بنزین آمریکا به زیر چهار دلار در گالن سقوط کرد؛
هرمز در انتظار امضای تفاهم
به گزارش رویترز و تا لحظه تنظیم این خبر، بهای نفت برنت روز سهشنبه ۱۶ژوئن با ادامه روند نزولی روز قبل به محدوده ۸۱دلار در هر بشکه رسید (۴۱ دلار کمتر از اوج قیمتی دوران جنگ). این افت قیمت پس از آن رخ داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از دستیابی دو طرف به یک توافق اولیه خبر داد و اعلام کرد پس از اجرایی شدن توافق، جریان آزاد صادرات نفت از خلیجفارس از سر گرفته خواهد شد.
با این حال، بازار هنوز با احتیاط به تحولات نگاه میکند. متن تفاهمنامه میان ایران و آمریکا هنوز منتشر نشده و قرار است در مراسمی رسمی روز جمعه ۱۹ژوئن در سوئیس امضا و جزئیات آن اعلام شود. همین ابهام سبب شده است بسیاری از شرکتهای کشتیرانی و مالکان نفتکشها همچنان از بازگشت فوری به مسیر هرمز خودداری کنند و منتظر روشنتر شدن ابعاد توافق بمانند. تنگه هرمز از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه تقریبا با اختلال گسترده در تردد نفتکشها مواجه شد؛ مسالهای که حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت خام را تحت تاثیر قرار داد و یکی از بزرگترین شوکهای عرضه در بازار انرژی طی سالهای اخیر را رقم زد.
پریمیوم ریسک جنگ
اکنون امید به بازگشایی این آبراه راهبردی، بخش مهمی از «پریمیوم ریسک جنگ» را از قیمت نفت حذف کرده است. نشانههای این تغییر نه تنها در بازار نفت خام دیده میشود، بلکه در بازار فرآوردههای نفتی آسیا نیز حقالامتیاز نقدی نفت خام و برخی فرآوردهها به سطوح پیش از جنگ بازگشته است. همچنین پریمیوم گازوئیل و سوخت جت در بازار آسیا با پیشبینی افزایش عرضه منطقهای در ماههای ژوئیه و ماه اوت کاهش یافته و معاملهگران انتظار دارند با بازگشت تدریجی صادرات خلیجفارس، فشار بر بازار فرآوردهها نیز کمتر شود. در آمریکا نیز کاهش نگرانیها درباره امنیت عرضه نفت به افت قیمت سوخت منجر شده است. میانگین قیمت خردهفروشی بنزین برای نخستینبار از اواسط آوریل به زیر چهار دلار در هر گالن سقوط کرد. این سطح از نظر روانی برای مصرفکنندگان آمریکایی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا عبور قیمت بنزین از مرز چهار دلار معمولا بر الگوی مصرف خانوارها اثر میگذارد و به یکی از موضوعات حساس سیاسی تبدیل میشود.
با وجود این خوشبینیها، کارشناسان هشدار میدهند که بازگشت کامل بازار به شرایط پیش از جنگ زمانبر خواهد بود. پاکسازی احتمالی مینها، بررسی امنیت مسیرهای دریایی و بازسازی اعتماد شرکتهای کشتیرانی فرآیندی نیست که در چند روز انجام شود. به همین دلیل حتی در صورت امضای رسمی توافق، افزایش تردد نفتکشها در هرمز احتمالا به تدریج و طی هفتههای آینده رخ خواهد داد. تحلیلگران معتقدند آزمون واقعی توافق نه در متن تفاهمنامه، بلکه در آبهای تنگه هرمز رقم خواهد خورد. اگر عبور نفتکشها بهطور عادی از سر گرفته شود و جریان صادرات نفت خلیجفارس به سطح پیش از بحران بازگردد، بازار اطمینان بیشتری نسبت به پایداری توافق پیدا خواهد کرد. در غیر این صورت، بخشی از ریسک ژئوپلیتیک همچنان در قیمتها باقی خواهد ماند.
احیای اعتماد شرکتهای بیمه
به گفته فعالان صنعت کشتیرانی، بازگشت کامل تردد به هرمز تنها به اعلام توافق سیاسی وابسته نیست، بلکه نیازمند احیای اعتماد شرکتهای بیمه، مالکان نفتکشها، موسسات ردهبندی دریایی و شرکتهای بازرگانی بینالمللی است. بسیاری از این شرکتها طی ماههای گذشته با افزایش هزینههای بیمه جنگ، محدودیتهای عملیاتی و ریسکهای امنیتی مواجه بودهاند و احتمالا برای بازگشت به شرایط عادی به زمان بیشتری نیاز خواهند داشت. از سوی دیگر، تولیدکنندگان بزرگ منطقه نیز باید بخشی از ظرفیتهای متوقفشده خود را به مدار بازگردانند و زنجیرههای صادراتی آسیبدیده را بازسازی کنند.
در مجموع، بازار نفت اکنون در مرحلهای قرار گرفته که امید به صلح بر نگرانیهای ناشی از جنگ غلبه کرده است. افت قیمت نفت، کاهش بهای سوخت و عقبنشینی حقالامتیازهای معاملاتی نشان میدهد معاملهگران بازگشایی هرمز را جدی گرفتهاند؛ اما تا زمانی که توافق نهایی امضا نشود و عبور آزاد نفتکشها عملا از سر گرفته نشود، احتیاط همچنان بر تصمیمات فعالان بازار سایه خواهد انداخت. حتی در خوشبینانهترین سناریو نیز آثار این بحران به سرعت از بازار انرژی محو نخواهد شد و پیامدهای آن برای ماهها بر روند تجارت نفت و گاز جهان اثرگذار خواهد ماند.
