تیمور گورکانی جهانگشای بیرحم
۲۷ فروردین سال ۷۱۵ تیمور گورکانی نخستین شاه سلسله تیموریان در شهرسبز ازبکستان متولد شد. تیمور و لشکر جرارش توانستند از هندوستان تا مسکو و ایران و بغداد و بخشی از آناتولی را فتح کنند. او طی سه حمله سراسر ایران را تسخیر کرد. ادوارد براون در «تاریخ ادبیات» خود وقتی از دوره تیموریان صحبت میکند از اعمال خشن او چند فقره را ذکر میکند: «در دهلی هزار اسیر هندی را سر برید همچنین برپا کردن بیست کلهمناره در همان سال نزدیکی دمشق و همینطور قتلعام مردم اصفهان در اوت ۱۳۸۷ م؛ و مانند اینها که اندکی از بسیار حوادث خونینی است که در آن بیاعتنایی تیمور به جان آدمیان را میتوان دید.»
مورخان و سفرنامهنویسان، هارولد لمب و کلاویخو در این نکته همنظر هستند که تیمور همه جا را فتح میکرد تا بتواند سمرقند را چون یک شهر رویایی بسازد. گفته میشود ثروت امیر تیمور از طلا و نقره و سنگهای قیمتی و جواهرات، آن قدر زیاد بود که میتوانستند سطح زمین را با سکه طلا فرش کنند و هر روز هزار مثقال طلا خرج آشپزخانه و شربتخانه خصوصی او بود. بیرحمتر از این مرد در جهان یافت نمیشد و اگر مقابل چشم او صدهزار مرد و زن و کودک را سر میبریدند کوچکترین تاثیری در او نمیکرد. با این حال او خیلی به دینداری تظاهر میکرد و میکوشید در جامعه اسلامی مورد توجه قرار گیرد. تیمور به رسم ایلیاتی درون چادر یا اگر هم در قصر سلطنتی بود روی زمین غذا میخورد. چون از نسل صحراگردان آسیای مرکزی بود، غذای او اغلب کباب گوشت کره اسب بود. پیرو یکی از مذاهب اهل تسنن بود و به گفته خودش از ۴۰سالگی حتی یکوقت از پنج وقت نمازش قضا نمیشد مگر در هنگام جنگ. او برای ساختن سمرقند و قصرها و مساجد آن از تمام شهرهای ایران هنرمندان و صنعتگران را به آنجا برد. وقتی میخواست شهر زادگاه خویش «کش» را تجدید بنا کند، دو تن از معماران به او قول داده بودند که در موقع معینی ساختمان را تمام خواهند کرد، اما موفق نشدند و تیمور آن دو را گردن زد. در اداره کشور و انتصاب فرماندهان ویژگیهایی داشت که بهخوبی جدیت او را نمایان میساخت. کسی را به فرماندهی سپاه انتخاب میکرد که از نظر منش و شخصیت سنگدلتر، متظاهرتر به دین و بیرحمتر باشد.