بودجه شهرداریها
سال‌هاست که موضوع تامین درآمدهای شهر از محل منابع ناپایدار، به بزرگ‌ترین معضل شهرداریها تبدیل شده است. عمده درآمد شهرداریها در سال‌ها و دهه‌‌‌های اخیر و در نبود درآمدهای پایدار برای تامین هزینه‌‌‌ها از محل مبالغ و منابع حاصل از فعالیت‌‌‌های ساختمانی تامین شده است؛ درآمدی که بخش زیادی از آن، از محل فروش تراکم و موجه‌‌‌سازی تخلفات ساختمانی حاصل شده و حال که بازار ساخت‌وساز در شهرها در رکود عمیق فرورفته، این درآمدها نیز به پایین‌‌‌ترین حد خود نزول کرده است. هم‌‌‌اکنون شهرداریها با معضل تامین بودجه مواجه‌‌‌اند؛ معضلی که این روزها از همه دوره‌‌‌های گذشته، شدیدتر شده است.
کارشناسان و صاحب‌نظران اقتصاد شهر نیز از گذشته تاکنون، بر ضرورت تدارک درآمدهای پایدار برای نجات بودجه شهرداریها از وابستگی به تراکم‌‌‌فروشی و تخلف‌فروشی در شهر تاکید کرده‌‌‌اند؛ اما به‌رغم این تاکیدها تاکنون نسخه موثر و بهینه‌‌‌ای برای این موضوع تدارک دیده نشده است. کارشناسان، یکی از راهکارهای مهم قطع وابستگی شهر به درآمدهای ناشی از تخلفات ساختمانی و رفع بحران بودجه‌‌‌ای شهرها در شرایط فعلی را برقراری سیستم موثر مالیاتی در شهرها می‌‌‌دانند؛ مالیاتی که در واقع، به منزله شارژ شهری از شهروندان، در ازای هزینه‌‌‌‌تراشی برای شهر ناشی از سکونت، باید دریافت شود و در بسیاری از کشورهای دنیا نیز این نظام مالیاتی برقرار است. این در حالی است که وجود ضرورت مهم دیگر در شهر، یعنی معضل کمبود عرضه موثر برای پاسخگویی به نیاز مسکن در شهرها، به‌خصوص در شهرهای بزرگ و کلان‌شهرها، هم‌‌‌اکنون این نیاز را بیش از پیش نمایان می‌کند. در کلان‌شهرها، انباشت حجم زیادی از واحدهای مسکونی خالی از سکنه از سوی ملاکان، در نبود اهرم مالیاتی موثر و بازدارنده برای مقابله با سفته‌‌‌بازی، به محرومیت متقاضیان مصرفی از عرضه‌های موثر در بازار و اثرگذاری بر سطح قیمت‌ها منجر شده است. برقراری شارژ شهری در قالب مالیات سالانه املاک مسکونی، نه‌تنها به رفع انجماد این واحدهای مسکونی و عرضه تعداد قابل‌توجهی آپارتمان احتکارشده به نفع بازار و متقاضیان مصرفی منجر می‌شود؛ بلکه منبع پایدار و قابل‌توجهی برای تامین هزینه اداره شهر ایجاد خواهد کرد. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد، در شهر تهران، برقراری مالیات سالانه املاک مسکونی معادل ۸/ ۲برابر بودجه فعلی شهر تهران، منابع پایدار برای پایتخت تامین می‌کند. در سایر شهرها و کلان‌شهرها نیز برقراری این مالیات، به‌تنهایی رقمی تا چند برابر بودجه فعلی شهرها که از ده‌‌‌ها منبع مختلف تامین مالی حاصل می‌شود، ایجاد خواهد کرد.
