اوره‌سازان بعد از جهش اوره

قیمت‌گذاری داخلی و جهانی

هیات‌وزیران در سال ۱۳۹۸ نرخ فروش کود اوره به شرکت خدمات حمایتی کشاورزی را بر اساس نرخ‌های بورس‌کالا مصوب کردند. بر اساس این مصوبه قیمت فروش کود اوره در کیسه‌‌‌های ۵۰کیلویی درِ واحد تولیدی و تحویل به شرکت خدمات حمایتی کشاورزی به مبلغ ۳۹۸‌هزار و ۱۲۵ریال تعیین شد. طبق این مصوبه، سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است مابه‌‌التفاوت حداقل قیمت کشف‌شده در بورس کالا طی ۶ماه گذشته با قیمت فروش شرکت‌های پتروشیمی به بخش کشاورزی را پس از حسابرسی یارانه‌‌‌ای در لوایح بودجه‌‌‌ سنواتی پیش‌بینی کند تا پس از تصویب و تخصیص اعتبار از سوی جهاد کشاورزی در اختیار شرکت‌های مذکور قرار گیرد.

نرخ فروش محصولات صادراتی اوره و آمونیاک بر اساس نرخ فروش جهانی تعیین می‌شود. قیمت اوره با قیمت نفت، گاز طبیعی، زغال‌‌‌سنگ و شاخص قیمت مواد غذایی، همبستگی بالایی دارد.

اوره فوب ایران از رقم ۴۰۰دلار در اواخر شهریور امسال به اوج قیمتی خود یعنی ۹۰۰دلار در آذرماه رسید. بعد از آن، این محصول با کاهش قیمت مواجه شد و در اواخر بهمن به حدود ۵۵۰دلار رسید. اما همزمان با جنگ روسیه علیه اوکراین، نرخ اوره جهانی (فوب خلیج‌فارس) جهش حدود ۲۵۰دلاری را تجربه کرد و به بالای ۷۲۲دلار بر تن رسید. این رشد قیمتی کاملا تحت تاثیر حمله روسیه به اوکراین قرار گرفت. به‌طور کلی در حال حاضر، بازار اوره نگران جهش قیمت‌ انرژی در اروپا و بالا رفتن هزینه تولید اوره و حتی توقف تولید این محصول است.

با این حال، تاثیرات این‌چنینی همیشه نتایج کوتاه‌مدت و روانی داشته‌اند و برای پیش‌بینی دقیق‌‌‌تر لازم است قیمت میانگین ۶ماه اخیر را درنظر گرفت. به طور کلی قیمت جهانی اوره به طور میانگین طی ۶ماه گذشته حدود ۵۵۰دلار بوده است. با این رقم می‌‌‌توان سود هریک از شرکت‌های بورسی فعال در این حوزه را پیش‌بینی کرد. ایران در حال حاضر یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان اوره است. ظرفیت تولید اوره ایران بیش از ۵/ ۶میلیون تن در سال است که در شرکت‌های پتروشیمی پردیس، شیراز، کرمانشاه، خراسان و رازی واقع شده‌‌‌اند. چهار شرکت بورسی پردیس، شیراز، کرمانشاه و خراسان ۳۳‌درصد محصول تولیدی خود را به فروش داخلی می‌‌‌رسانند و ۶۷‌درصد محصول را به کشورهایی همچون یونان، ویتنام، هند، چین، ترکیه، عراق، افغانستان، میانمار و حتی آمریکای لاتین صادر می‌کنند. پتروشیمی لردگان نیز به‌تازگی به مدار تولید اوره وارد شده است. ظرفیت تولید اسمی اوره در واحد سه این پتروشیمی که به تولید اوره اختصاص یافته، یک‌میلیون تن است. در صورت تولید اوره با ظرفیت اسمی یک‌میلیون تن، قرار است ۸۰‌درصد محصول صادر شود.

شرکت پتروشیمی پردیس با تولید سالانه ۴/ ۲میلیون تن اوره، سهم بیش از ۵۰درصدی در ۹ ماه امسال را به‌عنوان بزرگ‌ترین اوره‌‌‌ساز در ایران به خود اختصاص داده است. این شرکت سالانه حدود ۲میلیون تن فروش صادراتی دارد. در رتبه‌‌‌های بعدی، پتروشیمی شیراز با سهم ۲۵درصد، پتروشیمی رازی و کرمانشاه با سهم حدود ۱۲درصد و پتروشیمی خراسان با سهم ۱۰درصد قرار دارند.

بر اساس یک‌سری مفرضات شامل برابری ارز معادل ۲۵۰‌هزار ریال و ۲۲سنت هزینه گاز خوراک برای محاسبات بهای تمام‌شده محصول و همچنین لحاظ کردن نرخ گاز سوخت بر مبنای ۳۰درصد نرخ گاز خوراک و ۱۰درصد عوارض گازرسانی می‌‌‌توان ارزیابی برآوردی از سود سهم هریک از این شرکت‌ها داشت. بر اساس این مفروضات پیش‌بینی می‌شود در پایان سال ۱۴۰۰ پتروشیمی شیراز سودی در حدود ۹۲۰۰ریال را برای هر سهم شناسایی کند. این شرکت در ۹ماه اول امسال برای هر سهم ۵۴۴۹ریال شناسایی کرده است. این رقم در کل سال ۹۹ به میزان ۶۰۷۲ریال بود. میانگین نرخ فروش صادراتی این شرکت در سال ۹۸ معادل ۱۸۹دلار به ازای هر تن، در سال ۱۳۹۹ معادل ۱۹۴دلار و در ۹ماه ۱۴۰۰ معادل ۳۵۸دلار بوده است.

پتروشیمی خراسان هم برای ۹ماه امسال به میزان ۱۴هزار و۹۱۹ریال سود شناسایی کرده است. با نرخ اوره ۵۰۰دلاری و نرخ ارز ۲۵‌هزار تومانی برای پایان سال می‌‌‌توان برای هر سهم این شرکت سود ۲۴هزار و ۳۵۶ ریال پیش‌بینی کرد. این رقم در سال گذشته ۸هزار و ۲۶ریال بوده است.

پتروشیمی پردیس هم که سال مالی منتهی به شهریور دارد، با نرخ ۵۰۰دلار اوره و ۲۵‌هزار تومان تسعیر، تا پایان سه ماه سال  سود ۳۰هزار و ۵۰۰ریالی پیش‌بینی می‌شود. این رقم با همین مفروضات برای کرمانشاه هم ۹هزار و ۲۶۹ریال محاسبه شده است.