای سفر هوایی در کانالهای مختلف نشان میدهد که تقاضا در هفته پس از آغاز درگیری در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ کاهش مییابد، اما در اوایل مارس دوباره بازگشته است. در شرایط حاضر، باید دید که این امر، واکنش مصرفکنندگانی است که از بالاتر رفتن قیمتهای سفر در آینده میترسند یا اینکه تقاضا به سمت مقاصد امنتر یا نزدیکتر به خانه تغییر میکند. حمله نظامی فشار بیشتری بر شرایط اقتصادی چالش برانگیز وارد میکند و منجر به تضعیف اعتماد مصرفکنندگان و عدماطمینان سرمایهگذاری میشود. عوامل اقتصادی نامطلوبی همچون افزایش قیمت نفت و تورم کلی و همچنین افزایش نرخ بهره و ادامه اختلال در زنجیره تامین میتوانند بر تقاضای سفر تاثیر بگذارند. این درگیری باعث افزایش قیمت کالاهایی مانند انرژی و غذا شده است، زیرا روسیه و اوکراین صادرکنندگان عمده این کالاها هستند.
افزایش اخیر قیمت نفت (از پایینترین سطح ۴۰ دلار در هر بشکه نفت برنت در سال ۲۰۲۰ به بیش از ۱۰۰ دلار در مارس ۲۰۲۲، بالاترین رقم در ۱۰ سال اخیر) و همچنین افزایش تورم، حملونقل و مسکن را گرانتر کرده و فشار زیادی بر قدرت خرید مصرفکنندگان وارد میکند. این تضاد همچنین میتواند مانع رشد اقتصادی شود. در میان عدمقطعیت فعلی، سازمان همکاریهای اقتصادی و توسعه (OECD) برآورد کرده که رشد جهانی در سالجاری میتواند بیش از یکدرصد کمتر از آنچه پیش از جنگ پیشبینی شده، باشد. تورم که در ابتدای سال بالا رفته بود، میتواند حداقل ۵/ ۲درصد بیشتر باشد. شوک قیمت، بهویژه در حوزه مواد غذایی و انرژی، خطر اختلال در تولید کالاها و خدمات در سراسر جهان و افزایش فقر را به همراه دارد. این پیشبینی با تحلیل پیامدهای بالقوه مناقشه بر بهبود و رشد اقتصاد جهانی توسط کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (UNCTAD) مطابقت دارد، که پیشبینی خود از رشد اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۲ را از ۶/ ۳درصد به ۶/ ۲درصدکاهش داده است. همچنین هشدار داد که کشورهای در حال توسعه بیشترین آسیبپذیری را در برابر این کندی روند رشد اقتصاد جهانی خواهند داشت. به منظور مهار تورم فزاینده، فدرال رزرو ایالات متحده، افزایش ۲۵/ ۰درصدی نرخ بهره را در ۱۶ مارس ۲۰۲۲ اعلام کرد که اولین افزایش از نرخ نزدیک به صفر از سال ۲۰۱۸ است و پیشبینی میکند تا پایان سال به ۹/ ۱درصد افزایش یابد. این امر ضمن مقابله با تورم، اعتبار را گرانتر میکند و بر تقاضای مصرفکننده و سرمایهگذاری تاثیر میگذارد.
سناریوهای سازمان جهانی گردشگری به رشد ۳۰ تا ۷۸درصدی ورود گردشگران بینالمللی در سال ۲۰۲۲ در مقایسه با سال گذشته، به عوامل مختلفی بستگی دارد. این رقم ۵۰ تا ۶۳درصد کمتر از سطح قبل از همهگیری است. اگرچه در حال حاضر این سناریوها بدون تغییر باقی ماندهاند، اما با تغییر عوامل سلامت، سیاست، ژئوپلیتیک و اقتصاد در معرض بازنگری قرار دارند. تاثیر این تضاد بر روندهای گردشگری کوتاهمدت هنوز دیده نشده است و تا حد زیادی به مدت و وسعت تضاد بستگی دارد، که امید است تا حد امکان محدود باشد. همچنین از سرگیری موثر سفرهای بینالمللی نیز به تضمین برابری واکسیناسیون و هماهنگی بین کشورها از نظر محدودیتهای سفر، اجرای پروتکلهای ایمنی و بهداشت هماهنگ و ارتباطات موثر برای کمک به بازگرداندن اعتماد مصرفکننده بستگی دارد.