دومین عملکرد برتر روزانه شاخص کل در سال ۱۴۰۵ در روز گذشته به ثبت رسید
«هموزن» دوبرابر شد
معاملات دیروز بورس تهران با رشد قابلتوجه هر دو شاخص اصلی بازار دنبال شد. شاخص کل با افزایش ۲.۷۴درصدی، بهترین عملکرد روزانه خود از ۲۵ خرداد امسال به بعد را ثبت کرد و به این ترتیب، دومین رشد روزانه برتر این نماگر در سال جاری نیز رقم خورد.با احتساب این افزایش، بازدهی شاخص کل از ابتدای سال به ۸۶درصد رسید؛ رقمی که نشاندهنده تداوم شتاب صعودی بازار سهام در ماههای اخیر است.
با این حال، اتفاق مهمتر در سمت شاخص هموزن رخ داد. این نماگر در معاملات دیروز ۲.۵۹درصد رشد کرد و بازدهی خود از ابتدای سال را به ۱۰۰درصد رساند. اهمیت این اتفاق تنها در میزان بازدهی خلاصه نمیشود؛ چراکه شاخص هموزن در حالی به این سطح از بازدهی رسیده که هنوز نیمی از سال باقی مانده است. در گزارش روز گذشته «دنیای اقتصاد» تحت عنوان «درخشش سهام کوچک در بورس» اشاره شد که «بررسی عملکرد تاریخی شاخص هموزن نشان میدهد که عبور از مرز بازدهی ۱۰۰درصدی اتفاقی کمسابقه در کارنامه این نماگر محسوب میشود. شاخص هموزن در طول ۱۳ سال سابقه خود، تنها در دو سال توانسته بازدهی بیش از ۱۰۰درصد را ثبت کند. در سال ۱۳۹۸، شاخص هموزن بهترین عملکرد سالانه تاریخ خود را به ثبت رساند و با رشد ۴۳۷درصدی همراه شد. سال ۱۳۹۹دومین سال درخشان این شاخص بود و بازدهی ۱۴۸درصدی برای آن به ثبت رسید.»
بر این اساس، رسیدن بازدهی شاخص هموزن به ۱۰۰درصد را میتوان سومین سال برتر این نماگر در طول ۱۳سال سابقه آن دانست. در واقع، بازار سهام در شرایطی به یکی از مرزهای مهم تاریخی خود رسیده که هنوز بخش قابلتوجهی از سال معاملاتی در پیش است. این موضوع میتواند اهمیت روند شکلگرفته در معاملات سهام کوچک و متوسط بازار را بیش از گذشته برجسته کند.
معمای ارزش معاملات پایینتر
در معاملات دیروز، ارزش معاملات خرد بازار سهام به حوالی ۲۶هزار میلیارد تومان رسید. در نگاه نخست، کاهش این رقم در مقایسه با روز یکشنبه میتواند این برداشت را ایجاد کند که از شدت فعالیت معاملهگران کاسته شده است؛ با این حال، ترکیب آمار معاملات تصویر متفاوتی ارائه میدهد.
حدود ۷ هزار و ۵۸۴میلیارد تومان پول توسط سرمایهگذاران حقیقی وارد گردونه معاملات سهام شد. از سوی دیگر، ۹۹درصد نمادهای بازار در محدوده مثبت معامله شدند و بیش از ۱۶هزار میلیارد تومان سفارش خرید نیز در تابلو باقی ماند که بدون پاسخ فروشندگان مواجه شد. این وضعیت نشان میدهد کاهش ارزش معاملات خرد لزوما به معنای کاهش میل به خرید نیست. در شرایطی که بخش عمده نمادها با صف یا تقاضای سنگین خرید مواجه هستند، محدود شدن سمت عرضه میتواند حتی به کاهش ارزش معاملات منجر شود. به بیان دیگر، زمانی که فروشندهای حاضر به عرضه سهام خود در قیمتهای جاری نیست، تعداد و ارزش معاملات انجامشده نیز کاهش مییابد؛ حتی اگر تقاضای بالقوه در بازار در سطح بالایی قرار داشته باشد. این پدیده را میتوان از زاویه رفتار سرمایهگذاران نیز بررسی کرد. هنگامی که معاملهگران تداوم روند صعودی را محتمل میدانند، تمایل آنها برای فروش سهام کاهش پیدا میکند. سرمایهگذاری که با افزایش متوالی قیمتها مواجه شده، ممکن است فروش در قیمت فعلی را به تعویق بیندازد، چرا که انتظار دارد در صورت ادامه روند صعودی، امکان فروش در قیمتهای بالاتر فراهم شود. در چنین شرایطی، فزونی تقاضا بر عرضه خود به عاملی برای کاهش گردش معاملات تبدیل میشود.
تقاضا در انتظار عرضه
آنچه در معاملات دیروز بیش از حجم معاملات جلب توجه میکند، فاصله میان تقاضای موجود و عرضه سهام است. باقی ماندن سفارش خرید در پایان معاملات، در کنار مثبت بودن ۹۹درصد نمادها، نشان میدهد سمت تقاضا همچنان دست بالا را در اختیار دارد. وارد کردن بیش از ۷هزار و ۵۰۰میلیارد تومان پول توسط حقیقیها نیز این تصویر را تقویت میکند. با این حال، تداوم چنین شرایطی میتواند بازار را وارد مرحلهای کند که در آن، افزایش عرضه اهمیت بیشتری پیدا میکند. پس از رشدهای قابلتوجهی که در بخشهای مختلف بازار به ثبت رسیده، شناسایی سود و جابهجایی نقدینگی میان صنایع و نمادها میتواند به افزایش عمق معاملات کمک کند.
در چنین حالتی، رشد بازار دیگر صرفا به معنای افزایش همزمان قیمت تعداد زیادی از نمادها نخواهد بود، بلکه گردش نقدینگی میان گروههای مختلف میتواند زمینه تداوم حرکت صعودی را فراهم کند. از سوی دیگر، رشد ۸۶درصدی شاخص کل و بازدهی ۱۰۰درصدی شاخص هموزن از ابتدای سال، انتظارات سرمایهگذاران را نیز تحتتاثیر قرار داده است.
بنابراین، درحالیکه قدرت تقاضا همچنان یکی از مهمترین عوامل حمایتکننده بازار محسوب میشود، نحوه واکنش عرضهکنندگان به سطوح قیمتی جدید نیز میتواند مسیر معاملات روزهای آینده را تعیین کند. در مجموع، معاملات دیروز را میتوان ترکیبی از شتاب شاخصها، رکورد تاریخی هموزن و عقبنشینی عرضه دانست؛ بازاری که در آن کاهش ارزش معاملات برخلاف ظاهر اولیه خود، بیشتر از آنکه نشانه ضعف تقاضا باشد، نتیجه محدود شدن سمت فروش بوده است. اکنون باید دید با ورود بازار به سطوح بالاتر، آیا عرضهها افزایش خواهد یافت یا برتری تقاضا همچنان میتواند شاخصهای سهامی را در مسیر صعودی نگه دارد.
