با حضور سیاستمداران بلندپایه پاکستان و قطر برگزار شد
مذاکرات مقامات ارشد ایران و آمریکا در سوئیس
تیمهای فنی، کارگروههای نظارت بر اجرا و مفاد توافق نهایی را تشکیل دادند
در این خصوص محمد اسحاقدار، وزیر خارجه پاکستان، با لحنی حاکی از پیروزی دیپلماتیک از شکسته شدن طلسمی سخن گفت که ۴۷سال بر روابط ایران و آمریکا سایه افکنده بود. او از جهانی سخن گفت که تنها یک قدم با فاجعهای اقتصادی و نظامی فاصله داشت، اما اکنون در سایه «تفاهمنامه اسلامآباد»، قرار گرفتن دشمنان دیرینه پای یک میز را به تماشا نشسته است. اما این صلح، بر روی لبه تیغ حرکت میکند؛ چرا که همچنان تهدیدات ترامپ در موفقیت این مذاکرات سنگینی میکند. ایران با اعزام تیمی تمامعیار از ژنرالهای اقتصادی و دیپلماتهای ارشد، پیامی روشن به جهان مخابره کرده است: «بدون پایان جنگ در لبنان و بازگشت شریانهای نفتی و مالی، هیچ توافق نهایی در کار نخواهد بود.» حضور جیدی ونس در مقام معاون رئیسجمهور آمریکا در برابر محمدباقر قالیباف، بیانگر آن بود که این بار، نه سایهها، بلکه سیاستمداران ارشد در حال معامله هستند.
آنچه از دل کمیتههای فنی در سوئیس بیرون میآید، برای تمام دنیا مهم است؛ جایی که تکلیف «بندهای طلایی» تفاهمنامه، از آتشبس در جبهههای مقاومت تا آزادسازیمیلیاردها دلار دارایی مسدود شده، روشن میشود. آیا بورگناشتوک به محل دفن تنشهای دیرینه بدل خواهد شد یا تنها ایستگاهی موقت برای نفسی تازه پیش از تقابلی دیگر است؟ هرچه هست روز یکشنبه در سوئیس یک اتفاق تاریخی رقم خورد.
نشستهای اصلی و فرعی
پیش از برگزاری نشست اصلی و چهارجانبه، یک نشست سهجانبه میان ایران، آمریکا و قطر با موضوع آتشبس فراگیر در لبنان و اموال بلوکهشده ایران برگزار شد. همچنین همزمان با برگزاری این نشست مهم، مصر، ترکیه، عربستان و پاکستان در بیانیهای مشترک بر اهمیت دستیابی سریع به پایان مرحله بعدی مذاکرات تاکید و اعلام کردند که در گفتوگوها باید نگرانیها و ملاحظات کشورهای منطقه در نظر گرفته شود. ماجد بنمحمد آلانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر هم عصر روز گذشته از تشکیل گروههای فنی و کارشناسی تخصصی برای مذاکره درمورد مفاد توافق نهایی که همه جنبههای یادداشتتفاهم را پوشش میدهد، خبر داد.
به گفته این مقام قطری، گروههای پیگیری نیز برای نظارت بر اجرای یادداشتتفاهم و نظارت بر پیشرفت به سمت انعقاد توافق نهایی تشکیل شدهاند که نشاندهنده تعهد همه طرفها برای پیشبرد روند مذاکرات با حسن نیت و دستیابی به یک توافق جامع و پایدار است. ونس نیز در اولین ارزیابی خود از حصول پیشرفت بزرگ خبر داد و گفت:« ترامپ ما را مامور کرده است تا برای مجموعه بزرگی از مسائل، راهحل دیپلماتیک پیدا کنیم.» هرچند شخص ترامپ در زمان گفتوگوها نیز از تهدیدهای خود دست نکشید و در گفتوگو با فاکسنیوز ادعاهایی را در مورد ایران مطرح کرد.
قاب ناتمام ایران و آمریکا
البته نشست روز گذشته با برخی حواشی نیز همراه بود. از جمله آنکه یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده درباره موضوع قطع پخش مستقیم و مراسم عکس در ژنو، به خبرگزاری تسنیم گفت که هیات آمریکایی و برگزارکنندگان جلسه مذاکره بنا داشتند که در بدو جلسه چندجانبه، صحنه دست دادن و مراسم عکس مشترک میان هیات ایرانی و آمریکایی اتفاق بیفتد؛ اما رئیس هیات مذاکرهکننده ایرانی و تیم مذاکرهکننده با این تشریفات مخالفت کرده و اعلام کردند که در مراسم عکس با هیات آمریکایی حضور نخواهند داشت. با این حال و بر اساس هماهنگیها و توافقات قبلی هیچ تصویر و فیلمی از برگزاری مذاکرات چهارجانبه و سالن گفتوگوها در هتل بورگناشتوک منتشر نخواهد شد.
خواستههای ایران در بورگناشتوک
در این بین اسماعیل بقائی، سخنگوی تیم مذاکرهکننده ایران، نشست در سوئیس را در راستای اجرا و پیگیری تعهدات آمریکا در قالب یادداشتتفاهم اسلامآباد در ارتباط با تحقق آتشبس در لبنان و توقف تجاوزات رژیم صهیونیستی به این کشور عنوان کرد. خبرگزاری دولت هم در این رابطه نوشت که هیات جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات سوئیس از پاکستان و قطر میخواهد که بهعنوان میانجیهای اصلی و کشورهایی که اعتبار سیاسی خود را پشت تفاهم اسلامآباد قرار دادهاند، از ظرفیتهای خود برای تضمین اجرای کامل و مستمر تعهدات آمریکا استفاده کنند.
همچنین بقائی در شبکه ایکس درباره محتوای نشست نوشت: «نشست سوئیس، برای پیگیری اجرای مفاد یادداشتتفاهم خاتمه جنگ مورخ ۲۸خرداد۱۴۰۵ است. طبق بند۱۳ یادداشتتفاهم، آغاز مذاکرات توافق نهایی، منوط به اجرای بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ است. بدون اجرای این مفاد بهویژه بند ۱ (خاتمه جنگ در همه جبههها شامل لبنان) ورود به مرحله مذاکره برای توافق نهایی ممکن نیست.» وی افزود: «این گفتوگوها، متمرکز بر اجرای بندهای مزبور، بهویژه بند ۱ و نیز مرور تدابیری است که برای اجرایی کردن بندهای ۱۰ (موضوع صادرات نفت ایران) و ۱۱ (آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران) پیشبینی شده است.»
دیدارهای مهم
همچنین روز یکشنبه حومه شهر زوریخ، میزبان گفتوگوهای دوجانبه زیادی بود. در نخستین دیدار وزرای خارجه ایران و سوئیس گفتوگو کردند. محمدباقر قالیباف، رئیس هیات مذاکرهکننده ایران، هم در چارچوب روند مذاکرات سوئیس با شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، دیدار کرد. در عین حال رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، که به سوئیس سفر کرده، اعلام کرد که روز یکشنبه در بورگن اشتوک با وزیر امور خارجه این کشور ملاقات کرده تا تحولات اخیر در مورد ایران، مسیر پیش رو و نقش مهم آژانس را بررسی کند. گروسی گفت: «در این لحظه حساس، مهم است که به دیپلماسی هر فرصتی برای موفقیت داده شود.» در این بین باوجود اصرار آمریکا برای حضور گروسی در محل مذاکرات، یک منبع آگاه ایرانی اعلام کرده است که تهران بنایی برای ملاقات با مدیرکل آژانس ندارد و قرار است صرفا گفتوگوها حول محورهایی که مشخص شده است، پیش برود. این منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده که در ژنو حاضر است به خبرگزاری تسنیم گفت که حضور گروسی در سوئیس به معنای حضورش در مذاکره با ایران نیست.
حاضران در سوئیس
هیات مذاکرهکننده ایران به سرپرستی محمدباقر قالیباف بامداد یکشنبه با استقبال مقامات سوئیسی و اعضای سفارت کشورمان در برن وارد زوریخ شد. قالیباف را در این سفر سیدعباس عراقچی وزیر خارجه، علی باقری معاون بینالملل دبیرخانه شورایعالی امنیت ملی، عبدالناصر همتی رئیس بانک مرکزی، حمید بورد معاون وزیر نفت و رئیس شرکت ملی نفت ایران، کاظم غریبآبادی و اسماعیل بقایی معاونان وزیر خارجه همراهی میکنند. هیات مذاکرهکننده آمریکا به ریاست جیدی ونس، معاون ترامپ، ویتکاف و کوشنر نیز در مذاکرات حضور دارند. همچنین عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان، شهباز شریف نخستوزیر این کشور و هیاتی از کشور قطر به ریاست شیخ محمد بنعبدالرحمن آلثانی نخستوزیر و وزیر خارجه این کشور در این مذاکرات حضور دارند.
