افت عرضه در بازار پلیمرهای بورس کالا

دیگر متغیر تعیین‌کننده قیمت پایه این گروه از محصولات، یعنی میانگین خرید و فروش اسکناس آمریکایی در سامانه نیما طی هفته گذشته، روندی نزولی را پیمود و نسبت به قیمت مبنای دلار محاسبه‌شده در تاریخ ۲۵ مهرماه، ۱۴۸تومان کاهش را به ثبت رساند.

ثمره نوسان بهای دو متغیر اصلی معادله کشف نرخ پایه، یعنی قیمت مبنای دلار و نرخ جهانی، ظهور ترکیبی از افزایش و کاهش در نرخ پایه محصولات پتروشیمیایی بود که سبب شد قیمت پایه برای بیش از نیمی از محصولات شیمیایی و تعداد کمی از گریدهای پلیمری همسو با هم کاهشی شود. البته سایر گریدهای این بازار برای معامله در بورس کالا با رشد نرخ پایه همراه هستند اما میزان شتاب رشد بهای این محصولات تا حدی تضعیف شده است.

  ترکیبی از افزایش و کاهش در قیمت‌های پایه هفته جاری

در بین پلیمرهای بورس کالا بازه نوسان افزایش قیمت پایه به صفر تا ۴درصد رشد قیمت رسیده است. استایرن بوتادین رابر روشن (۱۵۰۲)، با بیشترین رشد قیمت پایه، ۸۱/ ۳درصد افزایش بها را به ثبت رسانده و در هفته جاری با نرخ ۴۲هزار و ۴۷۴تومان عرضه می‌شود. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که این محصول پلیمری در معاملات جهانی خود طی هفته گذشته ۸۲دلار افزایش قیمت داشته که با احتساب ۹۵درصد فوب خلیج‌فارس به ازای هر تن با نرخ ۱۸۲۷دلار در نظر گرفته شده است. بالاترین افزایش بهای جهانی در بین پلیمرها نیز به همین محصول، یعنی استایرن بوتادین رابر روشن اختصاص دارد که نسبت به سایر گریدهای پلیمری بیشترین افزایش قیمت دلاری را داشته است. پلی‌‌‌اتیلن ترفتالات‌‌‌های گرید بطری در رده بعدی افزایش نرخ پایه قرار گرفته‌‌‌ و بیش از ۳درصد افزایش قیمت پایه را در گریدهای مختلف خود به ثبت رسانده‌اند. نرخ جهانی این گروه از پلیمرها نیز افزایش ۴۷ تا ۵۲دلاری را تجربه کرد که سبب خنثی شدن اثر کاهشی محدود قیمت مبنای دلار در معادله کشف نرخ پایه شد. پلی‌‌‌وینیل کلراید (PVC)، پلی‌پروپیلن‌های نساجی و شیمیایی نیز به عنوان جذاب‌ترین پلیمرهای قابل معامله در بورس کالا در قیمت‌های اعلامی روز گذشته با رشد نرخ پایه همراه شدند.

پلی‌‌‌اتیلن سنگین بادی، سنگین و سبک فیلم و سنگین دورانی، از جمله گریدهایی بودند که در بازار محصولات پلیمری کاهش قیمت داشتند. افت نرخ جهانی این محصولات به‌نسبت بالا ارزیابی می‌شود که بین ۵۵ تا ۸۳دلار در هفته گذشته کاهش بها داشتند و در کنار افت ۶۴/ ۰درصدی قیمت مبنای دلار به‌عنوان دیگر اهرم تعیین‌کننده در معادله کشف نرخ پایه بین ۵ تا ۷درصد بهای پایه این محصولات کاهش یافت.

اما در بازار محصولات شیمیایی پراکندگی نرخ پایه محصولات بسیار برجسته بود؛ تا جایی که سود کاستیک به‌عنوان صدرنشین رشد نرخ پایه در هفته جاری نزدیک به ۲۸درصد افزایش قیمت را به ثبت رساند؛ در حالی که اسیداستیک ۲۵درصد افت نرخ داشت. دامنه وسیع نوسان نرخ در بین شیمیایی‌‌‌های بورس‌کالا به سبب تکانه‌‌‌های قیمتی موجود در بازارهای جهانی این گروه از محصولات رقم خورده است؛ چرا که قیمت مبنای دلار هنوز هم نسبت به تغییرات بهای جهانی، در محدوده خنثی نوسان می‌کند و در سایه اثر قدرتمند نوسان بهای جهانی محصولات شیمیایی تا حد زیادی هضم می‌شود.

  آیا بازارهای جهانی به سقف قیمتی رسیده‌‌‌اند؟

شواهد حاکی از آن است که دلیلی بر استمرار روند صعودی قیمت در بازارهای جهانی محصولات پتروشیمیایی در حال حاضر وجود ندارد؛ چرا که کاهش سختگیری‌‌‌ها در حمل‌ونقل دریایی را شاهد هستیم که مهم‌ترین دلیل افزایش قیمت‌ها یعنی دشواری تحویل محموله‌‌‌ها به بازارهای مختلف در جهان با این سیگنال امکان رفع شدن دارد.

به‌صراحت نمی‌توان گفت که از هم‌اکنون روند بازارهای جهانی به فاز کاهشی آغاز شده، ولی شواهد کلی نشان‌دهنده آن است که خبری از روند افزایشی قیمت‌های پیشین وجود ندارد؛ آن هم در شرایطی که اوضاع کلی در اقتصاد چین و حتی آمریکا به‌قدری جذاب نیست که از استمرار رشد قیمت‌ها حمایت کند. از طرف دیگر، ورود به روزهای سرد سال در وضعیتی که خوش‌بینی بزرگی در بازارها وجود ندارد، احتمال عقب‌نشینی نرخ را در بر خواهد داشت.

بهای معاملات آتی نفت برنت در آخرین معاملات هفته گذشته بازارهای جهانی به ۸۴دلار و ۳۸سنت رسید که به میزان محدود ۰۷/ ۰درصد رشد قیمت داشت. نوسان بهای نفت خام برنت طی هفته گذشته روندی کاهشی را در پیش گرفت؛ به طوری که در ابتدای هفته یعنی روز دوشنبه هفته ماقبل، با ثبت رقم ۸۶دلار و ۷سنت به ازای هر بشکه، به بالاترین سطح خود طی سه سال گذشته رسید. طبق پیش‌بینی گروه تولیدکننده نفت، ذخایر نفت جهان تا پایان سال به طور متوسط به میزان ۱/ ۱میلیون بشکه در روز کاهش خواهد یافت. این درحالی است که هفته گذشته شاهد افزایش ۳/ ۴میلیون بشکه‌ای ذخایر آمریکا بودیم که بالاتر از پیش‌بینی بازار محقق شد. همچنین با گمانه‌‌‌زنی‌‌‌های بازگشت ایران به مذاکرات هسته‌‌‌ای، سیگنال افت قیمت نفت به بازارها مخابره شد. به طور کلی برایند نوسان بهای نفت‌خام برنت طی هفته گذشته از افت ۳۴/ ۱درصدی قیمت حکایت دارد که البته نسبت به ماه گذشته هنوز هم افزایشی بوده و نزدیک به ۸درصد رشد نرخ را نشان می‌دهد.

  رشد حجم معاملات پلیمرها با اهرم افزایش تقاضا

در اولین هفته از آبان سال‌جاری معاملات محصولات پلیمری در بورس کالای ایران با رشد حجم دادوستدها به ثبت رسید. این افزایش حدود ۴درصدی را می‌توان مربوط به رشد میزان تقاضا دانست؛ چرا که هفته گذشته به میزان ۸۲هزار و ۴۹۱تن انواع محصولات پلیمری در بورس کالای ایران عرضه شد که نسبت به هفته ماقبل آن از رشد کمتر از یک‌درصدی حکایت دارد، اما نسبت به متوسط نیمه ابتدایی سال‌جاری کاهش محسوس ۷درصدی داشته است.

به‌رغم پایین بودن حجم عرضه محصولات پلیمری نسبت به عرف بازار، میزان تقاضا برای خرید این محصولات بیش از ۱۴درصد افزایش داشت. به عبارت دقیق‌‌‌تر به میزان ۱۲۷هزار و ۳۹۷تن تقاضا در هفته گذشته به تالار فیزیکی بورس کالای ایران وارد شد. از مهم‌ترین دلایل رشد حجم تقاضا آغاز به کار طرح جدید عرضه محصولات پتروشیمی در بورس کالاست که در گام اول برخی از محصولاتی را که کمبود عرضه ندارند، از شمول سهمیه‌بندی بهین‌‌‌یاب خارج کرد. این مطلب در کنار تخصیص سهمیه‌‌‌های ماهانه بهین‌‌‌یاب سایر گریدها، فضا را برای افزایش خرید متقاضیان از بورس کالا فراهم کرد. ثمره رشد تقاضا در هفته گذشته، افزایش میزان دادوستدهای محصولات پلیمری بود که به میزان ۷۷هزار و ۹۷۹تن به ثبت رسید و معامله بیش از ۹۴درصد از این گروه محصولات را رقم زد. نسبت حجم معاملات به میزان عرضه رقم بالا و جذابی بوده و از بهمن سال گذشته تاکنون چنین رکوردی به ثبت نرسیده است، اما با توجه به افت عرضه هفتگی پلیمرها، تا حد زیادی از جذابیت این رکورد در جریان معاملات هفته گذشته می‌‌‌کاهد.