تل‌آویو به دنبال مهندسی جمعیتی جنوب لبنان

به گزارش الجزیره، در گزارش جدیدی که دیروز دوشنبه منتشر شد، این گروه حقوق بشری مستقر در نیویورک اعلام کرد که صحت هفت عکس را که نشان می‌دهد مهمات فسفر سفید بر فراز یک منطقه مسکونی در «یحمر» در جنوب لبنان شلیک شده و در ۳ مارس حداقل دو خانه در آنجا دچار آتش‌سوزی شده است، تایید می‌کند. «رمزی قیس»، محقق لبنان در دیده‌بان حقوق بشر، گفت: «استفاده غیرقانونی ارتش اسرائیل از فسفر سفید بر فراز مناطق مسکونی بسیار نگران‌کننده است و عواقب وخیمی برای غیرنظامیان خواهد داشت.» وی افزود: «اثرات آتش‌زای فسفر سفید می‌تواند باعث مرگ یا جراحات بی‌رحمانه‌ای شود که منجر به رنج مادام‌العمر می‌شود.» قیس گفت: «اسرائیل باید فورا این عمل را متوقف کند و کشورهایی که به اسرائیل سلاح، از جمله مهمات فسفر سفید، می‌دهند، باید فورا کمک‌های نظامی و فروش سلاح را متوقف کنند و اسرائیل را تحت فشار قرار دهند تا شلیک چنین مهماتی را در مناطق مسکونی متوقف کند.»

الجزیره همچنین در گزارش دیگری افزود: پس از ازسرگیری درگیری‌ها بین اسرائیل و حزب‌الله به دنبال جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران، بیش از نیم‌میلیون نفر در لبنان آواره شدند. «حنین سید»، وزیر امور اجتماعی لبنان، هم در یک نشست مطبوعاتی گفت که از زمان از سرگیری درگیری‌ها در لبنان در روز دوشنبه، تعداد کل افرادی که در وب‌سایت وابسته به این وزارتخانه ثبت‌نام کرده‌اند به ۵۱۷هزار نفر رسیده است؛ از جمله ۱۱۷هزار و ۲۲۸نفر در پناهگاه‌های دولتی. به نوشته الجزیره، در همین حال، نیروهای زمینی اسرائیل در حال پیشروی به جنوب لبنان هستند و تپه‌های نزدیک مرز را تصرف کرده‌اند.

تانک‌ها و بولدوزرهای زرهی در مرز تجمع کرده‌ و ترس از تهاجم تمام‌عیار اسرائیل را افزایش داده است. حزب‌الله می‌گوید نیروهایش روز یکشنبه در نزدیکی شهر مرزی عیترون با نیروهای اسرائیلی درگیر شده‌اند. نور عوده، خبرنگار الجزیره، در گزارش خود از رام‌الله، گفت که «اکنون نگرانی‌های جدی در اسرائیل در مورد حملاتی که از لبنان آغاز می‌شود، مطرح شده است.» عوده گفت که حزب‌الله توانسته شهرهایی تا نهاریا و حیفا را درحالی‌که نیروهایش با اسرائیل می‌جنگند، هدف قرار دهد. «حیفا، آن شهر استراتژیک که دارایی‌های نظامی و اطلاعاتی زیادی دارد، نیز توسط حزب‌الله هدف قرار می‌گیرد.»

آیا اسرائیل به دنبال تغییر شکل لبنان است؟

«جاستین صالحانی» در تحلیلی برای الجزیره نوشت، در هفته گذشته، ارتش اسرائیل بحران آوارگی گسترده ایجاد کرده، حدود ۴۰۰ نفر را کشته، سراسر لبنان، از جمله بیروت، پایتخت، را بمباران کرده و نیروهای خود را بیشتر به سمت جنوب این کشور سوق داده است. تحلیلگران به الجزیره گفتند که اسرائیل در حال تعریف یک واقعیت جدید در لبنان است، با پیامدهای بالقوه بلندمدت که می‌تواند کشور را به شیوه‌هایی متفاوت از جنگ ۲۰۲۴ و درگیری ۲۰۰۶ قبل از آن، که شامل مهاجرت‌های دسته‌جمعی اجباری و آوارگی، کشتار گسترده و آنچه کارشناسان آن را «آفت حومه جنوبی بیروت» می‌نامند، تغییر شکل دهد. به گفته «مایکل یانگ»، تحلیلگر و نویسنده لبنانی، اسرائیل ممکن است برای فشار آوردن به حزب‌الله و قطع ارتباط بین این گروه و پایگاه حمایتی‌اش، «نقشه جمعیتی» لبنان را «بازترسیم» کند.

با آغاز حملات مشترک اسرائیل و آمریکا به ایران و شهادت رهبر عالی ایران، حزب‌الله وارد جنگ شد و به مواضع اسرائیل حمله کرد. این حمله پس از آتش‌بس ۲۰۲۴ رخ می‌دهد. بسیاری در لبنان گفتند که آتش‌بس - که اسرائیل طبق گفته صلح‌بانان سازمان ملل بیش از ۱۰هزار بار آن را نقض کرد - همیشه یک‌طرفه بود. یک منبع ارتش لبنان به الجزیره گفت که ارتش اسرائیل چند کیلومتر (مایل) به مناطق خالی از سکنه در سراسر جنوب لبنان پیشروی کرده است. این علاوه بر پنج نقطه‌ای است که اسرائیل از زمان آتش‌بس ۲۰۲۴ اشغال کرده است. در میان مردم این نگرانی وجود دارد که اسرائیلی‌ها ممکن است این بار تصمیم به عقب‌نشینی نگیرند، اگرچه برخی از تحلیلگران می‌گویند که فکر نمی‌کنند اسرائیل با حفظ این سرزمین چیز زیادی برای به‌دست آوردن داشته باشد.

«ربیح داندچلی»، تحلیلگر سیاسی لبنانی، به الجزیره گفت: «در درازمدت، از نظر استراتژیک، این به نفع اسرائیل نیست. من فکر نمی‌کنم که آنها در این سرزمین بمانند. حضور یک اشغالگر به این شکل، مقاومت دیگری مانند حزب‌الله ایجاد خواهد کرد.» اسرائیل پیش از این در سال ۲۰۰۰، پس از ۱۸سال اشغال که با تهاجم این رژیم در سال ۱۹۸۲ آغاز شد، ظاهرا برای از بین بردن حضور سازمان آزادی‌بخش فلسطین در این کشور، توسط حزب‌الله از جنوب لبنان بیرون رانده شده بود. این تهاجم حدود ۱۹۰۰۰ لبنانی و فلسطینی را کشت.

با این حال، تحلیلگران معتقدند که اقدامات اسرائیل در این جنگ بخشی از تلاش‌های آن برای تغییر شکل منطقه تحت سلطه خود و از بین بردن هرگونه تهدید واقعی یا فرضی است. این تاثیرات همچنین بر روابط لبنان با اسرائیل و قدرت و جایگاه حزب‌الله تاثیر خواهد گذاشت. یانگ گفت: «امروزه، اقدامات اسرائیل در لبنان به شرایط سیاسی که می‌خواهند پس از پایان این جنگ بر لبنان تحمیل کنند، گره خورده است.» تحلیلگران گفتند که این شرایط می‌تواند شامل تحمیل یک توافق صلح، مطابق با توافق‌نامه‌های ابراهیم اسرائیل، یا یک منطقه اقتصادی باشد که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، مرتبا از آن صحبت کرده است (دنیای اقتصاد در گزارشی با عنوان «منطقه اقتصادی ترامپ در جنوب» به تفصیل در این رابطه نوشته است). یانگ گفت که هدف می‌تواند «غیرنظامی‌سازی منطقه شمال لیتانی» تا رودخانه عوالی، نزدیک صیدا باشد، مشابه آنچه اسرائیل در سوریه درخواست کرده و اصرار دارد که منطقه جنوب دمشق غیرنظامی شود. او توافق‌نامه خطوط قرمز ۱۹۷۶ را یک توافق مخفی بین اسرائیل و سوریه که توسط آمریکایی‌ها مذاکره شده بود و تصمیم گرفته بود سوریه به جنوب عوالی نرود، یادآوری کرد.

با توجه به اینکه حزب‌الله زیر ضرب اسرائیل قرار دارد، این رژیم اکنون از آوارگی گسترده برای تغییر شکل موجودیت حزب‌الله در رابطه با پایگاه حمایتی جامعه شیعه خود استفاده می‌کند. در ۵مارس، اسرائیل به همه ساکنان جنوب لبنان دستور داد تا به شمال رودخانه لیتانی نقل مکان کنند. روز بعد، به همه ساکنان حومه جنوبی بیروت نیز دستور داد که منطقه را ترک کنند. حزب‌الله بیشتر حمایت خود را از این دو منطقه، به علاوه دره بقاع شرقی، جایی که بعلبک مدت‌هاست دژ مستحکمی بوده است، دریافت می‌کند. یانگ گفت: «این چیز جدیدی است - تخلیه کل ضاحیه - این یک پدیده جدید است.» یانگ افزود: «امروز به نظر می‌رسد که این یک تصمیم سیاسی و بخشی از یک استراتژی گسترده‌تر برای قطع ارتباط حزب‌الله با جامعه خود، با بیروت، با یک منطقه نیمه خودمختار در پایتخت و با بقیه جامعه لبنان است.»

تحلیلگران گفتند که تهدید به تخلیه، فشار زیادی بر حزب‌الله و همچنین دولت لبنان وارد می‌کند و همچنین بر زندگی ده‌ها هزار شهروند عادی تاثیر می‌گذارد. «عماد سلامی»، دانشمند علوم سیاسی در دانشگاه آمریکایی لبنان در بیروت، به الجزیره گفت: «اسرائیل با بیرون راندن اجباری جمعیت از جنوب لبنان، بخش‌هایی از بقاع و حومه جنوبی، عملا الگوهای جمعیتی را تغییر شکل می‌دهد و مناطق وسیعی از آوارگی داخلی ایجاد می‌کند. این توزیع مجدد، جوامع میزبان و نهادهای دولتی را تحت فشار قرار می‌دهد و در عین حال هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی جنگ را برای لبنان افزایش می‌دهد.»