کامران کرمی سرانجام پس از یک دهه مذاکرات فشرده، پیچیده و زمانبر هستهای، ایران و گروه ۱+۵ در ۳ آذر ۱۳۹۲ به توافق اولیه موسوم به برنامه اقدام مشترک دست یافتند. توافقی که میتواند نقطه عطفی در پرونده هستهای ایران باشد و به فضای جدیدی از تعامل با همسایگان و غرب در دولت اعتدال و عقلانیت بینجامد که مهمترین آن، رفع تحریمها و بهبود تعاملات ایران با همسایگان و جامعه جهانی خواهد بود. توافق هستهای ژنو از این حیث اهمیت دارد که در سالهای اخیر فشار اسرائیل و برخی دولتهای عربی برای منحرف کردن مسیر گفت و گوها به بیشترین حد خود رسیده بود؛ بنابراین توافق هستهای شکل گرفته در ژنو میتواند فضای جدیدی را به نفع ایران در نظام بینالملل شکل دهد.
کامران کرمی سرانجام پس از یک دهه مذاکرات فشرده، پیچیده و زمانبر هستهای، ایران و گروه 1+5 در 3 آذر 1392 به توافق اولیه موسوم به برنامه اقدام مشترک دست یافتند. توافقی که میتواند نقطه عطفی در پرونده هستهای ایران باشد و به فضای جدیدی از تعامل با همسایگان و غرب در دولت اعتدال و عقلانیت بینجامد که مهمترین آن، رفع تحریمها و بهبود تعاملات ایران با همسایگان و جامعه جهانی خواهد بود.
توافق هستهای ژنو از این حیث اهمیت دارد که در سالهای اخیر فشار اسرائیل و برخی دولتهای عربی برای منحرف کردن مسیر گفت و گوها به بیشترین حد خود رسیده بود؛ بنابراین توافق هستهای شکل گرفته در ژنو میتواند فضای جدیدی را به نفع ایران در نظام بینالملل شکل دهد. نهایی شدن سند توافق میان ایران و ۱+۵، واکنشهای مثبتی را از سوی دولتهای غربی بهخصوص آمریکا به دنبال داشت و همچنین به برخی نگرانی های دولتهای عربی و همچنین خشم رژیم صهیونیستی دامن زد که همچنان نیز ادامه دارد.
تحلیلگران سیاسی بخشی از نگرانی دولتهای عربی و در راس آنها عربستان را به فضاسازیهای این کشور برای پیوستن به باشگاه قدرتهای با توان هستهای میدانند که با هدف موازنهسازی در مقابل قدرت ایران در منطقه صورت میگیرد. در مقابل، اما برخی دولتهای عربی همچون عراق، شیخنشین امارات و قطر ابراز امیدواری کردند که این توافق اولیه، به توافقی دائمی منجر شود که بتواند ثبات در منطقه را حفظ کرده و مانع از بروز تنش و خطر تکثیر سلاحهای هستهای شود.
استقبال همسایگان از توافق هستهای ژنو میتواند حاوی پیامهای جدیدی در شکلبندی به تعاملات آتی در منطقه خاورمیانه باشد. توجه به رویکرد سیاست خارجی ایران در گسترش روابط با همسایگان و همچنین استقبال دولتهای عربی خلیجفارس از توافق هستهای، ضرورت شکلدهی به روابط جدید بیش از پیش میتواند مکمل و تضمینکننده همکاریهای منطقهای و همچنین توافق هستهای باشد.
با در نظر گرفتن چنین رویکردی و همچنین توجه به تهدیداتی که از جانب اعراب برای شکل دادن به یک جبهه ضدایرانی در همراهی با اسرائیل وجود دارد، ایمنسازی روابط با همسایگان ضرورتی حیاتی است.
در سوی دیگر ماجرا هم گسترش تعاملات اقتصادی و تجاری با اتحادیه اروپا و رفتوآمدهای دیپلماتیک میان ایران و اروپا هم میتواند تاثیرات مثبتی بر جایگاه ایران و قدرت چانهزنی این کشور در نظام بینالملل داشته باشد. چرا که نقش کشورهایی چون روسیه، فرانسه، آلمان، بریتانیا و ایتالیا تا زمانی که مسیر روابط ایران و آمریکا فراهم نیست، میتواند بهعنوان یک ضربهگیر در مقابل آمریکا عمل کند.
از این رو دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامیایران باید با توجه به این واقعیتها و همچنین تحقق اولویت خود مبنی بر تنشزدایی و بهبود روابط با همسایگان، توجه خود را معطوف بهاین دو حوزه کند، چون در جبهه منطقهای همراه کردن اعراب با دیپلماسی هستهای میتواند وزن حامیان منطقهای ایران را در حل و فصل بهتر موضوع هستهای در سطح بینالمللی هموار و تهدیدات امنیتی جبهه ضدایرانی برای منحرف نمودن مسیر توافقات را خنثی کند و در سطح بینالمللی هم بتواند به بازیابی جایگاه ایران کمک کند.