موج خرید دارایی‌های امن

 صندوق‌های درآمد ثابت

در معاملات روز گذشته، صندوق‌های درآمد ثابت با خروج پول حقیقی‌ها همراه شدند. روند روزهای اخیر در درآمد ثابت‌ها به گونه‌ای بوده که با کوچک‌ترین صعود قیمتی در دلار بازار آزاد، صندوق‌های درآمد ثابت با خروج سرمایه‌های خرد همراه می‌شوند و هنگامی که قیمت دلار باثبات می‌شود؛ این ابزارهای بدون ریسک با ورود پول حقیقی‌ها همراه می‌شوند.

صندوق‌های طلا و نقره

در معاملات دیروز، صندوق‌های طلا با رشد قیمتی همراه شدند. ورود پول حقیقی‌ها به صندوق‌های طلا در معاملات روز گذشته نیز تداوم داشت. افزایش قیمت دلار در بازار آزاد، مهم‌ترین عامل اقبال به صندوق‌های طلا در جریان دادوستدهای روز گذشته بود. در روزهایی که یکی از پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا با محدودیت تبلیغاتی، ابهامات حقوقی و ورود نهادهای نظارتی مواجه شده، بار دیگر موضوع امنیت سرمایه‌گذاری و اهمیت نظارت رسمی در بازار طلا مورد توجه فعالان اقتصادی قرار گرفته است. تجربه سال‌های اخیر نشان داده که در بازارهای مالی، اعتماد مهم‌ترین دارایی است و این اعتماد زمانی شکل می‌گیرد که سازوکار فعالیت یک نهاد، شفاف، قابل رصد و تحت نظارت مستقیم نهادهای رسمی باشد.

در چنین شرایطی، صندوق‌های طلای بورسی بیش از گذشته به‌عنوان گزینه‌ای رسمی، شفاف و کم‌ریسک برای سرمایه‌گذاری مبتنی بر طلا مطرح می‌شوند. این صندوق‌ها تحت نظارت مستقیم سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت می‌کنند و دارایی‌های آنها به‌صورت مستمر افشا و کنترل می‌شود. همچنین معاملات این صندوق‌ها در بستر رسمی بازار سرمایه انجام می‌شود؛ بستری که در آن قیمت‌ها شفاف است و سرمایه‌گذار در هر لحظه امکان مشاهده ارزش دارایی و نقدشوندگی آن را دارد. یکی دیگر از مزیت‌های مهم صندوق‌های طلا، حذف ریسک‌های نگهداری فیزیکی طلا است. در سرمایه‌گذاری از طریق این صندوق‌ها، افراد بدون نگرانی از سرقت، اصالت کالا یا مشکلات مربوط به نگهداری، می‌توانند در روند قیمتی طلا مشارکت کنند.

علاوه بر این، امکان خرید و فروش سریع واحدهای صندوق و نقدشوندگی مناسب، باعث شده این ابزارها برای طیف وسیعی از سرمایه‌گذاران جذاب باشند. اتفاقات اخیر بار دیگر این واقعیت را یادآوری کرد که در حوزه دارایی‌های مالی، فعالیت در چارچوب رسمی و تحت نظارت، اهمیت بالایی دارد. بازار سرمایه طی سال‌های گذشته تلاش کرده است ابزارهای متنوع و قانونمند برای سرمایه‌گذاری در طلا فراهم کند و صندوق‌های طلا امروز یکی از مهم‌ترین این ابزارها محسوب می‌شوند؛ ابزاری که هم از شفافیت برخوردار است و هم پشتوانه نظارتی مشخصی دارد.صندوق‌های نقره نیز در معاملات دیروز، با رشد قیمت پایانی همراه شدند؛ همچنان این صندوق‌ها دارای حباب مثبت قیمتی هستند؛ پذیره‌نویسی هفتمین صندوق نقره بازار سرمایه نیز روز گذشته انجام شد و به یکی از مهم‌ترین سیگنال‌های رفتاری سرمایه‌گذاران در فضای اقتصادی کشور تبدیل شد. درحالی‌که تنها ۲۰۰‌میلیون واحد برای این صندوق در نظر گرفته شده بود و ارزش کل پذیره‌نویسی به حدود ۲۰۰‌میلیارد تومان می‌رسید، در همان ثانیه‌های ابتدایی بیش از ۵همت سفارش خرید برای این صندوق به ثبت رسید؛ رقمی که به خوبی عطش بالای سرمایه‌گذاران برای ورود به دارایی‌های مبتنی بر طلا و نقره را نشان می‌دهد.

چون سایر صندوق‌های نقره دارای حباب‌های قیمتی بالایی هستند؛ جریان پولی که قصد خرید صندوق نقره را داشت، ترجیح خود را بر خرید این صندوق جدید که بدون حباب بود قرار داد. این اتفاق بیش از آنکه صرفا یک استقبال معمول از ابزار مالی جدید باشد، تصویری روشن از حجم بالای نقدینگی سیال و سرگردان در اقتصاد ایران ارائه می‌دهد؛ این نقدینگی‌ در شرایط تشدید انتظارات تورمی، به دنبال پناهگاه‌های امن برای حفظ ارزش دارایی‌ها است. در ماه‌های اخیر، بخش مهمی از سرمایه‌ها از صندوق‌های درآمد ثابت، سپرده‌های بانکی و حتی برخی فعالیت‌های اقتصادی که با رکود و کاهش سودآوری مواجه شده‌اند، به سمت بازار دارایی‌ها حرکت کرده است. در چنین فضایی، ابزارهای مبتنی بر فلزات گران‌بها به مقصد مهم سرمایه‌های خرد و کلان تبدیل شده‌اند. سرمایه‌گذاران به خوبی می‌دانند که در دوره‌های افزایش نااطمینانی اقتصادی و تورمی، دارایی‌هایی مانند طلا و نقره بیش از سایر بازارها مورد توجه قرار می‌گیرند. به همین دلیل، حتی یک صندوق تازه‌تاسیس نقره نیز می‌تواند ظرف چند ثانیه با موج عظیم تقاضا روبه‌رو شود. نکته مهم آن است که این حجم از تقاضا، صرفا ناشی از جذابیت یک صندوق جدید نیست، بلکه بازتاب انتظارات تورمی در سطح جامعه است. زمانی که فعالان اقتصادی نسبت به آینده ارزش پول ملی نگران می‌شوند، طبیعی است که نقدینگی به سمت دارایی‌هایی حرکت کند که قابلیت حفظ ارزش دارند. پذیره‌نویسی روز گذشته را می‌توان نمادی از همین تغییر رفتار سرمایه‌گذاران و جابه‌جایی آرام اما معنادار پول در اقتصاد ایران دانست.

 صندوق‌های املاک و مستغلات

روز گذشته، رشد قیمت صندوق‌های املاک و مستغلات برای هشتمین روز متوالی ادامه‌دار بود و سرمایه‌گذاران حقیقی، اقدام به وارد کردن پول به این ابزارها کردند. این صندوق‌ها با رشد قیمتی دو هفته اخیر، حباب منفی خود را جبران کردند و در پایان معاملات دیروز، کلیه این صندوق‌ها دارای حباب مثبت بودند. در سال‌های اخیر، توسعه ابزارهای نوین سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه، مسیرهای تازه‌ای را برای ورود سرمایه‌های خرد به بازار دارایی‌ها فراهم کرده است. در این میان، صندوق‌های املاک و مستغلات به‌عنوان یکی از ابزارهای جدید بازار سرمایه، با هدف تسهیل سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در حوزه ملک و ساختمان شکل گرفته‌اند. این صندوق‌ها این امکان را فراهم می‌کنند که سرمایه‌گذاران بدون نیاز به خرید مستقیم ملک و تحمل هزینه‌های سنگین، در بازار املاک مشارکت داشته باشند و از منافع حاصل از رشد قیمت دارایی‌ها یا درآمد اجاره بهره‌مند شوند. ماهیت فعالیت صندوق‌های املاک و مستغلات به این صورت است که منابع مالی سرمایه‌گذاران را جمع‌آوری کرده و در دارایی‌های مرتبط با حوزه املاک سرمایه‌گذاری می‌کنند. این دارایی‌ها می‌تواند شامل واحدهای تجاری، اداری، مسکونی، پروژه‌های ساختمانی یا سایر دارایی‌های درآمدزا باشد. در واقع، سرمایه‌گذاران با خرید واحدهای این صندوق‌ها، به‌صورت غیرمستقیم مالک بخشی از سبد دارایی‌های ملکی صندوق می‌شوند. یکی از مهم‌ترین مزیت‌های صندوق‌های املاک و مستغلات، افزایش نقدشوندگی سرمایه‌گذاری در بازار ملک است.

در شرایطی که خرید و فروش مستقیم ملک معمولا به سرمایه‌های بالا و زمان طولانی نیاز دارد، واحدهای این صندوق‌ها مانند سایر ابزارهای بورسی قابلیت معامله روزانه دارند و سرمایه‌گذاران می‌توانند با مبالغ کوچک نیز وارد این بازار شوند. علاوه بر این، مدیریت حرفه‌ای دارایی‌ها، شفافیت اطلاعاتی و کاهش ریسک‌های ناشی از سرمایه‌گذاری مستقیم از دیگر ویژگی‌های مثبت این ابزار مالی به شمار می‌رود. با این حال، عملکرد صندوق‌های املاک و مستغلات همچنان به شرایط کلی اقتصاد، وضعیت بازار مسکن، نرخ تورم و روند متغیرهای کلان وابسته است. به همین دلیل، ارزیابی دقیق کیفیت دارایی‌های تحت تملک صندوق و چشم‌انداز بازار ملک، برای سرمایه‌گذاران اهمیت بالایی دارد. در مجموع، صندوق‌های املاک و مستغلات را می‌توان گامی در جهت توسعه سرمایه‌گذاری غیرمستقیم و تعمیق بازار سرمایه دانست؛ ابزاری که می‌تواند به تدریج نقش پررنگ‌تری در تامین مالی بخش ساختمان و جذب سرمایه‌های خرد ایفا کند.