سنگ‌آهنی‌ها روی ریل سودآوری

چین ۱۲درصد از این ذخایر قطعی را در اختیار دارد. ذخایر احتمالی سنگ‌‌آهن ایران ۷/ ۵ میلیارد تن و ذخایر قابل بهره‌برداری ایران ۸/ ۲ میلیارد تن گزارش شده است و جزو ۱۰کشور مهم در این صنعت به‌شمار می‌آید.  مناطق مرکزی؛ شامل چغارت، چادرملو، جلال آباد، میشدوان و... با ۳۲ درصد، گل‌گهر سیرجان با ۲۲ درصد، سنگان با ۲۱درصد و زنجان با ۴ درصد مهم‌ترین ذخایر زمین‌‌شناختی سنگ‌‌آهن کشور هستند. عیار سنگ‌‌آهن ایران به‌طور متوسط ۵۶ درصد است که در مقایسه با متوسط جهانی (۴۷درصد) عیار مناسبی در‌نظر گرفته می‌شود.عمده مصرف سنگ‌‌آهن برای تولید فولاد است. سنگ‌‌آهن، ماده اولیه تولید فولاد است و ۹۸ درصد استخراج این ماده در سطح جهان، به منظور تولید فولاد استفاده می‌شود. به‌طور کلی برای تولید یک میلیون تن فولاد نیاز به مصرف ۲ میلیون و ۵۶۰ هزار تن سنگ‌‌آهن است. براساس یک روند تاریخی می‌توان گفت در چین ۴۰درصد، اروپا ۳۰درصد و در ایران ۲۵درصد از قیمت تمام شده فولاد، وابسته به سنگ‌‌آهن است. چین، هند و ژاپن بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان سنگ‌‌آهن در دنیا هستند. چین با ۶۶درصد بزرگ‌ترین سهم در واردات سنگ‌‌آهن دنیا را در اختیار دارد و پس از آن هند در رتبه دوم قرار می‌گیرد. به‌طور کلی می‌توان گفت چین، استرالیا و برزیل کنترل بازار سنگ‌‌آهن در دنیا را در دست دارند.

روایت آماری

درسال ۱۳۹۹ مجموعا حدود ۷۸ میلیون تن استخراج سنگ‌‌آهن در واحدهای معدنی کشور محقق شده است که بیشترین مقدار آن با ۷.۸۹۳.۴۷۸ تن در آبان سال ۱۳۹۹ و کمترین مقدار در فروردین‌ با ۳.۶۴۸.۳۹۹ تن بوده است، به‌طور میانگین در سال گذشته شرکت‌های معدنی ماهانه ۶.۴۹۷.۷۲۷ تن استخراج داشته‌اند.  به‌ترتیب چادرملو (۲۱درصد)، گهرزمین (۲۰درصد)، سنگان (۱۷درصد)، گل‌گهر (۱۱درصد) و جلال‌آباد (۸درصد) پنج شرکت با بیشترین سهم در استخراج سنگ‌‌آهن در سال گذشته بوده‌اند. همچنین در سال گذشته براساس آمار ایمیدرو تولید فولاد‌خام کشور ۲۲.۶۱۰.۸۳۵ تن بوده که ۵۰درصد آن اسلب و ۳۳درصد بیلت و ۱۵درصد بلوم بوده است.

نگاهی به بازار‌‌های جهانی

قیمت جهانی سنگ‌‌آهن ۶۵درصد (CFR چین) از ابتدای سال گذشته در محدوده ۱۰۱دلار درهر تن بوده است. روند کلی نرخ‌ها تا آبان‌ماه سال‌جاری رشدی کند داشته و تا ۱۳۰دلار در هرتن رسیده است. با نزدیک‌شدن به سال ۲۰۲۱، رشد نرخ‌ها سرعت بیشتری گرفته است به‌طوری که در پایان اسفند ماه ۱۳۹۹ سنگ‌‌آهن هر تن ۱۹۲ دلار معامله شده است و این رشد ادامه داشته به صورتی‌که در نیمه اول اردیبهشت امسال سنگ‌‌آهن در هرتن به ۲۴۳دلار رسیده است که نسبت به ابتدای سال گذشته ۱۴۰درصد افزایش پیدا کرده است.  این روند رو‌به‌رشد در نرخ شمش فولاد (تانگشای) نیز اتفاق افتاده است به‌صورتی‌که در ابتدای سال گذشته هر تن فولاد حدود ۴۰۰دلار در هرتن معامله شده است و با یک رشد ۵۰درصدی در اسفند ۱۳۹۹ نرخ هرتن فولاد به حدود ۶۰۰دلار رسید.

این رشد نیز در سال ۱۴۰۰ ادامه‌دار بوده است به‌طوری که فولاد تانگشای در نیمه اول اردیبهشت هر تن حدود ۸۰۰دلار معامله شده است.

برهمین اساس می‌توان گفت به‌واسطه زنجیره ارزش؛ همبستگی ۹۹درصدی بین تغییرات نرخ شمش فولاد و سنگ‌‌آهن جهانی را شاهد هستیم. در ایران نیز نرخ فروش سنگ‌‌آهن بر اساس نرخ فروش فولاد‌خام در بورس‌کالا تعیین می‌شود.

۸۰درصد از وزن مبلغی فروش «گلگهر» مربوط به فروش گندله است. نرخ فروش گندله در فروردین‌ ۹۹ یک میلیون و ۴۶ هزار تومان به ازای هر تن بوده است که با ۱۶۵درصد افرایش در اسفند‌ همان سال معادل ۲ میلیون و ۷۷۴ هزار تومان به ازای هر تن گزارش شده است. در فروردین‌ماه سال‌جاری نرخ‌های اسفند تکرار شده است. با فرض نرخ ۵۵۰دلار برای شمش فولاد و نرخ دلار ۲۰هزارتومان، گل‌گهر برای سال۱۴۰۰ می‌تواند‌ ۱۵۰۰ریال به ازای هرسهم سودآوری داشته باشد که با این حساب نسبت قیمت به درآمد حال‌حاضر سهم معادل۶/ ۸ واحد است.

کنسانتره آهن ۴۵درصد از وزن مبلغی فروش «کچاد» را به خود اختصاص داده است. نرخ فروش کنسانتره آهن در فروردین۹۹ معادل ۷۸۸هزار تومان به ازای هر تن بوده است که با رشد ۱۶۳درصدی تا ۲ میلیون و ۷۵هزار تومان به ازای هر تن در اسفندماه رسیده است. در فروردین سال جاری نرخ فروش کنسانتره با اندکی افزایش ۲میلیون و ۱۶۹هزار تومان به ازای هر تن گزارش شده است. با فرض نرخ ۵۵۰دلار برای شمش فولاد و نرخ دلار ۲۰هزارتومان، «کچاد» می‌تواند سودی معادل ۴هزار ریال برای سال۱۴۰۰ محقق کند که با این شرط نسبت قیمت به درآمد هر سهم شرکت پنج واحد است.

بیشترین وزن مبلغی فروش شرکت گهرزمین مربوط به دو محصول کلوخه و کنسانتره سنگ‌‌آهن است. نرخ فروش محصولات شرکت در اسفندماه نسبت به فروردین ۱۳۹۹ به طور میانگین ۲۰۰درصد افزایش پیدا کرده است. نرخ فروش محصولات در فروردین ۱۴۰۰ معادل نرخ‌های اسفند سال گذشته بوده است. با فرض نرخ ۵۵۰دلار برای شمش فولاد و نرخ دلار ۲۰هزارتومان، می‌توان سودی معادل ۵هزار ریال برای سال ۱۴۰۰ از شرکت انتظار داشت.

به طور کلی از آنجا که انتظار می‌رود تقاضای فولاد جهانی طی سال ۲۰۲۱، با ۱/ ۴درصد افزایش به یک‌هزار و ۷۹۵میلیون تن برسد و همچنین وجود گزارش‌های مثبت از وضعیت صنعت ساخت‌وساز در کشور چین که تا حدودی جبران کاهش تقاضای فولاد جهانی را رقم زده است و بهبود تقاضا در سایر مناطق که بیش از انتظارها اتفاق افتاده است، می‌توان انتظار ثبات نرخ‌های فعلی فولاد در میانگین جهانی را طی سال میلادی جاری داشت و از آنجا که نرخ سنگ‌‌آهن داخلی براساس نرخ فولاد تعیین می‌شود در نتیجه انتظار سودآوری مناسبی را در کلیت صنعت برای سال جاری داریم.