رویداد معتبر سینما آغاز شد؛
سال حذف هالیوودیها از کن
این در حالی است که در چند دهه گذشته جشنواره کن پایگاه هالیوود بوده اما امسال فقط دو فیلم آمریکایی «مردی که دوستش دارم» ساخته آیرا ساکس و «ببر کاغذی» ساخته جیمزگری در این رویداد رقابت میکنند.
تیری فرمو مدیر جشنواره گفته کن صرفا بازتاب تغییرات گستردهتر صنعت است و به نظر میرسد استودیوها نسبت به گذشته فیلمهای پرفروش و فیلمهای مؤلف کمتری تولید میکنند.
اسکات راکسبرو رئیس دفتر اروپایی مجله هالیوود ریپورتر نیز میگوید امسال هیچ فیلم بزرگ آمریکایی وجود ندارد. معمولا حداقل یک فیلم شاخص در کن به نمایش درمی آمد یا از این جشنواره برای آغاز اکران اروپایی خود استفاده میکند.
اکسبرو معتقد است استودیوها از خطرات اکران جشنوارهای محتاط شدهاند و دریافتهاند که میتوانند فیلم بزرگی را بدون کمک یک جشنواره معتبر اکران کنند.
راکسبرو میگوید که مساله دیگر هم کنترل فیلم است. در جشنواره منتقدان تعیین میکنند فیلم شما چطور دیده شود و این گاهی نتیجه برعکس میدهد؛ مثلا فیلم «ایندیانا جونز و گردونه سرنوشت» در سال ۲۰۲۳ بعد از اینکه منتقدان کن آن را تخریب کردند، در گیشه فروش نرفت. امروزه یک نقد بد سریعا در شبکههای اجتماعی پخش میشود.
غیبتهای پررنگ محدود به هالیوود نیست و سینمای بریتانیا نیز امسال حضوری به طرز شگفتآوری کمرنگ دارد و هیچ کارگردان بریتانیایی در مسابقه اصلی نیست اما در بخشهای دیگر برخی فیلمهای بریتانیایی اکران میشوند.
در چنین حال و هوایی دیروز جشنواره با نمایش فیلم «ونوس الکتریکی» ساخته پیر سالوادوری افتتاح شد.این فیلم با بازی پیو مارمائی، آنائیس دموستیر و ژیل للوش در پاریس دهه ۱۹۲۰ میگذرد و داستان نقاشی جوان را روایت میکند که پس از مرگ همسرش با افسردگی دست و پنجه نرم میکند و در تلاش برای یافتن الهام مجدد، به روحگرایی روی میآورد.
«مینوتتور» به کارگردانی آندری زویاگینتسف، «محبوب» به کارگردانی رودریگو سوروگویِن،«سرزمین پدری» به کارگردانی پاول پاولیکوفسکی،«مولن» به کارگردانی لاسلو نمش، «فیورد» به کارگردانی کریستین مونجیو،«یادداشتهای ناگی» به کارگردانی کوجی فوکادا، «گوسفند در جعبه» به کارگردانی هیروکازو کوریدا،«ناگهان» به کارگردانی ریوسوکی هاماگوچی، «کریسمس تلخ» به کارگردانی پدرو آلمودوار و «داستانهای موازی» ساخته جدید اصغر فرهادی از مهمترین فیلمهایی هستند که برای تصاحب جایزه نخل طلای بهترین فیلم رقابت میکنند.
فرهادی که پیش از این فیلمهای خود شامل «گذشته»، «فروشنده»، «همه میدانند» و «قهرمان» را به کن برده و در سال ۲۰۲۲ نیز یکی از اعضای هیات داوران بخش مسابقه اصلی بود، امسال با یک روایت فرانسوی به رقابت میپردازد.
این فیلم با الهام از یکی از قسمتهای «ده فرمان» کیشلوفسکی ساخته شده و در خلاصه داستان آن آمده است که سیلوی در جستوجوی الهام برای رمان جدیدش، همسایههای روبهرویی خود را زیر نظر میگیرد. از آن سو آدام جوان برای کمک به زندگی شخصی سیلوی وارد میشود. در ظاهر همه چیز روبهراه است اما ارتباط سیلوی، آدام و همسایهها طوری پیش میرود که جهان داستانی رمانِ سیلوی از واقعیت جلو میافتد... ستارههایی همچون ایزابل هوپر، ویرژینی افیرا، ونسان کَسِل، پیر نینی و آدم بسا در کنار کاترین دونو در این اثر بازی میکنند.
امسال پارک چان ووک فیلمساز اهل کرهجنوبی ریاست هیات داوران بخش مسابقه اصلی را بر عهده دارد و دمی مور بازیگر و تهیهکننده آمریکایی،روث نگا، بازیگر و تهیهکننده ایرلندی-اتیوپیایی، لورا واندل، کارگردان و فیلمنامهنویس بلژیکی،کلوئی ژائو کارگردان و فیلمنامهنویس برنده اسکار چینی، دیهگو سپدس، کارگردان و فیلمنامهنویس شیلیایی، آیزاک دو بانکوئه، بازیگر ساحلعاجی-آمریکایی، پل لاورتی، فیلمنامهنویس اسکاتلندی و استلان اسکارشگورد بازیگر سوئدی دیگر اعضای هیات داوران جشنواره را تشکیل میدهند.
یکی از حاشیههای جشنواره انصراف «باکینگ فاستارد» ساخته جدید ورنر هرتسوگ بود.این اثر با بازی کیت مارا، رونی مارا، اورلاندو بلوم و دومنال گلیسون برای رقابت در بخش مسابقه اصلی انتخاب نشد و پس از آن نمایش در بخش غیررقابتی را نپذیرفت.
سال گذشته نیز فیلم «پدر، مادر، خواهر، برادر» ساخته جیم جارموش در بخش رقابتی جای نگرفت اما این اثر برای اولین بار در جشنواره رقیب یعنی ونیز به نمایش درآمد و در آنجا شیر طلایی را از آن خود کرد.
بخش کلاسیک کن شامل مجموعهای از فیلمهای جدید، کوتاه، مستند و نسخههای مرمتشده از آثار کلاسیک سینما از کشورهای مختلف است و آثاری از کارگردانانی چون گیرمو دلتورو، آندری وایدا، ویتوریو دسیکا، لوکینو ویسکونتی، آکیرا کوراساوا و اورسن ولز در بخش آثار مرمتشده به نمایش گذاشته میشوند.
همچنین سه فیلم کوتاه در بخش آثار جدید در بخش کلاسیک جشنواره کن انتخاب شدهاند که فیلم ۱۵ دقیقهای «زمینِ بازی» ساخته امیرحسین شجاعی و تهیهکنندگی سعید روستایی به عنوان محصول مشترک ایران و فرانسه نیز در این بخش حضور دارد.
فیلم بلندی با عنوان «تمرینهایی برای یک انقلاب» ساخته پگاه آهنگرانی هم در بخش نمایشهای ویژه کن حضور دارد که گفته میشود این بازیگر و مستندساز ایرانی با آرشیو خانوادگی اش آن را ساخته است.