روزی که ترشیز، کاشمر شد

مرداد ۱۳۱۳ نام شهر تاریخی ترشیز به کاشمر تبدیل شد. طی سده‌های پیش از حمله مغول، ترشیز شهرکی به شکل قلعه‌ای مستحکم با حصار و بارویی نفوذناپذیر، به‌عنوان پایگاهی نظامی برای منطقه ربع نیشابور و مرکز آن نیشابور به شمار می‌آمده ‌است. موقعیت این شهرک در حال حاضر دقیقا مشخص نیست و هیچ اثری از آن باقی نمانده‌است. گای لسترنج در کتاب «جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی» شهرک ترشیز را در یک منزلی غرب کندر نزدیک دهکده کنونی عبدل‌آباد دانسته‌است. نزدیک ترشیز دهستانی به نام کشمیر بوده که امروزه کاشمر نامیده می‌شود. حمدالله مستوفی در نزهة القلوب در باره ترشیز گوید: از اقلیم چهارم است... بهمن بن اسفندیار ساخت. شهری کوچک است و گرمسیر و حصاری به غایت حصین دارد و آب آن از کاریز است و دیه‌های بسیار دارد و ارتفاعات نکو و غلات بسیار و میوه‌های خوب و انگور و انجیر و انار به غایت نیکو باشد. ابریشم حاصل شود و همه نوع ارتفاع دارند. کشمیر در آن ولایت قصبه ‌است.