بازار داغ قاچاق در فضای فرهنگی
دنیای اقتصاد : قاچاق فیلم‌های سینمایی و سریال‌های تلویزیونی زمانی در انحصار سی.دی‌ها و دی.وی.دی‌ها بود. اینترنت که توسعه پیدا کرد، بازار توزیع غیرقانونی این آثار از بساط دستفروش‌های کنار خیابان، شیفت کرد به سایتهای دانلود فیلم. سال ۹۴ ستاد صیانت از آثار سینمایی اعلام کرد که گردش مالی سایتهای غیرمجاز دانلود فیلم به ۵۰۰ میلیارد تومان هم می‌رسد. این در حالی بود که کل فروش سینما در سال ۹۴ حدود ۷۰ میلیارد تومان بود. چند ماه بعد از این خبر، ستاد صیانت خبر داد که ۷۰ درصد سایتهای غیرمجاز دانلود فیلم مسدود شده‌اند. اما با این حال رشد قارچ‌گونه این سایت‌ها به گونه‌ای بود که تقریبا هر نوع مسدودسازی را بی تاثیر می‌کرد. جالب این بود که نوید آقایی قائم‌مقام ستاد صیانت در بهمن‌ماه سال ۹۵ گفت: آمارهای ارائه شده درخصوص میزان دانلودهای غیرمجاز قابل‌استناد نیست و طبیعتا آمار درآمدهای حاصل از این دانلودهای غیرمجاز منشأ رسمی ندارد.
به هر حال روند دانلودهای غیرقانونی آثار هنری تنها به سینما و تلویزیون آسیب نزد، شاید قربانی شماره یک این قانون‌گریزی، موسیقی بود. به نحوی که تقریبا فروش آلبوم‌های موسیقی در برخی موارد تا بیش از ۹۰ درصد کاهش پیدا کرد. حجم کم، امکان دانلود در شبکه‌های اجتماعی و شاید قبح کمتر دانلود غیرقانونی آثار موسیقی موجب شد تا بازار این هنر یکسره تغییر کند و به جای انتشار آلبوم، برگزاری کنسرت‌های موسیقی در کانون پولسازی صنعت موسیقی قرار بگیرد. موسیقی رکورد دانلودهای غیرمجاز را هم جابه‌جا کرد. آلبوم «امیر بی گزند» تنها ۱۰ دقیقه پس از انتشار رسمی، در سایتهای غیرمجاز بارگذاری شد و در کمتر از یک هفته بیش از ۱۰ میلیون بار به‌صورت غیرمجاز دانلود شد.
افزایش روزافزون شمار دانلودهای غیرقانونی باعث شد تا نگرانی نهادهای سینمایی و موسیقی از این موضوع به اوج برسد. در‌حالی‌که ستاد صیانت از محصولات سینمایی و سمعی بصری برای مقابله با سایتهای متخلف و غیرمجاز، خود را نیازمند کمک وزارت ارتباطات دید و از این وزارتخانه درخواست کمک کرد، شورای‌عالی تهیه‌کنندگان نیز راهکار مقابله با این موضوع را کمک پلیس فتا دانست و سال گذشته از پلیس برای یاری رسانی در این مساله کمک خواست.
اما گویا هنوز مشکل دانلود غیرقانونی آثار هنری حل نشده است. در این میان آسیب سریال‌هایی که برای نمایش در شبکه توزیع خانگی آماده می‌شوند نیز قابل‌توجه است. بخشی از مهم‌ترین درآمد سازندگان این سریال‌ها از محل فروش نسخه‌های دی.وی.دی به دست می‌آید، پس فروش نسخه‌های قاچاق، بازار این سریال‌ها را از بین می‌برد. دو روز پیش در نشست خبری مربوط به فیلم «ساخت ایران ۲» منصور سهراب پور، تهیه‌کننده این مجموعه، گفت: تعداد دانلودهای غیرمجاز ۷ قسمتی که از این سریال عرضه شده بیشتر از یک میلیون و ۴۰۰ هزار نسخه است. این در حالی است که یک سریال نمایش خانگی با فروش ۳۵۰ هزار نسخه سی‌دی تقریبا به سوددهی می‌رسد و فروش سی‌دی مجموعه ما تا رسیدن به مرحله سوددهی، هنوز ۱۵۰ هزار نسخه فاصله دارد.
