سبزپوشی دسته‌جمعی بورس

معاملات دوشنبه بورس تهران با چرخشی محسوس در رفتار معامله‌گران همراه شد. پس از آنکه طی معاملات روز یکشنبه، شاخص کل به‌‌دلیل اقبال بیشتر به سهام بزرگ و شاخص‌ساز عملکرد بهتری نسبت به شاخص هموزن داشت، در جریان دادوستدهای روز دوشنبه، بار دیگر نمادهای کوچک و متوسط نقش پررنگ‌تری در هدایت بازار ایفا کردند. رشد ۲.۳۹درصدی شاخص کل در برابر افزایش ۲.۵درصدی شاخص هموزن، اگرچه اختلاف اندکی را نشان می‌دهد، اما از منظر تغییر جهت جریان معاملات، حائز اهمیت است؛ زیرا بیانگر آن است که تقاضا دیگر صرفا در گروه‌های بزرگ متمرکز نیست و سهام کوچک نیز بار دیگر مورد توجه فعالان بازار قرار گرفته‌اند.  این تغییر رفتار در شرایطی رخ داد که بازار تنها یک روز معاملاتی تا تعطیلی سیزدهم مرداد فاصله داشت؛ موضوعی که معمولا با احتیاط بیشتر معامله‌گران همراه می‌شود. با این حال، شدت تقاضا در معاملات دوشنبه نشان داد که نگرانی از تعطیلی کوتاه‌مدت نتوانسته مانع ورود نقدینگی جدید به بازار شود و سرمایه‌گذاران ترجیح داده‌اند پیش از تعطیلات نیز در سمت خرید باقی بمانند.

 رکورد شاخص هموزن در سال ۱۴۰۵

در معاملات روز دوشنبه شاخص هموزن عملکرد بهتری نسبت به شاخص کل داشت، بررسی بازدهی از ابتدای سال همچنان برتری سهام کوچک را به نمایش می‌گذارد. از ابتدای سال۱۴۰۵ تاکنون، شاخص کل حدود ۴۲درصد بازدهی را ثبت کرده، درحالی‌که شاخص هموزن با رشد ۵۷درصدی فاصله قابل‌توجهی با نماگر اصلی بازار ایجاد کرده است. اهمیت این آمار تنها به اختلاف بازدهی دو شاخص محدود نمی‌شود. رشد ۵۷درصدی شاخص هم‌وزن، بهترین عملکرد این نماگر طی چهار سال اخیر محسوب می‌شود. این شاخص در سال۱۴۰۲ تنها ۲۴درصد، در سال۱۴۰۳ حدود ۷درصد و در سال۱۴۰۴ نیز ۲۰درصد افزایش یافته بود. بنابراین، عملکرد سال جاری نشان می‌دهد که سهام کوچک و متوسط در مقایسه با سال‌های گذشته، شرایط کاملا متفاوتی را تجربه کرده‌اند. 

این روند را می‌توان نشانه‌ای از گسترش دامنه رونق در بازار سرمایه دانست. در بسیاری از دوره‌های صعودی گذشته، رشد بازار عمدتا بر دوش چند نماد بزرگ قرار داشت، اما در سال جاری بخش وسیع‌تری از شرکت‌ها توانسته‌اند از جریان نقدینگی و افزایش تقاضا بهره‌مند شوند؛ موضوعی که از منظر کیفیت رشد بازار، اهمیت بالایی دارد.

 مهم‌ترین موتور حرکت بازار

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های معاملات دوشنبه، بازگشت پرقدرت نقدینگی حقیقی‌ها به بازار بود. خالص ورود ۵هزار و ۸۷۰‌میلیارد تومان سرمایه توسط سرمایه‌گذاران حقیقی، بیشترین میزان ورود پول از چهارم مرداد تاکنون به شمار می‌رود و نشان می‌دهد که اعتماد معامله‌گران خرد نسبت به روند بازار بار دیگر تقویت شده است.  همزمان، ارزش معاملات خرد در کانال ۱۹هزار‌میلیارد تومان قرار گرفت؛ سطحی که همچنان از تداوم حضور فعال معامله‌گران حکایت دارد. هرچند این رقم نسبت به برخی روزهای پررونق اخیر اندکی پایین‌تر است، اما در کنار ورود سنگین پول حقیقی‌ها، نشان می‌دهد که جریان تقاضا از پشتوانه مناسبی برخوردار بوده است. ترکیب سایر متغیرهای بازار نیز همین تصویر را تایید می‌کند. در پایان معاملات، ۹۷درصد نمادها در محدوده مثبت قرار گرفتند و تنها ۳درصد از نمادها با افت قیمت مواجه شدند. علاوه بر این، حدود ۱۱هزار و ۵۰۰‌میلیارد تومان سفارش خرید در صفوف خرید باقی ماند؛ رقمی که بیانگر برتری محسوس تقاضا بر عرضه و تداوم اشتیاق خریداران حتی پس از پایان ساعت معاملات است. رشد ۲.۷درصدی شاخص کل فرابورس نیز نشان داد که رونق معاملات تنها به بورس تهران محدود نبوده و سایر بخش‌های بازار سرمایه نیز همسو با بورس حرکت کرده‌اند.  همزمانی رشد بورس و فرابورس، معمولا از فراگیر بودن موج تقاضا و توزیع مناسب نقدینگی در میان صنایع مختلف حکایت دارد. 

با این حال، استمرار این روند به تداوم ورود پول و حفظ ارزش معاملات وابسته خواهد بود. تجربه دوره‌های گذشته نشان داده است که صعودهای پایدار زمانی شکل می‌گیرند که جریان نقدینگی برای چندین روز متوالی در بازار باقی بماند و تقاضا تنها به چند صنعت یا چند نماد محدود نشود. در شرایط کنونی، گستردگی رشد قیمت‌ها، برتری محسوس تعداد نمادهای مثبت و رکوردشکنی شاخص هموزن، همگی از بهبود کیفیت معاملات حکایت دارند؛ اما پایداری این وضعیت در گرو آن است که سرمایه‌گذاران حقیقی همچنان نقش فعالی در سمت خرید ایفا کنند و ارزش معاملات نیز در سطوح قابل قبول باقی بماند. اگر این دو متغیر در روزهای آینده حفظ شوند، بازار سرمایه می‌تواند مسیر صعودی خود را با اتکا به مشارکت گسترده‌تر سرمایه‌گذاران و توزیع متوازن‌تر نقدینگی ادامه دهد.