قرارداد انحصاری میلسپو

 این لایحه در اوایل سال ۱۳۲۲ موجب ناآرامی در تهران شد. اللهیار صالح نماینده مجلس به نشان اعتراض استعفا داد. به ناچار مجلس سیزدهم اخذ این اختیارات را متوقف کرد و این باعث خشم میلسپو و دولت متبوعش آمریکا و کمک خواستن آنها از انگلیس شد. مجلس این بار در مقابل فشار بیش از حد آمریکایی‌ها و با ‌توجه به ناآرامی‌ها دوباره لایحه مزبور و اختیارات میلسپو را تصویب کرد و به تبع آن برای محکم‌کاری قرارداد بازرگانی ایران و آمریکا را که در واشنگتن به امضا رسیده بود، تصویب کرد که این قرارداد ایران را از درآمدهای گمرکی محروم می‌ساخت و بازار ایران را روی کالاهای آمریکایی می‌گشود. این قرارداد به قدری اسف‌بار بود که دولت ایران آن‌ را از محافل اجتماعی کشور پنهان می‌داشت. میلسپو که بعد از این، فکر می‌کرد با همه اختیارات خود توانایی حکومت تک‌حزبی را به‌دست آورده، در مسائل مالی و غیر مالی کشور دخالت می‌کرد. یکی از اقدامات او استخدام مستشار جدید آمریکایی بود که در همان سال اول به تصویب مجلس رسید و خیال میلسپو که قصد داشت، افراد بیشتری از آمریکا استخدام و در مناصب حساس و کلیدی بگمارد تا راه رسیدن به تحت‌الحمایگی ایران توسط آمریکا را سریع‌تر بپیماید، آسوده گشت. همچنین اقدام به صدور آیین‌نامه‌هایی درخصوص آرد و گندم کرد و خرید و فروش آن‌ را ممنوع کرد که باعث افزایش ناگهانی قیمت شده بود.

از مقاله‌ای به قلم سعیده سلطانی مقدم