عملکرد هفتگی صندوقهای سرمایهگذاری بررسی شد
هجوم پول به پناهگاههای بورسی
در چنین فضایی، ورود کمسابقه پول حقیقی به این ابزارها نه تنها نشانهای از تشدید نگاه محافظهکارانه در میان فعالان بازار سرمایه است، بلکه از تغییر آرایش سرمایهگذاری در میان بازیگران خرد نیز حکایت دارد؛ تغییری که میتواند در ماههای آینده نیز ادامه پیدا کند.
در هفتهای که گذشت، هر چهار گروه صندوق مورد بررسی شامل صندوقهای طلا، نقره، درآمد ثابت و املاک و مستغلات با ورود سرمایه حقیقیها همراه شدند.
با این حال، فاصله صندوقهای مبتنی بر فلزات گرانبها با سایر ابزارها به اندازهای قابلتوجه بود که عملا سایر گروهها را تحتالشعاع قرار داد. صندوقهای طلا در هفته گذشته حدود ۲۲ همت پول حقیقیها را جذب کردند و در صدر فهرست ابزارهای مالی با بیشترین ورود سرمایه قرار گرفتند. در کنار آن، صندوقهای نقره نیز میزبان حدود ۴ همت پول از حقیقیها بودند تا در مجموع، بیش از ۲۶ همت سرمایه خرد وارد صندوقهای مبتنی بر فلزات گرانبها شود.
این روند در شرایطی رقم خورده که صندوقهای درآمد ثابت نیز با وجود جذابیت نرخهای سود بدون ریسک، تنها حدود ۲همت ورود پول را تجربه کردند و صندوقهای املاک و مستغلات نیز حدود ۴۴۱میلیارد تومان جذب سرمایه داشتند. مقایسه این ارقام به خوبی نشان میدهد که بخش عمده سرمایههای تازهوارد، به جای حرکت به سمت ابزارهای کمریسک یا بازارهای مبتنی بر داراییهای فیزیکی، ترجیح دادهاند در صندوقهای طلا و نقره متمرکز شوند.
بازگشت قدرتمند طلا به صدر
بررسی عملکرد صندوقهای طلا از ابتدای سال تاکنون نشان میدهد که این صندوقها به مهمترین مقصد نقدینگی حقیقیها در بازار سرمایه تبدیل شدهاند. آمارها حاکی از آن است که از ابتدای سال تاکنون حدود ۳۶هزار و ۷۰۰میلیارد تومان از پول حقیقیها وارد صندوقهای طلا شده است؛ رقمی که این صندوقها را در صدر فهرست ابزارهای مالی از منظر جذب سرمایه قرار میدهد. نکته قابلتوجه آن است که تا پنجم اردیبهشت ماه، حدود ۱۰ همت از پول حقیقیها از صندوقهای طلا خارج شده بود و در آن مقطع به نظر میرسید بخشی از سرمایهگذاران در حال کاهش ریسک پرتفوی خود هستند. با این حال، تغییر شرایط بازار و افزایش مجدد انتظارات تورمی موجب شد تا جریان ورود پول به این صندوقها با قدرت از سر گرفته شود. به این ترتیب نه تنها خروج پول پیشین جبران شد، بلکه حدود ۳۶ هزار و ۷۰۰میلیارد تومان مازاد نیز به چرخه معاملات صندوقهای طلا اضافه شد. رشد ورود پول به صندوقهای طلا را میتوان از چند منظر مورد بررسی قرار داد. نخست آنکه این صندوقها برای بخش بزرگی از سرمایهگذاران، سادهترین و نقدشوندهترین مسیر سرمایهگذاری روی طلا محسوب میشوند. دوم آنکه تجربه سالهای اخیر نشان داده است که در دورههای افزایش نااطمینانی، تقاضا برای داراییهای مبتنی بر طلا به شکل محسوسی افزایش پیدا میکند.
از سوی دیگر، محدودیتهای خرید و نگهداری فیزیکی طلا نیز موجب شده است تا بخشی از سرمایهگذاران، صندوقهای بورسی را جایگزین مناسبی برای سرمایهگذاری مستقیم بدانند. در پایان معاملات هفته گذشته نیز تقریبا تمامی صندوقهای طلا با رشد قیمتی همراه شدند و تنها یک صندوق عملکرد منفی را به ثبت رساند. در میان صندوقهای طلای بازار، صندوقهای رزگلد، عیار و زروان توانستند بیشترین بازدهی هفتگی را کسب کنند و در صدر جدول عملکرد هفتگی قرار گیرند. رشد بازدهی این صندوقها در کنار ورود گسترده نقدینگی، نشان میدهد که همچنان تقاضای قدرتمندی در معاملات صندوقهای طلا وجود دارد. همچنین ارزش داراییهای تحت مدیریت صندوقهای طلا در پایان هفته گذشته به حدود ۶۹۵ همت رسید؛ رقمی قابلتوجه که بیانگر توسعه سریع این ابزارها در بازار سرمایه ایران است. افزایش ارزش داراییهای تحت مدیریت صندوقهای طلا در سالهای اخیر نشان میدهد که این صندوقها به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین ارکان سرمایهگذاری غیرمستقیم در بازار سرمایه هستند.
ستاره جدید بازار صندوقها
اگرچه صندوقهای طلا همچنان بزرگترین گروه صندوقهای کالایی بازار محسوب میشوند، اما در هفته گذشته صندوقهای نقره عملکردی بهتر از صندوقهای طلا از منظر بازدهی به ثبت رساندند. صندوقهای نقره در هفته گذشته حدود ۴همت ورود پول حقیقی را تجربه کردند و مجموع ورود سرمایه حقیقیها به این صندوقها از ابتدای سال به حدود ۸هزار و ۷۰۰میلیارد تومان رسید. در میان صندوقهای نقره، صندوق نقرین با رشد ۱۸درصدی بهترین عملکرد هفتگی را ثبت کرد. پس از آن نیز صندوقهای سیلور و نقران به ترتیب با بازدهی ۱۲ و ۱۱درصدی در رتبههای بعدی قرار گرفتند. این بازدهیهای قابلتوجه موجب شد تا توجه بخش بیشتری از فعالان بازار به صندوقهای نقره جلب شود. یکی از عوامل مهم رشد صندوقهای نقره در هفته گذشته، افزایش قیمت گواهی سپرده نقره بود که به بهبود ارزش داراییهای پایه این صندوقها کمک کرد. علاوه بر این، رشد قیمت گواهی نقره باعث شد تا بخشی از حباب موجود در معاملات صندوقهای نقره تخلیه شود و میانگین حباب این صندوقها تا حدودی کاهش پیدا کند. در کنار این موضوع، صدور مجوزهای جدید از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار برای برخی صندوقهای نقره نیز از دیگر تحولات مهم این بازار بود. برخی از صندوقهای نقره در هفته گذشته اقدام به صدور واحدهای جدید کردند که این موضوع موجب افزایش عرضه واحدهای سرمایهگذاری و متعادلتر شدن شرایط معاملات شد.
افزایش ظرفیت صندوقهای نقره میتواند در ادامه مسیر، به توسعه عمق بازار این ابزارها کمک کند و از شدت نوسانات قیمتی بکاهد. در حال حاضر پنج صندوق نقره فعال بازار مجموعا حدود ۲۳همت دارایی تحت مدیریت دارند؛ رقمی که البته با بازگشایی دو صندوق جدیدی که پذیرهنویسی آنها اخیرا انجام شده است، افزایش بیشتری خواهد یافت. توسعه صندوقهای نقره را میتوان نشانهای از افزایش تنوع ابزارهای سرمایهگذاری در بازار سرمایه ایران دانست؛ بازاری که طی سالهای اخیر به تدریج در حال حرکت به سمت گسترش سرمایهگذاری غیرمستقیم و توسعه ابزارهای مبتنی بر دارایی است. در مجموع، روند معاملات هفته گذشته نشان داد که همچنان نگاه غالب سرمایهگذاران حقیقی، نگاهی مبتنی بر حفظ ارزش داراییها در برابر تورم و نااطمینانیهای اقتصادی است. تداوم ورود پول به صندوقهای طلا و نقره در کنار رشد ارزش داراییهای تحت مدیریت این صندوقها، از تعمیق جایگاه ابزارهای مبتنی بر فلزات گرانبها در بازار سرمایه حکایت دارد. در چنین شرایطی، به نظر میرسد تا زمانی که انتظارات تورمی در سطوح بالا باقی بماند و نااطمینانیهای اقتصادی ادامه داشته باشد، صندوقهای کالایی همچنان یکی از اصلیترین مقاصد سرمایههای خرد در بورس تهران باقی بمانند.
